Opór – zjawisko odkryte i opisane przez psychoanalityków, którzy ujmują je jako wewnętrzną siłę przeciwdziałającą postępowi w psychoterapii, zmianie pacjenta, a także wszystko to, co zawarte jest w słowach czy działaniach, które utrudniają pacjentowi dostęp do nieświadomości. Jest to widoczny przejaw mechanizmów obronnych u pacjenta, zapobiega doświadczaniu pacjenta w terapii uczuć nieprzyjemnych lub "zakazanych" np. nienawiści, poczucia winy. Przykładem oporu może być zapominanie o sesjach, niewypełnianie zaleceń lekarskich m.in. nieprzyjmowanie leków przepisanych przez lekarza, albo uporczywe milczeniePsychiatria psychodynamiczna w praktyce klinicznej. Gabbard G., Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009..
Inni przedstawiciele szkół psychoterapeutycznych również zajmują się tym zjawiskiem, jednak odmiennie je definiują i rozumieją.
Psychoanaliza Psychoanalityk przywiązuje szczególną wagę do tych tematów, o których pacjent nie chce mówić. W trakcie procesu swobodnego kojarzenia pacjent w jakimś momencie przejawia ów opór, który często związany jest z życiem seksualnym pacjenta (które obejmuje wszystko to, co przyjemne) lub z wrogimi, pełnymi urazy uczuciami wobec swoich rodziców. Kiedy wyparty temat zostanie w końcu ujawniony, pacjent na ogół twierdzi, że jest on mało ważny, absurdalny, nieistotny albo zbyt przykry, żeby o nim mówić. Celem psychoanalizy jest omawianie i interpretowanie oporów, konfrontowanie pacjenta z tymi przykrymi myślami, pragnieniami i doznaniami. Opór jest nieodłącznym elementem procesu terapeutycznego, może być świadomy, przedświadomy lub nieświadomy.
Terapia rodzin W systemowej terapii rodzin opór może wynikać z głęboko zakorzenionych mitów rodzinnych a także nieprawidłowo ukształtowanych granic. Terapia ma na celu przepracowanie kwestii utrudniających komunikację lub modyfikację struktury rodzinnej, tak by rodzina funkcjonowała prawidłowoWprowadzenie do systemowego rozumienia rodziny, pod red. Bogdan de Barbaro, 1999, wyd. UJ..
Zobacz też bierny opór acting out
Przypisy
Bibliografia Psychologia i Życie. Wydanie nowe. Richard J. Gerrig, Philip G. Zimbardo. Wydawnictwo PWN 2000 Psychiatria psychodynamiczna w praktyce klinicznej. Gabbard G., Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009
Kategoria:Psychoanaliza