Łyska czubata (Fulica cristata) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae). Zamieszkuje południową i wschodnią Hiszpanię, północne Maroko, wschodnią i południową Afrykę oraz Madagaskar. Unika ludzi. Nie jest zagrożony wyginięciem. Jest to gatunek monotypowy.
220px|mały|lewo|Zbliżenie głowy (sezon lęgowy) Morfologia Różni się od łyski dwoma czerwonymi wyrostkami nad białą płytką czołową oraz brakiem widocznych w locie białych pasków na skrzydłach. Poza sezonem lęgowym wyrostki są zredukowane i słabo widoczne. Tęczówki ciemnoczerwone; silny, białawoniebieski dziób. Samice są podobne do samców. Długość ciała 35–42 cm, rozpiętość skrzydeł 75–85 cm. Masa ciała: samce 770–910 g, samice 455–790 g.
Biotop Żyje na bagnach i słodkowodnych jeziorach porośniętych roślinnością.
240px|thumb|Jaja z kolekcji muzealnej Rozród Gniazduje w samotnych parach. Gniazdo to pływająca platforma z trzcin i innych roślin wodnych, turzyc i suchych liści, usytuowana wśród roślinności wodnej. W zniesieniu zwykle 4–6 jaj, ich inkubacja trwa około 20–22 dni, a zajmują się nią oboje rodzice. Pisklęta opuszczają gniazdo już po pierwszym dniu życia, pływają razem z rodzicami i jeszcze przez około miesiąc są przez nich karmione.
Pożywienie Żywi się łodygami i korzeniami roślin wodnych; zjada także nasiona oraz bezkręgowce wodne, takie jak mięczaki, skorupiaki czy owady, sporadycznie padlinę.
Status IUCN uznaje łyskę czubatą za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2016 roku organizacja Wetlands International szacowała, że liczebność światowej populacji mieści się w przedziale 107 000 – 1 011 000 osobników. Europejska populacja jest bardzo mała – szacuje się ją na 25–90 par lęgowych. Globalny trend liczebności uznawany jest za spadkowy, choć niektóre populacje są stabilne.
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Chruściele Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Madagaskaru Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Friedricha Gmelina Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1789 roku