Inhibitory aromatazy – grupa leków stosowanych w hormonoterapii hormonozależnych (posiadających ER lub PGR) nowotworów sutka i jajnika po menopauzie, poprzez hamowanie aktywności aromatazy (inhibitor enzymatyczny), doprowadzając do hipoestrogenizmu.
Częstym schematem leczenia jest włączanie leków tej grupy po kilkuletniej terapii tamoksyfenem. W odróżnieniu od tamoksifenu (mającego działanie agonistyczne na receptory estrogenowe w kościach) leki tej grupy są pozbawione tego działania, co jest przyczyną nasilającej się osteoporozy.
Inhibitory aromatazy dzielą się na: steroidowe, nieodwracalnie hamujące enzym (eksemestan) niesteroidowe, odwracalne (anastrozol, letrozol).
Inhibitory aromatazy hamują syntezę estrogenów: w jajnikach w tkance tłuszczowej w ogniskach endometriozy.
Inhibitory aromatazy bywają stosowane przez sportowców w ramach dopingu, w celu zapobiegania niechcianym działaniom sterydów anabolicznych (działanie enzymu aromatazy wywołuje estrogenizm poprzez przekształcenie z androgenów do estrogenów i w konsekwencji m.in. ginekomastię czy nadmierną ilość tkanki tłuszczowej), dlatego zostały umieszczone na liście substancji zakazanych przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski i Światową Agencję Antydopingową.
Zastosowanie Terapia hormonalna w leczeniu raka piersi
Wskazania do stosowania Inhibitory aromatazy są skuteczne i zalecane w leczeniu uzupełniającym (po chirurgii, chemio i radioterapii) w leczeniu raka piersi wrażliwego na leczenie hormonalne, czyli posiadającego receptory dla hormonów: estrogenów (ER - warunek bezwzględny) lub estrogenów i progestagenów (PgR). Inhibitory są skuteczne i zarejestrowane w leczeniu raka piersi u pacjentek po menopauzie (naturalnej lub wywołanej farmakologicznie/chirurgicznie).
Letrozol neoadiuwant – przedoperacyjna terapia u kobiet po menopauzie z hormonozależnym rakiem piersi, w celu umożliwienia przeprowadzenia późniejszego zabiegu oszczędzającego u kobiet, które nie były wcześniej rozważane jako kandydatki do chirurgii oszczędzającej. Leczenie po zabiegu chirurgicznym powinno być zgodne ze standardami. Jedynym dostępnym w Polsce lekiem zarejestrowanym w tym wskazaniu jest produkt Lametta. adiuwant – uzupełniające leczenie pooperacyjne obejmujące: up-front – zastosowanie letrozolu jako pierwszego z leków w terapii hormonalnej wczesnego raka piersi sekwencję (inaczej switch) – zastosowanie letrozolu jako drugiego z leków w terapii po uprzednim leczeniu tamoksyfenem terapię zaawansowanego raka sutka – leczenie w tym stadium zaawansowania.
Anastrozol adiuwant – uzupełniające leczenie pooperacyjne obejmujące: up-front – zastosowanie anastrozolu jako pierwszego z leków w terapii hormonalnej wczesnego raka piersi sekwencję (inaczej switch) – zastosowanie anastrozolu jako drugiego z leków w terapii po uprzednim leczeniu tamoksyfenem terapię zaawansowanego raka sutka – leczenie w tym stadium zaawansowania.
Czas trwania terapii uzupełniającej – światowe zalecenia ASCO Zgodnie z zaleceniami ASCO (American Society of Clinical Oncology) z roku 2014 całkowity czas trwania terapii hormonalnej pacjentki z rakiem piersi powinien wynosić 10 lat i uwzględniać zastosowanie tamoksyfenu i inhibitorów aromatazy w poniższych możliwych kombinacjach: pacjentki przed menopauzą – u pacjentek przed menopauzą leczenie należy zaczynać od tamoksyfenu. Zamiana na inhibitor aromatazy jest możliwa dopiero kiedy u pacjentki potwierdzi się przejście menopauzy, pacjentki po menopauzie – pacjentki u których potwierdzono menopauzę mogą mieć zastosowaną terapię z użyciem tamoksyfenu lub inhibitora aromatazy lub obu tych leków na zmianę.
W ten sposób 10-letnia terapia hormonalna może obejmować następujące kombinacje: 10 lat tamoksyfen 5 lat tamoksyfen + 5 lat inhibitor aromatazy 5 lat inhibitor aromatazy + 5 lat tamoksyfen 2-3 lata tamoksyfen + 5 lat inhibitor aromatazy 5 lat inhibitor aromatazy.
W przypadku przeciwwskazań do tamoksyfenu (np. żylaki, zakrzepica, uczulenia, nudności, zaćma, depresja) należy zmienić leczenie na inhibitor aromatazy. U kobiet przed menopauzą stosuje się dodatkowo analogi gonadoliberyny (np. goserelina) - celem wywołania farmakologicznej menopauzy - u kobiet z zachowanym cyklem leki z tej grupy są nieskuteczne. W przypadku wystąpienia nietolerancji tamoksyfenu w trakcie leczenia (ww. objawy) również należy zmienić lek na inhibitor aromatazy. W przypadku przeciwwskazań do inhibitora aromatazy leczenie należy zamienić na tamoksyfen.
Przypisy
Kategoria:Doping