Koncert fortepianowy Es-dur op. posth. 75 Piotra Czajkowskiego – utwór składający się formalnie z 2 kompozycji przeznaczonych do wykonywania przez fortepian z orkiestrą dające razem 3 części grane często jako jeden utwór.
Historia Kompozycja ta w twórczości Czajkowskiego jest utworem o najbardziej złożonej i skomplikowanej historii. Pierwowzorem koncertu była Symfonia Es-dur nad którą Czajkowski porzucił pracę w 1882. Do materiału muzycznego jakim dysponował kompozytor powrócił na początku kwietnia 1883. W dniach 5-13 lipca 1883 powstała cz. I utworu. Piotr Czajkowski zmarł . Prawykonanie tej części miało miejsce 7 stycznia 1895 w Petersburgu.
W listopadzie 1894 brat kompozytora zaczął przeglądać pozostawione szkice oraz rękopisy. Wraz z byłym studentem Czajkowskiego – Siergiejem Taniejewem postanowili wydać odnalezione dwie części symfonii (przerobione wcześniej przez Piotra na fortepian z orkiestrą) jako dwie kolejne części koncertu fortepianowego (pierwszą było Allegro Brilante). Publikacja miała miejsce w 1897 jako opus 79. Pierwsze publiczne wykonanie Andante i Finale miało miejsce 8 lutego 1897. Partię fortepianu wykonał Taniejew.
Instrumentacja Utwór przeznaczony jest do wykonywania przez orkiestrę symfoniczną oraz fortepian wykonujący partię solową. Skład orkiestry (według kolejności zapisywania w partyturze): W Allegro Brilante: flet piccolo 2 flety poprzeczny 2 oboje 2 klarnety 2 fagoty 4 waltornie (rogi) 2 trąbki 3 puzony tuba kotły 2 skrzypiec I skrzypce II skrzypce wiolonczele 2 kontrabasy I kontrabas II kontrabas W Andante: Instrumenty dęte drewniane waltornie (rogi) kwintet smyczkowy 2 skrzypiec I skrzypce II skrzypce altówki wiolonczele kontrabasy W Finale: Skład cz. III jest bardzo podobny do tego z cz. I oraz dwóch poprzednich koncertów fortepianowych Czajkowskiego.
Forma Kompozycja składa się z trzech części które w praktyce przekładają się na 2 osobne utwory: Allegro Brillante op. posth. 75 (pod tym opusem prezentowany jest cały koncert) Andante i Finale op. posth. 79 Andante Finale
Allegro Brillante Cz. I ma formę allegra sonatowego. Zawiera on 3 a nie jak przyjęto w typowej, klasycznej strukturze 2 tematy muzyczne. Pierwszy z nich jest żywy, drugi liryczny, natomiast trzeci ma charakter tańca ludowego.
Andante i Finale Cz. II podobnie jak cz. II z II Koncertu fortepianowego zawiera charakterystyczną relację między fortepianem a wiolonczelą. Cz. III grana jest w tempie allegro maestoso.
Zobacz też Allegro Brillante op. posth 75 Andante i Finale op. posth. 79 I koncert fortepianowy Czajkowskiego II koncert fortepianowy Czajkowskiego
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Koncerty fortepianowe Czajkowskiego