Grzywak afrykański, grzywak (Lophiomys imhausii) – gatunek ssaka z podrodziny grzywaków (Lophiomyinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).
Zasięg występowania Grzywak afrykański występuje we wschodnim Sudanie, Erytrei, Etiopii, Dżibuti, północnej Somalii, północno-wschodniej Ugandzie, zachodniej Kenii i odosobnionym zapisie z zachodniej Tanzanii.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1867 roku francuski zoolog Alphonse Milne-Edwards nadając mu nazwę Lophiomys imhausi. Holotyp pochodził z Somalii. Jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju grzywak (Lophiomys).
Tradycyjnie L. imhausii umieszczany był w rodzinie Cricatidae, jednak badania przeprowadzone w 2015 wykazały, że L. imhausii jest taksonem bazalnym kladu obejmującego Deomyinae + Gerbillinae które razem tworzą grupę siostrzaną z Murinae. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.
Etymologia Lophiomys: lophion „czubek”, zdrobnienie od λοφος lophos „grzebień, czub”; μυς mus, μυος muos „mysz”. imhausii: monsieur Imhaus z Adenu (brak daty urodzin i śmierci) który zakupił okaz czaszki grzywaka, po czym przekazał go Milne-Edwardsowi; brak innych informacji.
Nazwa zwyczajowa W polskiej literaturze zoologicznej nazwa „grzywak” była używana dla oznaczenia gatunku Lophiomys imhausi. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi temu przypisano oznaczenie grzywak afrykański, rezerwując nazwę „grzywak” dla rodzaju Lophiomys.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 252–301 mm, długość ogona 145–205 mm, długość ucha 30–39 mm, długość tylnej stopy 34–56 mm; masa ciała 590–920 g. Puszyste futro o ubarwieniu ciemnym w jaśniejsze plamy. Na grzbiecie posiada dłuższe włosy tworzące grzywę.
Ekologia Zamieszkuje lasy górskie gdzie w norach i rozpadlinach skalnych zakłada gniazda. Żeruje nocą, wspina się po drzewach i odżywia się roślinami.
We włosach gromadzi truciznę, strofantynę, która silnie działa na mięsień sercowy. Truciznę grzywak pozyskuje z przeżuwanej kory i korzeni drzewa Acokanthera schimperi.
Przypisy Nazwy polskie za:
* Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1867 roku