Święta
Imieniny obchodzą: Alfred, Bolesław, Donat, Emilia, Ezechiel, Jan, Julian, Juliusz, Ludwik, Luiza, Magnus, Marian, Sebald, Sykstus, Tekla, Tymoteusz, Wiktor i Wincenty. Kościół prawosławny – Przemienienie Pańskie (jedno z 12 głównych świąt) Międzynarodowe – Światowy Dzień Pomocy Humanitarnej (ustanowiony w 2008 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ) Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Ezechiel Moreno (augustianin, biskup) św. Jan Eudes (prezbiter) św. Ludwik z Tuluzy na franciszkanie.net [opublikowano: 2009-02-23]. (zm. 1297, franciszkanin, biskup) św. Sykstus III (papież)
Wydarzenia w Polsce
mały|Zygmunt III Waza na portrecie Marcina Kobera
1531 – Wojna polsko-mołdawska (1530-38): zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Gwoźdźcem. 1557 – Polska wypowiedziała wojnę inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego. 1562 – Wojna litewsko-rosyjska (1558-70): wojska polskie pod wodzą starosty różańskiego Stanisława Leśniowolskiego pokonały w bitwie pod Newlem wielokrotnie liczniejsze wojska rosyjskie. 1568 – Wydano wilkierz olsztyński. 1587 – Zygmunt III Waza został wybrany na króla Polski. 1600 – Polsko-szwedzka wojna o Inflanty: w Narwie i Rewlu (ob. Tallinn) wylądowało 10 tys. szwedzkich żołnierzy. 1633 – W kościele opactwa cystersów w Jędrzejowie dokonano elewacji szczątków Wincentego Kadłubka. 1793 – II rozbiór Polski: ambasador rosyjski Jakob Sievers ratyfikował w imieniu carycy Katarzyny II układ rozbiorowy, na mocy którego Rosja anektowała 250 tys. km² ziem Rzeczypospolitej zamieszkałych przez 3 mln mieszkańców. 1826 – Z połączenia Starej Częstochowy i Częstochówki powstało miasto Częstochowa. 1846 – Została utworzona Ochotnicza Straż Pożarna w Kaliszu. 1887 – Miało miejsce przedostatnie z dotychczas widocznych w Polsce całkowite zaćmienie Słońca, które zainspirowało Bolesława Prusa przy pisaniu powieści Faraon. 1901 – Poświęcono krzyż na Giewoncie. 1908 – Założono Łódzki Klub Sportowy (pod nazwą Łodzianka). 1915 – I wojna światowa: kapitulacja rosyjskiej załogi Twierdzy Modlin przed wojskami niemieckimi. 1919 – Utworzono Policję Wolnego Miasta Gdańska. 1920 – W nocy z 19 na 20 sierpnia wybuchło II powstanie śląskie. 1937: Na szczycie Giewontu od uderzenia pioruna zginęły 4 osoby, a 13 zostało porażonych. Policja otworzyła ogień do chłopów blokujących drogę w Harcie na Podkarpaciu, zabijając 2 z nich. 1942 – Niemcy zlikwidowali getto w Otwocku. 1943 – W Mszanie Dolnej Niemcy rozstrzelali 881 Żydów. 1944 – 19. dzień powstania warszawskiego: generalne natarcie grupy Reinefartha na Stare Miasto, w którym wzięło udział 10 batalionów piechoty i 2 bataliony saperów wspieranych 9 czołgami Tygrys, 20 działami szturmowymi, moździerzem kalibru 60 mm i 50 Goliatami, pluton wspierany przez ogień z pociągu pancernego znajdującego się w okolicy Dworca Gdańskiego. 1956 – Legia Warszawa odniosła najwyższe zwycięstwo w historii swych występów w Ekstraklasie, pokonując na Stadionie Wojska Polskiego Wisłę Kraków 12:0. 1962 – W Wołowie doszło do napadu na bank, największego w historii Polski pod względem wysokości łupu (12 531 000 zł ówczesnych złotych). 1969 – Premiera komedii filmowej Polowanie na muchy w reżyserii Andrzeja Wajdy. 1980 – Między Otłoczynem a Brzozą na linii Kutno-Toruń doszło do czołowego zderzenia pociągów osobowego i towarowego, w wyniku czego zginęło 67 osób, a 64 zostały ranne. 1985 – Premiera komedii filmowej Sprawa się rypła w reżyserii Janusza Kidawy. 1994 – Sejm RP przyjął Ustawę o ochronie zdrowia psychicznego. 2002 – Zakończyła się ostatnia pielgrzymka Jana Pawła II do Polski. 2005 – Premiera komedii filmowej Czas surferów w reżyserii Jacka Gąsiorowskiego. 2006 – 24-letnia Marzena Cieślik z Wolina zdobyła tytuł Miss Polonia. 2013 – W Poznaniu zakończyły się 11. Mistrzostwa Świata Bezdomnych w Piłce Nożnej. Tytuły mistrzowskie zdobyli Brazylijczycy i Meksykanki. 2015 – W Kamiennej Górze 28-letni Samuel Nowakowski zabił siekierą 10-letnią Kamilę, która z matką wchodziła do księgarni.
Wydarzenia na świecie
1153 – II wyprawa krzyżowa: król Jerozolimy Baldwin III zdobył po 5-miesięcznym oblężeniu Aszkelon. 1315 – Król Francji Ludwik X Kłótliwy poślubił Klemencję Węgierską. 1435 – Wojny husyckie: porażka husytów w bitwie pod Křečem. 1458 – Kardynał Enea Silvio de Piccolomini został wybrany na papieża i przyjął imię Pius II. 1477 – Przyszły król i cesarz rzymski Maksymilian I Habsburg poślubił Marię Burgundzką. 1493 – Po śmierci ojca Fryderyka III Habsburga współrządzący z nim Maksymilian I Habsburg został samodzielnym królem Niemiec. 1561 – Królowa Szkocji i wdowa po królu Francji Franciszku II Walezjuszu Maria I Stuart powróciła do ojczyzny. 1612 – W angielskim Lancaster zakończył się proces czarownic z Pendle. 1619 – Czeskie Stany Generalne uchwaliły detronizację króla Ferdynanda II Habsburga. 1621 – Zwycięstwo wojsk tureckich nad kozackimi w bitwie nad rzeką Prut. 1639 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo floty holenderskiej nad hiszpańską w bitwie pod Dunkierką. 1648 – Angielska wojna domowa: Oliver Cromwell pokonał Szkotów i Rojalistów w bitwie pod Preston. 1666 – II wojna angielsko-holenderska: Anglicy pod wodzą admirała Roberta Holmesa przeprowadzili rajd na holenderską wyspę Terschelling i zniszczyli 150 statków handlowych. 1691 – V wojna austriacko-turecka: zwycięstwo wojsk austriackich w bitwie pod Slankamenem. 1702 – Wojna o sukcesję hiszpańską: rozpoczęła się francusko-angielska bitwa morska pod Santa Marta u wybrzeży Kolumbii. 1745 – W Glenfinnan wybuchło ostatnie powstanie szkockich jakobitów. 1759 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo floty brytyjskiej nad francuską w bitwie pod Lagos. 1772 – Król Szwecji Gustaw III dokonał bezkrwawego przewrotu i wprowadził w kraju absolutyzm oświecony. 1779 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie o Paulus Hook. 1782 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjsko-indiańskie rozbiły oddział milicjantów z Kentucky w bitwie pod Blue Licks. 1792 – Philipp von Cobenzl został kanclerzem i ministrem spraw zagranicznych Austrii. 1802 – Przyszły król Obojga Sycylii Franciszek I poślubił swoją drugą żonę Marię Izabelę Burbon, córkę króla Hiszpanii Karola IV. 1812 – Wojna brytyjsko-amerykańska: w starciu u wybrzeży Nowej Anglii amerykańska fregata USS „Constitution” ciężko uszkodziła fregatę brytyjską HMS „Guerrière”. 1839: Dzień oficjalnie przyjmowany za datę narodzin fotografii. Otwarto obserwatorium astronomiczne w Pułkowie koło Petersburga. 1854 – W okolicach Fort Laramie (Nebraska) Siuksowie dokonali masakry 30-osobowego oddziału amerykańskich żołnierzy i ich tłumacza. 1856 – Amerykanin Gail Borden opatentował mleko skondensowane. 1861 – John Tyndall i Johann Joseph Brennen weszli po raz pierwszy na szczyt Weisshorn w Alpach Pennińskich (4506 m n.p.m.) 1870 – Wojna francusko-pruska: rozpoczęło się oblężenie Metzu. 1872 – Otwarto nieistniejącą już synagogę Tiferes Israel w Jerozolimie. 1890 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (296) Phaëtusa. 1893 – Auguste Charlois odkrył planetoidę (372) Palma. 1905 – Cesarz Rosji Mikołaj II Romanow wydał manifest powołujący do życia Dumę Państwową, która w założeniu miała być jedynie organem doradczym monarchy. 1913 – Francuz Adolphe Pégoud wykonał pierwszy skok ze spadochronem z pokładu samolotu. 1915: I wojna światowa: na Morzu Północnym brytyjski okręt-pułapka zatopił niemiecki okręt podwodny U-27, w wyniku czego zginęła cała, 37-osobowa załoga. Zwycięstwo floty rosyjskiej nad niemiecką w bitwie w Zatoce Ryskiej. 1919: Afganistan uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii). I Korpus Ukraińskiej Armii Halickiej w czasie ofensywy na Kijów zdobył Berdyczów. 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: w Mińsku rozpoczęły się rozmowy pokojowe. 1927 – Władze Cerkwi prawosławnej uznały państwo radzieckie. 1931 – Powódź w środkowych Chinach: zanotowano rekordowy poziom wody na rzece Huai He (dopływie Jangcy), przekraczający o 16 m stan normalny. W trwającej od lipca do listopada powodzi zginęło od 400 tys. do 4 mln osób. 1934 – 90% obywateli Niemiec zatwierdziło w referendum połączenie urzędów prezydenta i kanclerza i objęcie utworzonego w ich miejsce urzędu wodza i kanclerza Rzeszy przez Adolfa Hitlera. 1936 – Rozpoczął się pierwszy proces moskiewski. 1939: Józef Stalin wyraził zgodę na zawarcie paktu z Hitlerem. W Berlinie podpisana została niemiecko-radziecka umowa handlowa. 1940 – Kampania wschodnioafrykańska: zakończyła się zwycięska włoska inwazja na Somali Brytyjskie (3–19 sierpnia). 1941 – Atak Niemiec na ZSRR: wojska niemieckie zdobyły Homel. 1942: Front wschodni: gen. Friedrich Paulus wydał rozkaz ataku na Stalingrad; Armia Czerwona rozpoczęła operację siniawińską w celu przerwania niemieckiej blokady Leningradu. Front zachodni: wojska alianckie przeprowadziły nieudany rajd na Dieppe na wybrzeżu francuskim. 1944: Front zachodni: rozpoczęła się bitwa o Mont Ormel. Wybuchło powstanie paryskie. 1953 – W przygotowanym przez CIA i MI6 zamachu stanu został obalony Mohammad Mosaddegh premier Iranu wybrany w wolnych wyborach. Powodem było pozbawienie Imperium Brytyjskiego kontroli nad irańską ropą. 1960: Mjr Gary Powers, pilot zestrzelonego 1 maja tego roku nad ZSRR amerykańskiego samolotu szpiegowskiego Lockheed U-2, został skazany na 10 lat pozbawienia wolności za szpiegostwo. Po wykonaniu 1432 zdjęć ZSRR i Europy Wschodniej opadająca na spadochronie kapsuła powrotna z wystrzelonego poprzedniego dnia satelity rozpoznawczego Discoverer 14 została przechwycona niedaleko Hawajów przez samolot Fairchild C-119 Flying Boxcar. Była to pierwsza tego typu zakończona sukcesem operacja w historii. Wystrzelono radziecki statek kosmiczny Sputnik 2 z psami Biełką i Striełką na pokładzie. 1965: Eisaku Satō jako pierwszy powojenny premier Japonii przybył na okupowaną wówczas przez wojska amerykańskie Okinawę. RFN i Izrael nawiązały stosunki dyplomatyczne. 1966 – W trzęsieniu ziemi z epicentrum w okolicy miasta Varto we wschodniej Turcji zginęły 2394 osoby, a 1489 osób zostało rannych. 1974 – Amerykański ambasador na Cyprze Rodger Davies zginął w wyniku ostrzelania gmachu ambasady w Nikozji przez demonstrujących Greków cypryjskich. 1977 – Nikołaj Czernych odkrył kometę 101P/Chernykh. 1979: Byli liderzy Czerwonych Khmerów Pol Pot i Ieng Sary zostali skazani zaocznie przez Ludowy Trybunał Rewolucyjny w stolicy Kambodży Phnom Penh na karę śmierci i konfiskatę mienia za zbrodnie popełnione w czasie istnienia Demokratycznej Kampuczy. Władimir Lachow i Walerij Riumin opuścili stację kosmiczną Salut 6 i powrócili na Ziemię na pokładzie statku Sojuz 34 po rekordowych wówczas 175 dniach pobytu w kosmosie. 1980 – Na lotnisku w stolicy Arabii Saudyjskiej Rijadzie spłonął po awaryjnym lądowaniu należący do Saudi Arabian Airlines samolot Lockheed L-1011, w wyniku czego zginęło wszystkich 301 osób na pokładzie. 1981 – Podczas potyczki nad zatoką Wielka Syrta dwa amerykańskie myśliwce Grumman F-14 Tomcat z lotniskowca USS „Nimitz” zestrzeliły dwa libijskie Su-22. 1982 – Rozpoczęła się misja statku Sojuz T-7 z drugą w historii kosmonautką Swietłaną Sawicką na pokładzie. 1985 – Papież Jan Paweł II spotkał się w Casablance z królem Maroka Hasanem II. 1987 – W angielskim Hungerford 27-letni robotnik Michael Robert Ryan zastrzelił 16 osób (w tym swoją matkę), zranił 15, po czym popełnił samobójstwo. 1989 – Podczas tzw. Pikniku Panaeuropejskiego, zorganizowanego za zgodą władz, otwarto na 3 godziny granicę węgiersko-austriacką, dzięki czemu na Zachód przedostało się kilkuset obywateli NRD. 1990 – Na terenie Mołdawii została proklamowana separatystyczna Republika Gagauzji. 1991 – Prezydent ZSRR Michaił Gorbaczow został obalony w wyniku puczu wojskowego (tzw. puczu Janajewa). 1992 – Na Madagaskarze przyjęto nową konstytucję. 1994 – Chandrika Kumaratunga objęła funkcję premiera Sri Lanki.