Aleksander Boruszczak (ur. 22 lutego 1868 w Karlovacu, zm. 5 lutego 1948 w Bad Bibra w Saksonii-Anhalt) – generał brygady Wojska Polskiego II RP.

Życiorys Urodził się 22 lutego 1868 w Karlovacu (niem. Karlstadt), w Chorwacji. Był starszym bratem Teodora (ur. 1874), pułkownika uzbrojenia Wojska Polskiego.

Ukończył pięć klas gimnazjum w Przemyślu. 1 września 1883 wstąpił do Szkoły Kadetów Piechoty w Łobzowie. 18 sierpnia 1886 rozpoczął zawodową służbę wojskową w cesarskiej i królewskiej armiiWedług Piotra Staweckiego początek wysługi liczył mu się od dnia 22 lutego 1885.. Został przydzielony do Galicyjskiego Pułku Piechoty Nr 55 we Lwowie, w stopniu kadeta-zastępcy oficera ze starszeństwem z 1 września 1886. W 1897 został przeniesiony do Węgierskiego Pułku Piechoty Nr 66 w Koszycach. W 1899 przez sześć miesięcy kształcił się w szkole korpuśnej w Sarajewie w Bośni i Hercegowinie. W 1904 służył w Morawskim Pułku Piechoty Nr 3 w Mostarze, a później w Cieszynie. W 1913 został przeniesiony do Morawskiego Pułku Piechoty Nr 8 w Brnie na stanowisko komendanta 2. batalionu. Na początku I wojny światowej dowodził batalionem, a we wrześniu objął dowództwo tego pułku. Walczył w obronie Twierdzy Przemyśl. 17 września 1915 dostał się do niewoli rosyjskiej. Był przetrzymywany na Kaukazie, uciekł z niewoli 24 kwietnia 1918. Do macierzystego pułku wrócił 19 maja 1918. W czasie służby w c. i k. Armii awansował na kolejne stopnie: porucznika () – 1 maja 1890, nadporucznika (niem. Oberleutnant) – 1 listopada 1894, kapitana II klasy (niem. Hauptmann II kl.) – 1 maja 1902, kapitana I klasy (niem. Hauptmann I kl.) – 1906 ze starszeństwem z 1 maja 1902, majora (niem. Major) – 1 listopada 1913, podpułkownika (niem. Oberstleutnant) – 1 września 1915, pułkownika (niem. Oberst) – 11 listopada 1918 ze starszeństwem z 1 maja 1918.

1 listopada 1918 w Krakowie, w randze pułkownika, przyjęty został do Wojska PolskiegoDz. Rozk. Wojsk. Nr 2 z 12 stycznia 1919, poz. 75, tu przyjęty z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podpułkownika.. Od 5 grudnia 1918 do 29 marca 1919 dowodził 16 pułkiem piechoty Ziemi TarnowskiejWedług Piotra Staweckiego dowództwo 16 pp objął w dniu 29 grudnia 1918.. 22 marca 1919 został mianowany dowódcą III Brygady w Dywizji Litewsko-BiałoruskiejWedług Piotra Staweckiego dowództwo III Brygady objął 5 kwietnia 1919.. 26 października 1919 objął dowództwo 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. 1 maja 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu generała podporucznika, w grupie oficerów byłej armii austriacko-węgierskiej. 7 lipca 1920 została mu powierzona obrona Wilna. 18 lipca, po poddaniu miasta wojskom sowieckim, został zwolniony ze stanowiska dowódcy dywizji.

26 sierpnia 1920 został postawiony w stan oskarżenia przed Trybunałem Obrony Państwa za tchórzostwo w obliczu wroga i oddanie Wilna bez obrony. 11 października 1921 sprawa została przeniesiona do Sądu Wojskowego Dowództwa Okręgu Warszawskiego. Kilka miesięcy później postępowanie zostało umorzone wobec braku znamion czynu przestępnego, a on sam zrehabilitowany. Mimo tego z dniem 1 czerwca 1922 został przeniesiony w stan spoczynku, w stopniu generała podporucznika z prawem noszenia munduru. W czerwcu 1922 nadano mu Krzyż Walecznych. 26 października 1923 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził go w stopniu generała brygady.

Osiadł w Kiekrzu niedaleko Poznania, później w Goli koło Jarocina. W kampanii wrześniowej 1939 udziału nie brał. Po wkroczeniu Niemców do Wielkopolski podpisał volkslistę. Wiosną 1945 opuścił Golę próbując przedostać się do Austrii. Zmarł na grypę 5 lutego 1948 w Bad Bibra (Saksonia).

Z pierwszego małżeństwa miał troje dzieci. Po śmierci żony 18 września 1919 zawarł związek małżeński z Martą Albertyną z Anderseckow Stickarowską.

Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych nr 38921 – 17 grudnia 1921 „w zamian za dyplom Fronu Litewsko-Białoruskiego «Za Waleczność»” Order Korony Żelaznej 3. klasy z dekoracją wojenną i mieczami Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na czerwonej wstążce Krzyż Wojskowy Karola Krzyż za 25-letnią służbę wojskową dla oficerów Złoty Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii Krzyż Jubileuszowy Wojskowy Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913 Medal Rannych z dwoma paskami 7 czerwca 1937 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek generała o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”.

Przypisy

Bibliografia

Marszałek P. K., Rada Obrony Państwa z 1920 roku. Studium prawnohistoryczne, Wrocław 1995, s. 138 i n

Kategoria:Dowódcy 16 Pułku Piechoty Ziemi Tarnowskiej Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Karlovacu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie piechoty II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym Wojskowym Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Mobilizacji 1912–1913 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojskowej Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką za Służbę Wojskową (Austria) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Żelaznej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Jubileuszowym Pamiątkowym dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Rannych Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1868 Kategoria:Zmarli w 1948 Kategoria:Żołnierze austro-węgierscy w niewoli rosyjskiej w czasie I wojny światowej