Święta
Imieniny obchodzą: Agrykola, Amancjusz, Dżesika, Emeryk, Emeryka, Florus, Franciszka, Helena, Joannicjusz, Karol, Karol Boromeusz, Modesta, Mojżesz, Mszczujwoj, Mścisława, Mściwoj, Olgierd, Perpet, Perpetua, Sędomir, Sędzimir i Witalis Dominika – Dzień na Rzecz Wspólnoty Mariany Północne – Dzień Obywatelstwa Panama – Dzień Flagi Rosja – Dzień Jedności Narodowej Tonga – Święto Konstytucji Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. [dostęp 2022-11-04]. obchodzą: św. Emeryk (Imre), królewicz św. Florus z Lodève, biskup (również 1 czerwca) św. Karol Boromeusz (biskup) święci Witalis i Agrykola (męczennicy) św. Modesta z Trewiru (zm. ok. 680, dziewica) św. Perpet z Maastricht (biskup) św. Perpetua, żona św. Piotra, apostoła
Wydarzenia w Polsce 1464 – Wojna trzynastoletnia: biskup warmiński Paweł Legendorf poddał Warmię królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi. 1501 – II wojna litewsko-moskiewska: klęska wojsk litewskich w bitwie pod Mścisławiem. 1660 – IV wojna polsko-rosyjska: kapitulacja wojska moskiewskiego pod Cudnowem przed armią koronną hetmana polnego Jerzego Sebastiana Lubomirskiego. 1661 – IV wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk polsko-litewskich w bitwie pod Kuszlikami. 1790 – Założono Cmentarz Powązkowski w Warszawie. 1794 – Insurekcja kościuszkowska: wojska rosyjskie zdobyły szturmem Pragę i dokonały rzezi około 20 tys. mieszkańców. 1807 – Otwarto Cmentarz Miejski w Kaliszu. 1844 – We Lwowie otwarto Akademię Techniczną (od 1920 roku Politechnika Lwowska). 1861 – Otwarto linię kolejową Wiedeń-Lwów. 1863 – Powstanie styczniowe: Rosjanie aresztowali komisarza powstańczego Michała Oskierko. 1881 – Założono Orkiestrę Symfoniczną im. Karola Namysłowskiego w Zamościu. 1903 – Założono pruską Akademię Królewską w Poznaniu. 1918: Przejęta od zaborcy wojskowa stacja radiotelegraficzna w Krakowie nadała pierwsze radiogramy w języku polskim. Rada Regencyjna powołała prowizorium rządowe Władysława Wróblewskiego. Wojna polsko-ukraińska: w nocy z 3 na 4 listopada rozpoczęły się walki o Przemyśl. 1923 – W związku z wystąpieniami robotniczymi został wprowadzony stan wyjątkowy. 1943 – W niemieckim obozie koncentracyjnym na Majdanku w ramach akcji „Erntefest” („Dożynki”) rozstrzelano 18 400 Żydów (3/4 listopada). 1945 – Ukazało się pierwsze wydanie „Gazety Ludowej”. 1950 – Powstał Komitet Intelektualistów i Działaczy Katolickich. 1956 – Zainaugurował działalność założony przez Henryka Tomaszewskiego Wrocławski Teatr Pantomimy. 1965 – Zainaugurowała działalność Filharmonia Częstochowska im. Bronisława Hubermana. 1977 – Założono Instytut Sportu w Warszawie. 1981 – Doszło do spotkania Glemp-Jaruzelski-Wałęsa. 1983 – W Katowicach odsłonięto Pomnik Harcerzy Września. 1986 – 4 osoby zginęły w zderzeniu ciężarówki z pociągiem WKD w Grodzisku Mazowieckim. 1995 – Do polskiej procedury karnej wprowadzono instytucję świadka incognito. 2000 – Na antenie TVP2 wyemitowano pierwszy odcinek serialu M jak miłość. 2002 – Na antenie Polsatu wyemitowano pierwszy odcinek teleturnieju Awantura o kasę. 2004 – Na antenie Polsatu wyemitowano pierwszy odcinek serialu Pierwsza miłość
Wydarzenia na świecie
1333 – Wielka powódź we Florencji. 1419 – Powstanie husyckie: porażka husytów w bitwie pod Živohoštem. 1429 – Wojska francuskie dowodzone przez Joannę d’Arc wyzwoliły po oblężeniu zajmowane przez Burgundczyków miasto Saint-Pierre-le-Moûtier. 1493 – Krzysztof Kolumb, jako pierwszy Europejczyk, zobaczył Gwadelupę. 1520 – Chrystian II Oldenburg został koronowany w katedrze Storkyrkan w Sztokholmie na króla Szwecji. 1576 – Wojna osiemdziesięcioletnia: wojska hiszpańskie dokonały rzezi mieszkańców protestanckiej Antwerpii (tzw. Hiszpańska Furia). 1597 – Irlandzka wojna dziewięcioletnia: zwycięstwo szkockiego klanu MacDonnellów nad Anglikami w bitwie pod Carrickfergus. 1619 – Fryderyk V „Król Zimowy” został koronowany na króla Czech. 1641 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo floty hiszpańskiej nad holenderską w bitwie koło Przylądka Świętego Wincentego. 1677 – Przyszła królowa angielska i szkocka Maria II Stuart wyszła za mąż za Wilhelma III Orańskiego. 1737 – Otwarto Teatro di San Carlo w Neapolu. 1780 – Podczas powstania antyhiszpańskiego jego przywódca Tupac Amaru II wkroczył na czele 10 tys. Indian do swej rodzinnej Tinty, gdzie osądził i skazał na śmierć miejscowego hiszpańskiego urzędnika ds. Indian za przekraczanie swoich kompetencji i tyranię wobec mieszkańców regionu. 1783 – W Linzu odbyła się premiera XXXVI Symfonii Wolfganga Amadeusa Mozarta. 1791 – Wojna z Indianami Północnego Zachodu: konfederacja plemion indiańskich pokonała armię amerykańską w bitwie nad Wabash River. 1813 – Rozwiązano Związek Reński. 1814 – Na mocy zawartej 14 stycznia unii personalnej król Szwecji Karol XIII został (jako Karol II) królem Norwegii. 1825 – Ukończono budowę Kanału Erie, części szlaku wodnego między Wielkimi Jeziorami i Atlantykiem. 1832 – W Paryżu ukazało się pierwsze wydanie czasopisma emigracyjnego „Pielgrzym Polski“. 1840: II wojna egipsko-turecka: siły brytyjsko-francusko-austriacko-tureckie zdobyły Akkę. William Hobson ogłosił niezależność kolonialną Nowej Zelandii od Nowej Południowej Walii. 1842 – Przyszły prezydent USA Abraham Lincoln poślubił Mary Todd. 1852 – Camillo Cavour został premierem Królestwa Sardynii. 1853 – Wojna krymska: zwycięstwo wojsk osmańskich nad rosyjskimi w bitwie pod Olteniţą. 1856 – James Buchanan wygrał wybory prezydenckie w USA. 1861 – Założono Uniwersytet Waszyngtoński w Seattle, największy na północnym zachodzie USA. 1862 – Amerykanin Richard Gatling opatentował karabin maszynowy. 1864 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się dwudniowa bitwa pod Johnsonville (Tennessee), zakończona zdecydowanym zwycięstwem Konfederatów. 1869 – W Londynie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma „Nature”. 1871 – James Skivring Smith został prezydentem Liberii. 1875: Francuski astronom Prosper Henry odkrył planetoidę (154) Bertha. Król Jerzy Tupou I ogłosił konstytucję Tonga. 1877 – W Portugalii otwarto kolejowy most żelazny Maria Pia przez rzekę Duero. 1879 – Amerykanin James Jacob Ritty opatentował kasę automatyczną. 1884 – Grover Cleveland wygrał wybory prezydenckie w USA. 1894 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidy: (392) Wilhelmina i (393) Lampetia. 1900 – W Kassel założono Niemiecki Związek Rugby. 1904 – We Francji wybuchła tzw. afera fiszkowa, dotycząca pomijania praktykujących katolików przy awansach wojskowych. 1905: Pod wpływem strajków i protestów społecznych car Rosji Mikołaj II Romanow anulował wprowadzone w ostatnich latach ograniczenia autonomii Finlandii. Założono Niemiecki Związek Narciarski. 1911: Paryski dziennik „Le Journal” opublikował artykuł o romansie Marii Skłodowskiej-Curie i fizyka Paula Langevina, co wywołało nagonkę na Skłodowską-Curie, oskarżaną o „rozbijanie zdrowej francuskiej rodziny”. Podpisano porozumienie francusko-niemieckie, w którym strona niemiecka zrezygnowała z pretensji do Maroka w zamian za terytorium o powierzchni 275 tys. km² w Kongu oraz działalność firm niemieckich w Maroku na równych prawach z francuskimi. 1912 – Rząd niepodległej Ikarii zdecydował o przyłączeniu wyspy do Grecji. 1918 – I wojna światowa: Austro-Węgry podpisały akt kapitulacji. 1921: Premier Japonii Takashi Hara został zasztyletowany na dworcu w Tokio przez związanego z prawicą zwrotniczego kolejowego Kon'ichiego Nakaokę. W Niemczech utworzono Oddziały Szturmowe NSDAP. thumb 1922 – Brytyjski archeolog Howard Carter odkrył grobowiec egipskiego faraona Tutanchamona. 1923 – Założono Norweską Partię Komunistyczną (NKP). 1924: Calvin Coolidge wygrał wybory prezydenckie w USA. Stanley Baldwin został po raz drugi premierem Wielkiej Brytanii. W Dreźnie odbyła się premiera opery Intermezzo Richarda Straussa. 1926 – Późniejszy król Belgów Leopold III Koburg ożenił się ze szwedzką księżniczką Astrid. 1934 – Dokonano oblotu niemieckiego bombowca Junkers Ju 86. 1939 – Prezydent USA Franklin Delano Roosevelt podpisał ustawę Cash and carry, zezwalającą państwom prowadzącym wojnę na zakup amerykańskiej broni za gotówkę i przewóz jej na własnych statkach. 1940 – Zamknięto polską ambasadę w Bukareszcie. 1942 – II wojna światowa w Afryce: decydujące zwycięstwo aliantów w II bitwie pod El Alamein. 1944: W Budapeszcie niemieccy saperzy omyłkowo wysadzili część Mostu Małgorzaty. Została wyzwolona Bitola w Macedonii. 1946: Josef Beran został nominowany na arcybiskupa praskiego. Partia Republikańska zwyciężyła w wyborach do Kongresu USA. 1950 – W Rzymie została uchwalona Europejska konwencja praw człowieka. 1952 – Gen. Dwight Eisenhower wygrał wybory prezydenckie w USA. 1956 – Rozpoczęła się interwencja wojsk radzieckich w celu stłumienia rewolucji na Węgrzech. 1958 – Odbyła się koronacja papieska Jana XXIII. 1961 – Wystartował włoski kanał telewizyjny Rai 2. 1962: Nieudana próba wystrzelenia radzieckiej sondy marsjańskiej Sputnik 24. USA przeprowadziły ostatni próbny wybuch atomowy w atmosferze. 1964: Ajatollah Ruhollah Chomejni został wydalony z Iranu i udał się do Turcji. Premiera francuskiej komedii kryminalnej Fantomas w reżyserii André Hunebelle’a. 1966: Egipt i Syria zawarły antyizraelski sojusz wojskowy. We Florencji wylała rzeka Arno, zatapiając miasto sześciometrową falą powodziową i niszcząc wiele zabytków. 1967 – W Moskwie zakończono budowę wieży telewizyjnej Ostankino, najwyższej wówczas budowli na świecie. 1970: Samolot pasażerski Concorde po raz pierwszy przekroczył dwukrotną prędkość dźwięku. W Los Angeles została uwolniona 13-letnia Genie, więziona do tej pory przez rodzinę w swym pokoju bez kontaktu z otoczeniem. 1973 – W Holandii z powodu kryzysu naftowego wprowadzono obowiązkowe „niedziele bez samochodów”. 1974 – Rozpoczęto budowę parku-pomnika przyjaźni bułgarsko-radzieckiej w Warnie. 1979 – Irańscy studenci zajęli amerykańską ambasadę w Teheranie i wzięli jej personel jako zakładników. 1980 – Ronald Reagan wygrał wybory prezydenckie w USA. 1981 – W kierunku Wenus została wystrzelona radziecka sonda Wenera 14. 1982 – Ruud Lubbers został premierem Holandii. 1983 – Wojna libańska: ponad 60 osób zginęło w samobójczym ataku na żołnierzy izraelskich w mieście Tyr. 1984: W Nikaragui odbyły się pierwsze demokratyczne wybory generalne, w których zwyciężyli rządzący sandiniści i ich przywódca, urzędujący prezydent Daniel Ortega. Wystartowała francuska telewizja kodowana Canal+. Założono amerykańską firmę komputerową Dell. 1989: W Berlinie Wschodnim doszło do największej w historii NRD antyrządowej demonstracji z udziałem 500-700 tys. osób. Weszło w życie porozumienie z Taif kończące libańską wojnę domową. 1993 – Jean Chrétien został premierem Kanady. 1995 – Po zakończeniu wiecu pokojowego w Tel Awiwie żydowski ultraprawicowiec Jigal Amir zastrzelił premiera Izraela Icchaka Rabina. 2002 – Idrissa Seck został premierem Senegalu. 2003: Artur Rasi-Zade został po raz drugi premierem Azerbejdżanu. Zaobserwowano najpotężniejszy w historii rozbłysk słoneczny. 2004 – Rosja ratyfikowała Protokół z Kioto. 2007 – Álvaro Colom zwyciężył w II turze wyborów prezydenckich w Gwatemali. 2008: Barack Obama został wybrany na pierwszego czarnoskórego prezydenta USA. Johnson Toribiong został wybrany na urząd prezydenta Palau. 2009 – Papież Benedykt XVI wydał konstytucję apostolską Anglicanorum coetibus, powołująca ordynariaty personalne dla anglikanów, którzy chcą uznać zwierzchnictwo papieża i zachować jednocześnie elementy dotychczasowej tradycji liturgicznej. 2010 – 68 osób zginęło w katastrofie lotu Aero Caribbean 883 w Guasimal na Kubie. 2011 – W Niemczech ujawniono serię morderstw popełnionych przez członków neonazistowskiego Narodowosocjalistycznego Podziemia (NSU).