thumb|Mapa powiatu Powiat żuromiński – powiat w Polsce (województwo mazowieckie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Żuromin.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 38 515 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 38 337 osób.
Podział administracyjny W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Bieżuń, Lubowidz, Żuromin gminy wiejskie: Kuczbork-Osada, Lutocin, Siemiątkowo miasta: Bieżuń, Lubowidz, Żuromin
Historia Powiat żuromiński został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie warszawskim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat żuromiński złożyło się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z trzech ościennych powiatów:
z powiatu sierpeckiego (woj. warszawskie): miasto Żuromin gromady Bieżuń, Lutocin, Ługi, Olszewo, Poniatowo, Seroki i Sławęcin z powiatu mławskiego (woj. warszawskie): gromady Chromakowo, Dłutowo, Gościszka, Krzywki-Bratki, Kuczbork Osada, Lubowidz, Raczyny, Sarnowo, Sinogóra, Zielona i Zieluń Osada z powiatu rypińskiego (woj. bydgoskie): gromady Chrapoń, Jasiony i Mleczówka (zmiana przynależności wojewódzkiej gromad)
1 stycznia 1958 roku z powiatu żuromińskiego wyłączono gromadę Dłutowo i włączono ją do powiatu działdowskiego w województwie olsztyńskim.
Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat żuromiński podzielono na 1 miasto i 6 gminPolska - Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974: miasto Żuromin gminy Bieżuń, Kuczbork-Osada, Lubowidz, Lutocin, SyberiaGmina Syberia została zniesiona 1 lipca 1976 roku, a jej obszar włączono do gmin Lubowidz, Lutocin i Żuromin – i Żuromin
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu żuromińskiego włączono do nowo utworzonego województwa ciechanowskiego.
1 lipca 1976 roku zniesiono gminę Syberia. 1 stycznia 1992 roku miasto i gminę Żuromin połączono we wspólną gminę miejsko-wiejską Żuromin. 31 grudnia 1993 roku prawa miejskie odzyskał Bieżuń co sprawiło, że wiejską gminę Bieżuń przekształcono w gminę miejsko-wiejską Bieżuń.
Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w województwie mazowieckim przywrócono powiat żuromiński. W porównaniu z obszarem z początku 1975 roku powiat żuromiński został zwiększony o gminę Siemiątkowo Koziebrodzkie (dawniej w powiecie sierpeckim, a następnie także w województwie ciechanowskim). 1 stycznia 2004 roku gmina Siemiątkowo Koziebrodzkie zmieniła nazwę na gmina Siemiątkowo.
Porównując obszar dzisiejszego powiatu żuromińskiego z obszarem z 1954 roku można zauważyć, że niektóre tereny dawnego powiatu żuromińskiego znajdują się obecnie w powiecie mławskim (tereny wokół Ługów), a także w powiecie działdowskim w województwie warmińsko-mazurskim (tereny koło Starego Dłutowa).
Demografia
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców powiatu żuromińskiego w 2014 roku
Starostowie żuromińscy Na podstawie źródła: Janusz Welenc (13 listopada 1998 – 2 grudnia 2014) Jerzy Rzymowski (2 grudnia 2014 – nadal)
Sąsiednie powiaty mazowieckie: 24px powiat mławski, 24px powiat płoński, 24px powiat sierpecki kujawsko-pomorskie: 24px powiat brodnicki, 24px powiat rypiński warmińsko-mazurskie: 24px powiat działdowski
Przypisy
Linki zewnętrzne Powiat żuromiński BIP powiatu żuromińskiego
żuromiński