Tattwa – ewolut prakryti lub śakti, pierwiastek rzeczywistości, kategoria ontyczna w filozofii indyjskiej. Każda z tattw jest emisją poprzedniej i przyczyną kolejnej, coraz mniej subtelnej formy. Bóstwo władające konkretna tattwą to tattweśwara.
Liczba tattw 24 – sankhja (w Sankhjakarika) objaśnia istnienie dwudziestu czterech tattw. 24 – Bhagawadgita: Pieśń 13 to wykład ontologii krysznaickiej. Kryszna przedstawia w nim 25 elementów z których składa się prakryti (materia, natura) i przeciwstawia im Puruszę, czyli ducha obecnego we wszystkim. Pieśń 14 to rozwinięcie tez zawartych w poprzedniej pieśni, czyli wykład teorii trzech gun. Są to – sattwa, radźas i tamas, czyli: światło, pożądanie i zaślepienie. Kryszna wyjaśnia ich sens i mówi, że tylko wyzwolenie się z nich jest prawdziwą drogą do boga. 36 – Śri widja i śiwaizm kaszmirski Abhinawaguptapady wymienia trzydzieści sześć zasad kosmicznych 51 – Brahmawidyopaniszad (62) zawiera opis pięćdziesięciu jeden pierwiastków 96 – Warahopaniszad mówi o liczbie dziewięćdziesięciu sześciu tattw
Zobacz też Panća Tattwa – jako pięć bóstw
Przypisy