Distaghil Sar lub Disteghil Sar, 7885 m n.p.m. – wybitny szczyt w północnym Pakistanie, siódmy pod względem wysokości z samodzielnych szczytów w Pakistanie i 21 na świecie. Jest kulminacją pasma Hispar Muztagh (drugiej co do wysokości części Karakorum – najwyższą jest Baltoro Muztagh) i "najwyższym szczytem Azji na zachód od K2"Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu (WEGA), tom 2, (hasło tytułowe s. 211), zob. bibliografia.
Budowa masywu Masyw tworzy długą grań ciągnącą się ze wschodu na zachód (ściślej na kierunku NWW-SEEUwaga: zdjęcie satelitarne obok nie ma zachowanej orientacji północy; kierunek N jest odchylony ok. 40 stopni w lewo od bocznej granicy obrazu), na długości ok. 5 km położoną stale powyżej 7400 m. W grani tej wyróżnia się trzy wierzchołki: główny – (zachodni, właściwy szczyt), Distaghil Sar Main (M), zarazem zwornik, w którym oddziela się wybitna grań ku pn.-zach. (do Malangutti Sar) centralny – 7760 m, Middle (skrótowo na mapach oznaczany MD), do 2004 niezdobyty, wysyłający ku pd.-zach. wyraźną grzędę/podrzędną grań wschodni (ściślej EES) – Distaghil Sar East (ozn. E), 7696 m (dawniej określany jako ok. 7700 m)
W swej zasadniczej części masyw leży pomiędzy lodowcami Kunyang (Khiang) na południu a Malangutti na północy. Od zachodu w rozwidlenie zachodnich grani podchodzi lodowiec Momhil, zaś do wschodniego skraju grani możliwy jest dostęp poprzez lodowe płaskowyże nad lodowcem Yazghil.
Wejścia Distaghil Sar został zdobyty po raz pierwszy w 1960 r. przez Günthera Stärkera i Diethera Marcharta z 5-osobowej wyprawy austriackiej prowadzonej przez Wolfganga Stefana. Ich droga wiodła z lodowca Kunyang (Khiang) południową ścianą i zach. (zwaną też pd.-zach.) granią. Poprzedziły ją próby włosko-angielska w 1957 r. (na grań pd.-zach., do wys. ok. 6700 m, kier. Alfred Gregory) i szwajcarska w 1959 r. (granią pd.-wsch., do wys. ok. 7000 m, kier. Raymond Lambert).
Szczyt osiągnięto powtórnie (m.in. 1982 Hiszpanie, drogą zdobywców z wariantamiJoaquim Prunés: Distaghil Sar, Second Acent. "American Alpine Journal", rocznik 1993, s. 280). Odnotowano też próby wejścia od północy w 1988 (zakończone bardzo nisko) i 1998, oraz ścianą południową (Francuzi w 1991, do wys. ok. 5800 m, gdzie stracili skład sprzętu w lawinieJean-Luc Ginhoux: Distaghil Sar Attempt. "American Alpine Journal", rocznik 1992, s. 252).
Distaghil Sar East zdobyto dopiero w roku 1980 (ekspedycja polska od południa, po założeniu ostatniego obozu na lodowym płaskowyżu na wys. 6800 m i wejściu na wybitną przełęcz, po czym wschodnią, 600-metrową ścianą szczytową). 26 lipca ok. 18:30 szczyt osiągnęli wszyscy uczestnicy wyprawy: Andrzej Bieluń, Jacek Gronczewski, Ryszard Kowalewski, Tadeusz Piotrowski i Jerzy Tillak. (Dzień wcześniej, 25 lipca cały zespół, startując z tego samego obozu na wys. 6800 m, od południowego zachodu zdobył dziewiczy przeciwległy szczyt Yazghil Dome 7324 m, dawniej oznaczany też jako szczyt "ok. 7400 m").
Wierzchołek wschodni zdobyto powtórnie w roku 1983 (WłosiThe Himalayan Index, zob. Linki zewnętrzne ⇒ The Himalayan Index ⇒ search ⇒ Disteghil Sar EastJill Neate: High Asia ..., s. 111, zob. bibliografia).
Przypisy
Bibliografia Ryszard Kowalewski: Wyprawa na Distaghil Sar Wschodni. Taternik nr 4/1980, s. 159-161 Zbigniew Kowalewski, Janusz Kurczab: Na szczytach Himalajów. "Sport i Turystyka", Warszawa 1983. , s. 332-334 [tylko o wyprawach na wierzchołek główny] Józef Nyka: Yazghil Dome i Distaghil Sar East. [W:] Karakorum. Polskie wyprawy alpnistyczne. Zbigniew Kowalewski i Andrzej Paczkowski (red.), „Sport i Turystyka”, Warszawa 1986; , s. 74-79 Jill Neate: High Asia: an illustrated history of the 7,000 metre peaks. The Mountaineers, Seattle 1989, na książce (), s. 110-111 Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu, WEGA, tom II, Góry Azji. Małgorzata i Jan Kiełkowscy (red. całości), Wydawn. „Stapis”, Katowice 2005;
Mapy: Jerzy Wala: Karakoram. Orographical sketch map 1:250 000, sheet 1. Swiss Foundation for Alpine Research, Zurich 1990
Linki zewnętrzne The Himalayan Index , wyszukiwarka bibliografii, gł. ze źródeł anglo- oraz niemieckojęzycznych , roczniki z wyszukiwarką (ostateczne wyniki tylko w formacie pdf) himalaya-info.org, Hohe Siebentausender , Lista i opisy 7-tysięczników wyższych niż 7750 m
Kategoria:Szczyty Pakistanu Kategoria:Szczyty Karakorum