Powiat Schweidnitz (niem. Landkreis Schweidnitz, pol. powiat świdnicki) - prusko-niemiecka jednostka podziału administracyjnego, istniejąca w latach 1816–1945, wchodząca w skład prowincji śląskiej (do 1919 r.), a następnie prowincji dolnośląskiej.
Historia Landkreis Schweidnitz powstał na terenie średniowiecznego księstwa świdnicko-jaworskiego 1 maja 1816 r. Wchodził w skład rejencji dzierżoniowskiej, a po jej likwidacji w 1820 r. wrocławskiejA. i A. Galasowie, Dzieje Śląska w datach, wyd. Rzeka, Wrocław 2001, s. 179..
24 stycznia 1818 r. powołano w jego miejsce dwa powiaty: wałbrzyski i świdnicki. W wyniku kolejnej korekty podziału administracyjnego 1 kwietnia 1899 wydzielono z powiatu miasto Schweidnitz, które otrzymało status powiatu miejskiego (Stadtkreis). Dzięki następnym zmianom administracyjnym powiększało się terytorium powiatu ziemskiego. Ostatnia reforma miała miejsce w 1932 r., w jej efekcie zlikwidowano powiat strzegomski, włączając jego większą część ze Strzegomiem do powiatu świdnickiego, tworząc tzw. Wielki Powiat Świdnicki; równocześnie od powiatu Schweidnitz odłączono miasto Zobten, włączając je do powiatu Breslau.
Powiat świdnicki został zajęty w maju 1945 r. przez oddziały Armii Czerwonej. Kilkanaście dni później 15 maja 1945 r. zaczęła działać polska administracja. Utworzony został powiat świdnicki, który swoim obszarem pokrywał się z przedwojennym Landkreis Schweidnitz.
Landraci 1870–1890 Hans Freiherr von Zedlitz-Leipe 1890–1919 Dietrich Freiherr von Zedlitz-Leipe 1919–1919 Freiherr von Hundt und Alt-Grottkau 1919–1931 Gotthilf von Salisch 1931–1932 dr Wilhelm Brandes 1932–1935 dr Otto Ehrensberger 1935–1935 dr Hans von Studnitz 1935–1935 Helmut Grande 1935–1938 Horst Edler von der Planitz 1938–1945 Wilhelm Adam
Ludność (1885–1939) 1885 r. - 95.011 1890 r. - 96.023, z czego ewangelicy: 59.910, katolicy: 35.522, wyznanie mojżeszowe: 393 1900 r. - 71.812, z czego ewangelicy: 45.037, katolicy: 26.422 1910 r. - 71.866, z czego ewangelicy: 44.698, katolicy: 26.647 1925 r. - 70.679, z czego ewangelicy: 44.839, katolicy: 24.079, wyznanie mojżeszowe: 116, inni chrześcijanie: 103 1933 r. - 94.968, z czego ewangelicy: 62.761, katolicy: 27.060, wyznanie mojżeszowe: 117, inni chrześcijanie: 18 1939 r. - 93.860, z czego ewangelicy: 62.230, katolicy: 26.841, wyznanie mojżeszowe: 15, inni chrześcijanie: 142
Podział administracyjny 1 stycznia 1945 powiat dzielił się na: 2 miasta: Strzegom i ŚwiebodziceŚwidnica od 1899 r. tworzyła powiat miejski (Stadtkreis). 103 gminy
Osoby związane z powiatem Manfred Kanther, (ur. 1939 r.), niemiecki polityk, członek CDU, minister spraw wewnętrznych Niemiec w latach 1993–1998. Manfred von Richthofen (1892–1918, niemiecki pilot, największy as myśliwski okresu I wojny światowej, nazywany Czerwonym Baronem.
Zobacz też powiat świdnicki Śląsk (prowincja) Powiat Striegau
Przypisy
Bibliografia R. Kamionka, Die Reorganisation der Kreiseinteilung Schlesiens in der Stein-Hardenbergschen Reformperiode, Breslau 1934. D. Stüttgen, H. Neubach, W. Hubatsch, Schlesien, [w:] W. Hubatsch, Grundriß zur deutschen Verwaltungsgeschichte 1815 - 1945. Preussen, Marburg/Lahn 1976.
Linki zewnętrzne http://wiki-de.genealogy.net/Landkreis_Schweidnitz https://web.archive.org/web/20160728084226/http://www.geschichte-on-demand.de/schweidnitz.html
Schweidnitz Kategoria:Historia Świdnicy