Trybuchowce (ukr. Трибухівці, Trybuchiwci) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim. Przez wieś biegnie rzeka Olchowiec, lewy dopływ Strypy.
Wieś liczy około 3700 mieszkańców i jest jedną z największych wsi obwodu tarnopolskiego. Przez miejscowość przechodzi droga terytorialna T2001.
Historia thumb|200 px|right|Kościół w Trybuchowcach thumb|200 px|right|Cerkiew św. Paraskiewy we wsi W 1611 Jerzy Wojciech Buczacki-TworowskiAdam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 2. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne Artystyczno-Wydawnicze, 1900, s. 222. sprzedał właścicielowi Buczacza, Podhajec i Czortkowa Stanisławowi Golskiemu wsie Góra, Żyznowiec, Trybuchowce, Mezańce, Soroka, PilatówkaKazimierz Lepszy: Golski (Gulski) Stanisław. W: Polski Słownik Biograficzny. T. VIII. Wrocław – Kraków – Warszawa : Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1959–1960, s. 230–231.. Według rozgraniczenia z 1680 wieś znajdowała się w województwie ruskim. Część granicy pomiędzy województwami podolskim i ruskim przechodziła na południe od Trybuchowiec i Dżuryna – między tymi wsiami oraz Ćwitową i PomorcamiMykoła Krykun: Podilśke wojewodstwo u XV-XVIII stolittiach: Sprawy i materiały. Lwów, 2011, s. 67. . .
Na mapie von Miega wieś wzmiankowana jako TribuchowceMapa von Miega.
Właścicielem wsi w roku 1810 byłMarcin Biernat: Kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Trybuchowcach, s. 283. hrabia Ignacy Adam Krasicki z Siecina herbu Rogala (1767-1844)Ignacy Adam hr. Krasicki z Siecina h. Rogala (ID: 12.270.429)., numizmatykKazimierz Olszański: Krasicki Ignacy (1767-1844). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XV. Wrocław – Warszawa – Kraków : Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1970, s. 150., który stale zamieszkiwał w Stratyniu.
W latach 1858Handbuch des Lemberger Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858, s. 506–507. , 1859Handbuch des Lemberger Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1859. Lemberg, 1859, s. 546–547. , 1860 wieś wchodziła w skład powiatu Jazłowiec w cyrkule czortkowskim, właścicielem dóbr ziemskich Trybuchowce był Zachariasz Krzysztofowicz, wywodzący się z rodziny ormiańskiejHandbuch des Lemberger Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1860. Lemberg, 1860, s. 554–555. .
W 1901 działała gorzelnia Kornela HorodyskiegoGorzelnie i Fabryki wódek w Galicji w 1901 r.. W 1903 dzierżawcą dóbr we wsi był Marek BiederLista przysięgłych. „Kurjer Stanisławowski”. 921, s. 3, 17 maja 1903..
W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Trybuchowce w powiecie buczackim województwa tarnopolskiego.
W czasie okupacji niemieckiej mieszkająca tutaj ukraińska rodzina Kozaków ukrywała Żydów, za co w 2012 roku Instytut Jad Waszem uhonorował tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata Iwana i Paulinę Kozaków.
Od 1947 wieś jest siedzibą rady wiejskiejОблікова картка, Трибухівська сільська рада, Тернопільська область, Бучацький район . Od 2016 jest siedzibą hromady wiejskiej Trybuchowce. .
20 listopada 2015 odbyło się uroczyste otwarcie hali wyposażonej w 3-ścieżkową linię sortowniczą wyprodukowaną i zainstalowaną przez firmę Sorter z Radomia. Jako goście honorowi obecni byli Konrad Grzeszczyk, właściciel Sortera, Wicepremier Ukrainy, Ambasador Kanady na Ukrainie Roman Waszczuk, przewodniczący obwodów tarnopolskiego (Stepan Barna) i winnickiegoUroczyste otwarcie instalacji sortowniczej w Buczaczu na Ukrainie.
Zabytki Kościół rzymskokatolicki p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy (autor projektu – Jan Tarczałowicz (1869—1923, pochowany na Cmentarzu Rakowickim w KrakowieJan Tarczałowicz.), dyrektor szkoły przemysłowej w Buczaczu, wykonał projekt kościoła bezpłatnieMarcin Biernat: Kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Trybuchowcach, s. 286.), częściowo zrujnowany w okresie Ukraińskiej SRR po wysiedleniu z tych ziem Polaków, m.in. stracił niemal całe wyposażenie, pierwotne sklepienie nawy, szczyt kruchtyMarcin Biernat: Kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Trybuchowcach, s. 290–291., wyremontowany po upadku ZSRR z inicjatywy polskiego duchownego i działacza kresowego ks. Ludwika Rutyny. pałac, murowany, rozległy pałac wybudowany pod koniec XIX w. przez Kornela Horodyskiego. Obiekt posiadający akcenty neogotyckie wysadzony został przez Niemców w 1944 r. Cerkiew pw. św. Paraskewy (1847, przebudowana w 1994 roku, kamień; znana również jako Cerkiew na Otynówce, UGCC); Cerkiew pw. Zwiastowania (XVI–XVII wieku, drewniana, znana również jako Cerkiew na Borszczówce); Cerkiew pw. Wniebowzięcia NMP (1926, kamienna, znana również jako Cerkiew na Zawadynie).
Oświata Agrocollege w Buczaczu przy ul. Wynnyczenki 2 Średnia szkoła ogólnokształcąca I–III stopni, otwarta w 1954 (obecnie przy ul. Hruszewskiego 1)Трибухівська загальноосвітня школа І-ІІІ ступенів.
Ludzie związani z Trybuchowcami Kornel Horodyski (1904-1940) – syn Franciszka, właściciel ziemski, zamordowany przez NKWD w 1940po 17 września 1939 aresztowany przez władze sowieckie i zamordowany w StarobielskuKrajewa chronika. „Diło”. 282, s. 7, 15 grudnia 1936. ks. Józef Tomaszewski – administrator parafii, katecheta, w miejscowej szkoleMarcin Biernat: Kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Trybuchowcach, s. 285. Maria Łapińska – nauczycielka w miejscowej szkole, w 1937 przeniesiona do szkoły we wsi HamerniaRuch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego”. 1, s. 32 , 1937, R. XXXXI. Władysław Szklarz (ur. 9 grudnia 1923 w TrybuchowcachŻyciorys Władysława Szklarza, zm. 10 października 2013 we WrocławiuWładysław Szklarz : Nekrologi : Gazeta Wrocławska.) – dr nauk technicznych, inżynier, Honorowy Obywatel Miasta i Gminy WiązówWładysław Szklarz Honorowym Obywatelem Miasta i Gminy Wiązów, prezes Oddziału Buczacz Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów P-W
Przypisy
Bibliografia Marcin Biernat: Kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Trybuchowcach. W: Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. I: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 18. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury, 2010, 368 s.; 508 il., s. 283-293, il. 428-483. . Trybuchówce 2.) T., wś, pow. buczacki. W: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. T. XII: Szlurpkiszki – Warłynka. Warszawa, 1892, s. 527. Trybuchowce. W: Jan Bigo: Skorowidz wszystkich miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi, Wielkiem Księstwie Krakowskiem i Księstwie Bukowińskiem z uwzględnieniem wszystkich dotąd zaszłych zmian terytoryalnych kraju. Wyd. 4. Lwów : nakł. aut., 1909 (Lwów : J. Chęciński), 1909, s. 182.
Linki zewnętrzne Tribuchowce na mapie von Miega
Trybuchowce na starej mapie Trybuchowce na stronie Rady Najwyższej Ukrainy Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona
Kategoria:Wsie w rejonie czortkowskim