Wstawki, parafizy, parafyzy () – płonne komórki znajdujące się między zarodniami lub rodniami, np. w obrębie kupek zarodni paproci, między rodniami mchów, czy między workami w hymenium workowców. Płonne włosy, zwane wstawkami, występują także między plemniami i lęgniami wewnątrz konceptakli u makroglonów. U niektórych gatunków (np. Fucus platycarpus) wstawki wyrastają ponad zagłębienie konceptaklum, tworząc pęczek włosków. Włosowate wstawki znajdujące się między organami generatywnymi u mchów często zakończone kulistymi komórkami.
Wstawki u grzybów U grzybów mają często nitkowaty kształt i są lekko poszerzone na szczycie. Mogą być trwałe, lub rozpadające się i zanikające. Według części autorów parafizy występują też u podstawczaków w pyknidiach.
U grzybów wstawki są jednym z elementów hamatecjum. Zazwyczaj są rozgałęzione, wielokomórkowe i pojedynczo rozmieszczone między workami. Czasami jednak w wierzchołkowej części owocnika łączą się, tworząc warstwę okrywającą worki (epitecjum). Wstawki biorą udział w uwalnianiu zarodników z owocnika, pod wpływem wody bowiem pęcznieją i wypychają worki z zarodnikami na zewnątrz owocnika. Morfologia parafiz odgrywa dużą rolę przy identyfikacji wielu gatunków grzybów.
Wyróżnia się dwa typu parafiz: rosnące od dna worka w górę, rosnące od ujścia worka w dół (parafizy wierzchołkowe).
Przypisy
Kategoria:Anatomia i morfologia glonów Kategoria:Briologia Kategoria:Budowa grzybów