Cerkiew św. Mikołaja w Hrebennem – drewniana parafialna cerkiew greckokatolicka, znajdująca się w Hrebennem.
Historia obiektu Pierwsza wzmianka o istnieniu cerkwi, a w zasadzie popa z Hrebennego, pochodzi z roku 1472. Do II połowy XVII na terenie Hrebennego były dwie cerkwie. Obecna cerkiew według badania P. Sygowskiego powstała w na początku XVIII wieku i została przebudowana w 1882. Wcześniej podawano różne daty poczynając od roku 1600Z. Pizun, R. Gawryś, Z dziejów wsi Hrebenne do 1918 r., „Rocznik Tomaszowski” 2019, t. 8, s. 85-87.. Parafia należała do dekanatu potelickiego, po I wojnie światowej do rawskiego. Do parafii należały cerkwie filialne w Małych Mostach i Siedliskach. Po 1947 cerkiew została przejęta przez kościół rzymskokatolicki. W latach 1965–1984 były jednak odprawiane nieregularnie msze w rycie greckim, po 1984 regularnie. Obecnie znajduje się tutaj siedziba parafii greckokatolickiej dekanatu przemyskiego.
Architektura i wyposażenie Cerkiew ma konstrukcję zrębową, jest trójdzielna, wszystkie trzy części są trójkondygnacyjne, zbudowane na planach kwadratów, nakryte ośmiobocznymi kopułami z latarniami. Poszczególne kondygnacje oddzielają szerokie okapy. Dawne pokrycie gontowe zmienione zostało na blaszane.
Wewnątrz zachowały się fragmenty ikonostasu z XVII-XVIII w. z ikonami, malowanymi na deskach.
Obiekty towarzyszące Obok cerkwi stoi drewniana, dwukondygnacyjna dzwonnica z XVII w.
Położenie geomorfologiczne Cerkiew położona jest na niewielkim spłaszczeniu w dolnej części stoku izolowanego płata lessowego, wyścielającego prawobrzeżne zbocze (opoki margliste, górna kreda) doliny PrutnikaRzechowski J., 2001: Profil lessów Goraj koło Hrebennego na Roztoczu. [w:] Maruszczak H. (red.), Podstawowe profile lessów II, Wyd. UMCS, Lublin; 83-85.. W literaturze geomorfologicznej tego typu forma rzeźby eolicznej określana jest mianem "wyspy", a nawet "czapki" lessowejSolarska A., Hose T.A., Vasiljević D.A., Mroczek P., Jary Z., Marković S.B., Widawski K., 2013: Geodiversity of the loess regions in Poland: Inventory, geoconservation issues, and geotourism potential. Quaternary International, 296; 68–81.. Jest to strefa przykrawędziowa, poniżej której znajduje się naturalna skarpa (około 12 m wysokości) opadająca do dna doliny Prutnika, a właściwie do opaski wzmacniającej pas drogi krajowej nr 19. Cerkiew położona jest na wysokości około 260 m n.p.m., zaś dno doliny rzecznej - 239 m n.p.m. Przypisy
Bibliografia Dmytro Błażejowśkyj - "Istorycznyj szematyzm Peremyskoji Eparchiji z wkluczennjam Apostolśkoji Administratury Łemkiwszczyny (1828-1939)", Lwów 1995,
Kategoria:Zabytkowe cerkwie w powiecie tomaszowskim (województwo lubelskie) Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Lubycza Królewska Kategoria:Cerkwie archieparchii przemysko-warszawskiej Kategoria:Drewniane cerkwie w województwie lubelskim Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Mikołaja Cerkiew