thumb|Joseph Agricol Viala Joseph Agricol Viala (ur. 22 września 1780 w Awinionie, zm. 6 lipca 1793 w Caumont-sur-Durance) – francuski ochotnik, bohater jednej z legend rewolucji francuskiej.
Życiorys Viala wychował się w Awinionie. W 1793 roku, w momencie wybuchu powstania federalistów, zaciągnął się do gwardii ochotniczej, która miała bronić miasta przed atakiem przeciwników rewolucji. Stanął na czele oddziału złożonego z najmłodszych ochotników o nazwie „Nadzieja ojczyzny”. W lipcu 1793 roku został zabity w czasie walk nad rzeką Durance, kiedy usiłował zniszczyć prowizoryczną przeprawę przez rzekę pod ogniem przeciwnika, przecinając toporkiem podtrzymujące ją liny. Trafiony kulą w klatkę piersiową, miał zakrzyknąć, padając: „Trafili mnie! Wszystko mi jedno, umieram za wolność!” (w dialekcie południowofrancuskim: M’an pas manqua! Aquo es egaou, more per la libertat!). Republikanie nie zdołali powstrzymać przeprawiających się federalistów, jak również zabrać ze sobą ciała Viali, które zostało zmasakrowane przez federalistów i wrzucone do rzeki.
Legenda Podobnie jak inny nieletni ochotnik francuski Joseph Bara, Viala stał się przedmiotem rewolucyjnego kultu, szczególnie krzewionego wśród młodzieży. Planowano umieścić w Panteonie, obok nagrobka Bary, symboliczną tablicę ku czci Viali. Na 28 lipca 1794 roku planowano święto w Paryżu poświęcone przedwcześnie zmarłym francuskim ochotnikom; nie odbyło się ono z powodu przewrotu thermidoriańskiego. Jakobin Claude-François de Payan wydał broszurę biograficzną, która przyczyniła się do dalszego szerzenia popularności Viali. Grawiura z jego wizerunkiem, razem z podobną przedstawiającą czyny Bary, stała się obowiązkowym wyposażeniem każdej szkoły.
Viala został również bohaterem wielu utworów pisanych na zamówienie władz: podobnie jak Bara, jest bohaterem jednej ze zwrotek Pieśni wymarszu, sztuki Louisa Emmanuela Jadina Agricol Viala, a jego nazwisko zostało wyryte na paryskim Łuku Triumfalnym. W odróżnieniu od kultu Bary, który już w czasach III Republiki Francuskiej zaczął być kwestionowany jako sztuczny, legenda Viali trwała nadal, głównie dlatego, że fakty dotyczące okoliczności jego śmierci – która w odróżnieniu od śmierci Bary była widziana przez kilkuset świadków – były potwierdzone i pewne.
Joseph Viala i jego śmierć były jedną z inspiracji Wiktora Hugo przy tworzeniu postaci Gavroche’a, bohatera Nędzników.
Bibliografia
Albert Soboul, Dictionnaire historique de la Révolution française, Paris, PUF, 1989.
Kategoria:Dzieci żołnierze Kategoria:Postacie rewolucji francuskiej Kategoria:Uczestnicy francuskich wojen rewolucyjnych Kategoria:Ludzie urodzeni w Awinionie Kategoria:Nazwiska zapisane na Łuku Triumfalnym w Paryżu Kategoria:Urodzeni w 1780 Kategoria:Zmarli w 1793 Kategoria:Francuskie dzieci