SMS „Panther” – krążownik torpedowy należący do austro-węgierskiej marynarki wojennej z końca XIX wieku, zbudowany w Wielkiej Brytanii, służący podczas I wojny światowej. Od 1903 przeklasyfikowany na krążownik III klasy, a od 1909 na krążownik lekkiE. Sieche, Torpedoschiffe..., s.7. Złomowany po wojnie.

Budowa i opis Razem z bliźniaczym SMS „Leopard” zamówiony został w brytyjskiej stoczni W.G. Armstrong w Elswick (część Newcastle); projektantem był William Henry White. Oryginalnie był klasyfikowany w marynarce Austro-Węgier jako Torpedoschiff (okręt torpedowy, odpowiednik krążownika torpedowego). Z konstrukcyjnego punktu widzenia, były to małe krążowniki pancernopokładowe.

Główne uzbrojenie stanowiły cztery stałe nadwodne wyrzutnie torped kalibru 35 cmKaliber wyrzutni torped podawany jako 35 cm - prawdopodobnie w rzeczywistości 356 mm (914 cali)., umieszczone tuż nad linią wodną: jedna w dziobnicy, jedna na rufie i po jednej na każdej z burt. Uzbrojenie artyleryjskie początkowo stanowiły dwa działa kalibru 120 mm Krupp L/35 umieszczone po jednym na każdej z burt, na sponsonach wystających poza obrys burt, na śródokręciu. W 1909 zamieniono je na 4 nowocześniejsze działa kalibru 7 cm (rzeczywisty kaliber 66 mmAustria-Hungary 7 cm/50 (2.75") K10 and K16 Skoda w serwisie navweaps.com [dostęp 9-9-2011]; prawdopodobnie po jednym na burtach, dziobie i rufie). W 1916 jedno z nich zamieniono na przeciwlotnicze (BAG) tego samego kalibru. Uzbrojenie uzupełniało 10 dział kalibru 47 mm: początkowo 4 zwykłe armaty o długości lufy L/33 (33 kalibry) i 6 wielolufowych armat Hotchkiss M1879, w 1891 roku zamienione na 10 nowszych dział L/44.

Służba Po podniesieniu austro-węgierskiej bandery, „Panther” pełnił rolę lidera flotylli torpedowców. Brał udział w tym charakterze w corocznych manewrach floty. W dniach 25 kwietnia - 27 maja 1888 razem z eskadrą okrętów uczestniczył w Wystawie Światowej w Barcelonie. Między 1 maja 1896 a 28 lutego 1898 stacjonował we wschodniej Azji, reprezentując tam interesy Austro-Węgier, po czym powrócił na Adriatyk. W styczniu-lutym 1902 odbył rejs do Rabatu z prezentami dla sułtana Maroka. Między styczniem 1905 a grudniem 1906 odbył rejs w misji handlowej do wschodniej Afryki (Abisynia) i wschodniej Azji. W latach 1911–1912 stacjonował w Trieście.

W momencie wybuchu I wojny światowej „Panther” był okrętem przestarzałym, ale wykorzystywano go do ostrzału celów brzegowych - stanowisk artylerii w masywie Lovcen 9 września 1914, ponownie 8 i 9 stycznia 1916. Stacjonował głównie w Zatoce Kotorskiej. 15 lutego 1917 został rozbrojony i przeznaczony na hulk dla załóg okrętów podwodnych w Gjenovicu w Zatoce KotorskiejE. Sieche, op.cit. s.7.Według R. Greger, Austro-Hungarian..., s. 27 i R. Gardiner i in. Conway's..., s. 277 - od lutego 1917 był okrętem szkolnym dla szkoły dowódców okrętów podwodnych w Kotorze.. Od 29 maja 1917 został pełnomorskim okrętem szkolnym, stacjonującym w Poli. Po wojnie, w styczniu 1920, w ramach reparacji wojennych został przekazany przez konferencję międzyaliancką w Paryżu Wielkiej Brytanii. Został następnie sprzedany włoskiej stoczni złomowej, po czym złomowany w Mesynie.

Dane techniczne Uzbrojenie: początkowo: 2 działa 120 mm L/35 Krupp C/80 w stanowiskach na burtach (2xI) 4 działa 47 mm L/33 6 armat wielolufowych Hotchkiss M1879 47 mm 4 stałe wyrzutnie torped 350 mm (1 dziobowa, 1 rufowa, 2 burtowe) od 1891: 2 działa 120 mm L/35 Krupp C/80 w stanowiskach na burtach (2xI) 10 dział 47 mm L/44 4 stałe wyrzutnie torped 350 mm od 1909: 4 działa 66 mm (nominalnie 7 cm) L/45 (4xI) 10 dział 47 mm L/44 3 stałe wyrzutnie torped 350 mm (1 dziobowa, 2 burtowe)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Erwin Sieche, Torpedoschiffe und Zerstörer der K. u. K. Marine. Wölfersheim-Berstadt: Podzun-Pallas-Verlag, 1996, Marine-Arsenal: Band 34. . René Greger, Austro-Hungarian Warships of World War I. Londyn, 1976. .

Kategoria:Austro-węgierskie krążowniki Kategoria:Krążowniki torpedowe Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni Armstrong Whitworth