Powiat gnieźnieński – powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Gniezno.
Pod nazwą powiat gnieźnieński funkcjonowała również jednostka administracyjna m.in. w okresie I Rzeczypospolitej, II Rzeczypospolitej (1919–1939) oraz w latach Polski Ludowej (1945–1975).
W skład powiatu wchodzą: gminy miejskie: Gniezno gminy miejsko-wiejskie: Czerniejewo, Kłecko, Trzemeszno, Witkowo gminy wiejskie: Gniezno, Kiszkowo, Łubowo, Mieleszyn, Niechanowo miasta: Czerniejewo, Gniezno, Kłecko, Trzemeszno, Witkowo Przed 1 stycznia 1999 r. wszystkie gminy powiatu należały do województwa poznańskiego, z wyjątkiem gminy Witkowo, która należała do województwa konińskiego oraz gminy Trzemeszno, która należała do województwa bydgoskiego.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 145 418 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwały 145 393 osoby.
Opis Powiat gnieźnieński to znaczące miejsce na kulturowej i historycznej mapie Wielkopolski. Prawdopodobnie na obszarze Ostrowa Lednickiego Mieszko I przyjął chrzest, wprowadzając kraj w krąg kultury chrześcijańskiej. W gnieźnieńskiej archikatedrze złożone zostały szczątki św. Wojciecha – patrona Polski. W Gnieźnie krzyżuje się też najstarsza trasa turystyczna w kraju – Szlak Piastowski. To jeden z najbardziej znanych szlaków kulturowych w Polsce. Obejmuje miejscowości związane z historią panowania rodu Piastów do roku 1370. Szlak Piastowski przebiega przez obszar dwóch województw: wielkopolskiego oraz kujawsko–pomorskiego. Aktualnie szlak ma charakter liniowy, z dwiema przecinającymi się w Gnieźnie trasami. Silnym elementem gospodarki powiatu gnieźnieńskiego jest turystyka. Na jego terenie funkcjonuje odcinek Szlaku św. Jakuba, Szlak Architektury Drewnianej, Szlak Kłeckich Świątyń, Szlak Pałaców i Dworów oraz Szlak Śladami Mitów i Legend. Z myślą o rowerzystach w latach 2011–2013 w powiecie wytyczono oraz oznakowano nowe szlaki rowerowe. Powstało pięć, zróżnicowanych pod względem długości i trudności, tras. Każda z nich zaczyna się na gnieźnieńskim rynku i prowadzi przez atrakcje turystyczne powiatu. Atrakcją dla zwolenników aktywnego wypoczynku są liczne zbiorniki wodne, z bardzo popularnym wśród turystów ośrodkiem w Skorzęcinie. Ofertę regionu dopełnia również propozycja ośrodków jeździeckich, fabryk bombek choinkowych, zabytkowa parowozownia i muzea techniki. Główne muzea w powiecie gnieźnieńskim to: Muzeum Archidiecezjalne i Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie oraz Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.
Statystykana podstawie danych GUS 31.12.2014 r. oraz 31.12.2015 r.
Demografia Stan ludności i ruch naturalny (źródło: GUS)PozycjaJednostka miary31.12.2015liczba ludności ogółemosoba145 085mężczyźniosoba71 167kobietyosoba73 918w miastachosoba90 376na wsiosoba57 709na 1 km²osoba116w wieku przedprodukcyjnymosoba28 576w wieku produkcyjnym, w tym:osoba90 680w wieku produkcyjnym mobilnymosoba58 227w wieku produkcyjnym niemobilnymosoba32 453w wieku poprodukcyjnymosoba25 829w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnymosoba60,0w wieku poprodukcyjnym na 100 osób w wieku przedprodukcyjnymosoba90,4w wieku poprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnymosoba28,5przyrost naturalny na 1000 ludności-0,7
Rynek pracy Pracujący (źródło: GUS)PozycjaJednostka miary31.12.2014pracujący ogółemosoba32 389mężczyźniosoba16 437kobietyosoba15 952pracujący w sekcji:rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwoosoba6 902przemysł i budownictwoosoba9 558handel; naprawa pojazdów samochodowych; transport i gospodarka magazynowa; zakwaterowanie i gastronomia; informacja i komunikacjaosoba6 628działalność finansowa i ubezpieczeniowa; obsługa rynku nieruchomościosoba679pozostałe usługiosoba8 622Bezrobociepozycjajednostka miary31.12.2015liczba bezrobotnych ogółemosoba4 705mężczyźniosoba1 993kobietyosoba2 712zamieszkali na wsiosoba1 631z prawem do zasiłkuosoba678stopa bezrobocia rejestrowanego%9,3
Podmioty gospodarcze Podmioty gospodarcze (źródło: GUS)PozycjaJednostka miary31.12.2015podmioty gospodarki narodowej ogółemjedn. gosp.15 549sektor prywatny ogółem, w tym:jedn. gosp.15 079spółki handlowe z udziałem kapitału zagranicznegojedn. gosp.138podmioty według rodzajów działalności:rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwojedn. gosp.377przemysł i budownictwojedn. gosp.3 846usługijedn. gosp.11 326Podmioty według klas wielkości:0 – 9 osób pracującychjedn. gosp.14 86610 – 49 osób pracującychjedn. gosp.54750 – 249 osób pracującychjedn. gosp.129250 – 999 osób pracującychjedn. gosp.7
Gospodarka W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie gnieźnieńskim obejmowała ok. 1,8 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 3,6% do aktywnych zawodowo.
Hejnał Powiatu Gnieźnieńskiego thumb|600px|center
Sąsiednie powiaty słupecki wrzesiński poznański wągrowiecki żniński (kujawsko-pomorskie) mogileński (kujawsko-pomorskie)
Przypisy
gnieźnieński