John Richard Basehart (ur. 31 sierpnia 1914 w Zanesville, zm. 17 września 1984 w Los Angeles) – amerykański aktor.
8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6276 Hollywood Boulevard.
Życiorys Urodził się w Zanesville w stanie Ohio jako jedno z pięciorga dzieci Mae (z domu Wetherald) i Harry’ego T. Baseharta, byłego aktora, który został redaktorem „The Zanesville Times–Signal”. Pracował jako reporter w gazecie swojego ojca i jako spiker radiowy w Zanesville i Columbus w Ohio, zanim rozpoczął karierę sceniczną w Hedgerow Theatre w Pensylwanii. Uczęszczał do prestiżowego Dramatic Workshop of the New School for Social Research w Nowym Jorku.
W 1935 zadebiutował na Broadwayu w sztuce Roberta E. Sherwooda Rozkosz idioty. W 1943 wystąpił w spektaklu Kontratak w roli Weilera. Za rolę sceniczną sierżanta Lachlena McLachlena w sztuce Johna Patricka Porywcze serce w 1945 zdobył nagrodę New York Drama Critics’ Circle Award dla najbardziej obiecującego młodego aktora.
Po raz pierwszy wystąpił na ekranie w roli poety Williama Williamsa w dramacie psychologicznym noir Alfreda L. Werkera Repeat Performance (1947) u boku Louisa Haywarda. W dreszczowcu Henry’ego Hathawaya Czternaście godzin (1951) zagrał Roberta Cosicka, wyniszczonego moralnie przez niekochających rodziców i strach, że nie jest w stanie zaspokoić szczęścia swej dziewczyny, staje na krawędzi budynku z myślą popełnienia samobójstwa. Jedną z jego najbardziej znaczących ról filmowych była rola akrobaty i klauna znanego jako „Szalony” w uznanym włoskim filmie Federico Felliniego La strada (1954). Wcielił się w tytułową postać Adolfa Hitlera w biograficznym dramacie wojennym Hitler (1962). Od 14 września 1964 do 31 marca 1968 grał postać admirała Harrimana „Harry’ego” Nelsona w serialu telewizyjnym ABC Podróż na dno morza (Voyage to the Bottom of the Sea). Został obsadzony w roli oficera Armii Konfederacji Henry’ego Wirza w dramacie PBS The Andersonville Trial (1970), prezydenta Woodrowa Wilsona w dramacie biograficznym CBS Pierwsza kobieta–prezydent (The First Woman President, 1974), generała George’a Washingtona w dramacie wojennym NBC Valley Forge (1975) i niemieckiego polityka Willy’ego Brandta w dramacie historycznym ABC 21 godzin w Monachium (21 Hours at Munich, 1976) z Franco Nero.
Był trzykrotnie żonaty: ze Stephanie Klein w latach 1940–1950, z Valentiną Cortese w latach 1951–1960 oraz z Dianą Lotery w latach 1962–1984.
Zmarł 17 września 1984 w Los Angeles po serii udarów w wieku 70 lat.
Filmografia Filmy 1951: Czternaście godzin jako Robert Cosick 1951: Bagnet na broń jako kapral Denno 1953: Titanic jako George Healey 1954: La strada jako linoskoczek Szalony 1955: Niebieski ptak jako „Picasso” 1956: Moby Dick jako Ishmael 1958: Bracia Karamazow jako Iwan Karamazow 1963: Królowie słońca jako Ah Min 1972: Śmiercionośny ładunek jako dr Roy Caldwell 1972: Chato jako Nye Buell 1977: Wyspa doktora Moreau jako głosiciel prawa 1979: Wystarczy być jako Vladimir Skrapinov
Seriale 1961: Rawhide jako Tod Stone 1962: Alfred Hitchcock przedstawia jako Phillip Townsend / David Webber 1963: Combat! jako kapitan Steiner 1963: Alfred Hitchcock przedstawia jako Miles Crawford 1965: Zagubieni w kosmosie jako dyktafon czytający Szekspira (głos) 1970: Ironside jako Noel Seymour 1971: Strzały w Dodge City jako kapitan Aron Sligo 1972: Columbo – odc. „Sztylet umysłu” („Dagger of the Mind”) jako Nicholas Frame 1973: Hawaii Five-O jako Murdock 1976: Ulice San Francisco jako biskup Tim Farrow 1976: Domek na prerii jako Hannibal Applewood 1978: Jak zdobywano Dziki Zachód jako pułkownik Harry Albert Flint 1981: Statek miłości jako Stan Ellis 1982–86: Nieustraszony jako narrator (głos) / Wilton Knight
Nagrody i nominacje Rok Nagroda Kategoria Film Rezultat 1949 Photoplay Award Najlepsze występy miesiąca (grudzień) Roseanna McCoy (1949) Wygrana 1951National Board of Review Najlepszy aktor Czternaście godzin (1951) Wygrana 1956 Najlepszy aktor drugoplanowy Moby Dick (1956) Wygrana 1958 Nagroda BAFTA Najlepszy aktor zagraniczny Time Limit (1957) Nominacja
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 1984