Zdeněk Vlastimil Špinar (ur. 4 kwietnia 1916 w Čáslavie, zm. 14 sierpnia 1995 k. České Kamenicy) – czeski paleontolog. Zajmował się przede wszystkim wymarłymi płazami bezogonowymi.
Życiorys Od 1935 r. studiował biologię i chemię na Uniwersytecie Karola w Pradze. Ukończył studia w 1939 r., ale dyplom otrzymał dopiero w 1945 r. W latach II wojny światowej pracował przymusowo jako robotnik przy budowie dróg oraz jako nadzorca w zakładach chemicznych. W 1968 został doktorem na macierzystej uczelni. Zmarł 14 sierpnia 1995 w swojej letniej rezydencji koło miejscowości Česká Kamenice.
Dorobek naukowy Pierwsze prace Špinara dotyczyły wymarłych bezkręgowców, ale z czasem (pod wpływem prof. Josefa Augusty) zainteresował się wymarłymi płazami. Pierwszą pracę na ich temat, poświęconą morawskim Discosauriscidae, opublikował w 1952 r. W tej pracy Špinar udowodnił, że Discosauriscidae były płazami, a nie gadami, jak wtenczas jeszcze uważano. Dalsze prace dotyczyły wymarłych żab, których liczne i doskonale zachowane skamieniałości odkryto w północnej części Czech, w osadach datowanych na oligocen i miocen. W 1972 r. ukazała się monografia będąca podsumowaniem tych prac, poświęcona trzeciorzędowym żabom środkowej Europy. W pracy tej opisał skamieniałości 1100 dorosłych osobników i 80 kijanek, zaliczanych do wymarłych przedstawicieli płazów bezogonowych, głównie z rodzin Palaeobatrachidae i Pelobatidae.
Špinar opublikował szereg podręczników paleobiologii kręgowców, a także książki popularnonaukowe. Współpracował z uznanymi ilustratorami, Zdenkiem Burianem i Ludomirem Dédkiem. Książki te były tłumaczone na wiele języków, w tym na polski.
Wybrane prace Úvod do zoopaleontologie: Určeno pro posl přírodověd fak Karlovy univ v Praze. SPN, 1965 ss. 148 Stromatoporoidea moravského devonu (1949) Eopelobates bayeri, nová žába z českých třetihor. Přírodověd. vydav., 1952 Revise některých moravských Diskosauriscidů [Labyrinthodontia]. Přírodověd. vydav., 1952 Základy paleontologie bezobratlých. ČSAV, 1960 Systematická paleontologie bezobratlých. Academia, 1966 Tertiary Frogs from Central Europe. Academia, Prague; D.W. Junk, The Hague, 1972 ss. 286 Zdeněk Vlastimil Špinar, Zdeněk Burian, Ema Echsnerová: Leben in der Urzeit. Urania-Verlag, 1975 ss. 228 Richard Estes, Zdeněk V. Špinar, Eviatar Nevo. Early Cretaceous Pipid Tadpoles from Israel (Amphibia: Anura). Herpetologica 34, 4, 374-393 (1978) link Zdeněk Vlastimil Špinar, Zdeněk Burian: Zanim pojawił się człowiek. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1975 Fossile Raniden aus dem oberen Pliozän von Willershausen (Niedersachsen). Stuttgarter Beiträge zur Naturkunde. Serie B, Stuttgart 1980 ss. 53 Wolfgang Böhme, Zbynĕk Roček, Zdenĕk V. Špinar. On Pelobates decheni Troschel, 1861, and Zaphrissa eurypelis Cope, 1866 (Amphibia: Salientia: Pelobatidae) from the Early Miocene of Rott near Bonn, West Germany. Journal of Vertebrate Paleontology 2, 1, 1-7 (1982) link Zdeněk Vlastimil Špinar, Zdeněk Burian: Paleontologie obratlovců: celost vysokošk učebnice pro stud přírodověd fakult. Academia, 1984 Charles A. M. Meszoely, Zdeněk V. Špinar, Richard L. E. Ford. A New Palaeobatrachid Frog from the Eocene of the British Isles. Journal of Vertebrate Paleontology 3, 3, 143-147 (1984) link Zdeněk V. Špinar, Jozef Klembara, Štefan Meszároš. A New Toad from the Miocene at Devínska Nová Ves (Slovakia). Západné Karpaty, séries paleont. 17, 135-160 (1993) Zdeněk Vlastimil Špinar, Jiří Bumbálek, Philip J. Currie, Jan Sovák: Velcí dinosauři: příběh evoluce gigantů. Aventinum, 1999 (polskie wydanie: Zdeněk V. Špinar, Philip J. Currie, Jan Sovák: Wielkie dinozaury. Dzieje ewolucji gigantów. Warszawski Dom Wydawniczy, 1994 ) Zdeněk Vlastimil Špinar, Zdeněk Burian: Velká kniha o pravěku. Aventinum, 2000
Bibliografia
Linki zewnętrzne Foto: Doc. Špinar při výzkumu (Bechlejovice u Děčína) Fotoarchiv ČGS: elektronický archiv obsahuje současné i staré historické fotky se zaměřením na geologii a geologické fotky Zdjęcia docenta Špinara podczas wykopalisk
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Karola Kategoria:Czechosłowaccy biolodzy Kategoria:Czescy paleontolodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Čáslaviu Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Zmarli w 1995