Żyrardów – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w guberni warszawskiej i woj. warszawskim. Siedzibą władz gminy był Żyrardów, który od 1916 roku stanowił odrębną gminę miejskąGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
Za Królestwa Polskiego gmina Żyrardów należała do powiatu grodziskiego, a od 1867 powiatu błońskiego w guberni warszawskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359).
W 1909 roku gmina liczyła 36.821 mieszkańcówRocnzik statystyczny. 10 grudnia 1916 z gminy Żyrardów wyłączono Żyrardów, któremu nadano prawa miejskieSłownik geograficzno-krajoznawczy Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, wydanie czwarte, uzupełnione (ISBN 83-01-12677-9), przez co ludność gminy drastycznie się zmniejszyła do ponad 3000 mieszkańców.
W okresie międzywojennym gmina Żyrardów wchodziła w skład powiatu błońskiego w woj. warszawskim. Składała się z 16 miejscowości i liczyła 3166 mieszkańcówSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom I - Województwo Warszawskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925. 11 marca 1924 część gminy Żyrardów włączono do Żyrardowa. 1 kwietnia 1939 niewielka gmina Żyrardów została zniesiona przez połączenie z sąsiednią, także niewielką sąsiednią gminą Wiskitki w nową jednostkę o nazwie gmina Żyrardów-Wiskitki z siedzibą w ŻyrardowieDz.U. 1939 nr 18 poz. 121Wiskitki – local history.
1 stycznia 1973 roku powstała obecna gmina Wiskitki obejmująca obszar dawnych gmin Żyrardów i Wiskitki (a więc powojennej gminy Żyrardów-Wiskitki) oraz gminy Guzów.
Przypisy
Żyrardozzxw Kategoria:Historia Żyrardowa