Stracza (ros. Страчская волость, lit. Stračios valsčius), 1870–1926 Aleksandrowo (ros. Александровская волость, lit. Aleksandravo valsčius), 1926–1939 i 1941–1944 Żukojnie (lit. Žukainių valsčius) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1939 i 1941–1944 na Wileńszczyźnie.

Oryginalna nazwa gminy pochodzi od miejscowości Stracza Wielka, lecz siedzibą gminy były cały czas Żukojnie Strackie (obecnie na Białorusi).

Historia Gmina zbiorowa Stracza powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu święciańskiego, należącego (od 1843) do guberni wileńskiej. W 1867 roku mieszkało w niej 932 robotnikówПамятная книжка Виленской губернии на 1868 годъ. W 1869 roku gmina Stracza obejmowała 43 miejscowości i zamieszkiwało ją 2023 osóbПамятная книжка Виленской губернии на 1869 годъ.

Po 1870 do gminy Stracza włączono obszar zniesionej gminy Żeladź, po czym gminę przemianowano na carski wariant AleksandrowoПамятная книжка Виленской губернiи на 1875 годъ..

7 czerwca 1919 gmina(1919 alt. Aleksandrowsk) weszła w skład utworzonego pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich okręgu wileńskiegoDz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41, przejętego 9 września 1920 przez Tymczasowy Zarząd Terenów Przyfrontowych i EtapowychDziennik Rozkazów z 1920 r. Nr 35, poz. 753. W związku z powstaniem Litwy Środkowej 9 października 1920 gmina wraz z główną częścią powiatu święciańskiego znalazła się w jej strukturachDz. Urz. TKR. 13 kwietnia 1922 roku gmina weszła w skład objętej władzą polską Ziemi Wileńskiej – Art. 8., przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie.

9 lutego 1926 roku gminę przemianowano na Żukojnie, nazwę właściwą jej siedzibie.

11 kwietnia 1929 do gminy Żukojnie przyłączono części obszaru gmin Łyntupy i (zniesionej) Michałowo, natomiast części obszaru gminy Żukojnie włączono do gmin Kiemieliszki i Janiszki.

Według stanu z 1 listopada 1938, gmina podzielona była na 19 gromad: Babicze, Biała Woda, Budranie, Bujki, Domaradziszki, Gieladnia, Kajmina, Kluszczany, Mościany, Pilimy, Sorocze, Spondy, Stołpienięta, Stracza, Świtajliszki, Troszczany, Werebie, Żeladź i ŻukojnieRozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie święciańskim (Wileński Dziennik Wojewodzki, 1938, nr. 14, poz. 148)..

Wraz z wybuchem II wojny światowej gmina Żukojnie weszła w skład struktur administracyjne Związku Radzieckiego (BSRR), gdzie została zniesionna, jako że nie funkcjonowały tam gminy zbiorowe. Przywrócona ponownie w latach 1941–1944 pod okupacją niemiecką w ramach Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat świrski)Verwaltungskarte des Generalbezirks Litauen / herausgegeben vom Generalkommissar in Kauen. 1942.. Po wojnie znów zniesiona po jej przejęciu przez ZSRR.

Przypisy

Kategoria:Dawne gminy w guberni wileńskiej Kategoria:Dawne gminy w okręgu wileńskim Kategoria:Dawne gminy w Litwie Środkowej Kategoria:Dawne gminy w województwie wileńskim