Mariusz Duda (ur. 25 września 1975 w Węgorzewie) – polski muzyk, kompozytor, wokalista, autor tekstów i multiinstrumentalista, a także producent muzyczny. Duda jest znany przede wszystkim z występów w zespole rockowym Riverside, jednym z najlepiej rozpoznawalnych polskich zespołów na świecie, w którym pełnił funkcję głównego kompozytora, wokalisty, basisty, gitarzysty i autora tekstów. Twórca solowego projektu Lunatic Soul. Autor płyt solowych sygnowanych pod własnym nazwiskiem. Z zespołem Riverside laureat nagród m.in. Best anthem na Progressive Music Awards 2016 i Nación Progresiva Best Prog Rock Band of 2023.

Życiorys Mariusz Duda urodził się 25 września 1975 w Węgorzewie. Od najwcześniejszych lat przejawiał talenty artystyczne. Pisał wiersze, rysował i śpiewał. Jako pięciolatek zaczął śpiewać w szkolnym zespole. Gdy miał dziesięć lat, mama zapisała go na lekcje gry na pianinie. Ćwiczenia na lekcjach gry na pianinie były pierwszą inspiracją do tworzenia własnych utworów.

W drugiej połowie lat osiemdziesiątych XX w. zainteresował się muzyką elektroniczną, szczególnie takimi wykonawcami jak Tangerine Dream, Vangelis, Mike Oldfield i Jean-Michel Jarre. Rockiem progresywnym zainteresował się w liceum. Pierwszym progresywnym albumem, z jakim się zapoznał, był The Lamb Lies Down on Broadway zespołu Genesis.

W wieku 15 lat wraz ze szkolnymi kolegami założył zespół Decay. Wtedy też po raz pierwszy wziął na siebie funkcję śpiewającego basisty. Zespół grał muzykę metalową inspirowaną takimi formacjami jak Metallica, Testament czy Flotsam and Jetsam. Wraz z Decay zagrał pierwszy w życiu koncert na festiwalu rockowym w Węgorzewie w 1991. We wrześniu 1992 dołączył do neoprogresywnej formacji Xanadu, gdzie początkowo pełnił rolę klawiszowca. Po kilkumiesięcznym okresie funkcjonowania w dwóch zespołach Duda opuścił szeregi Decay i skupił się tylko na Xanadu. Po zdaniu matury w 1994 roku postanowił zrobić sobie rok przerwy w nauce i skoncentrować się na muzyce. W tym samym roku, wraz z Xanadu, wystąpił na festiwalu w Jarocinie. Formacja wydala również kasetę magnetofonową „Najdalszy brzeg”, która poprzez nieodpowiednią dystrybucję nie dotarła do szerszego grona odbiorców.

W 1995 roku rozpoczął zaoczne studia prawnicze w Toruniu. Rok później Xanadu zarejestrowało album „Wczorajsze ślady”. Materiał nigdy nie został wydany oficjalnie. W 1996 roku zespół Xanadu przestał istnieć, a Duda został animatorem kultury w Węgorzewie. Organizował koncerty, reżyserował spektakle teatralne, pisał do nich muzykę. W 1997 rzucił studia i powrócił do tworzenia muzyki w rozmaitych formacjach. Dorabiał m.in. jako akustyk, ale nie widząc możliwości rozwoju kariery muzycznej w rodzinnym mieście, w 2000 postanowił przeprowadzić się do Warszawy. Pracował w firmie wynajmującej samochody, uczęszczał do szkoły reklamy, po pracy z kolegami z pracy grał w metalowym zespole Hexen. Formacja nie miała planów profesjonalnej kariery, ale dzięki dzieleniu tej samej sali prób, w listopadzie 2001 poznał Piotra Kozieradzkiego, Jacka Melnickiego oraz Piotra Grudzińskiego, w wyniku czego dołączył do ich składu, a on przerodził się w zespół Riverside.

Działalność artystyczna Riverside

Mariusz Duda był wokalistą, basistą, gitarzystą, głównym kompozytorem i autorem tekstów zespołu. Riverside występował na wielu zagranicznych festiwalach jak Arrow Rock i Bospop w Holandii, Masstival w Turcji, Baja Prog w Meksyku, Masters of Rock w Czechach, Monsters of Rock w Hiszpanii czy Nearfest i Progpower w Stanach Zjednoczonych. Trasa „Anno Domini High Definition Tour” 2009/2010 przyciągnęła na całym świecie prawie 20 000 fanów. 23 kwietnia 2026 roku ogłosił w swoich mediach społecznościowych odejście z Riverside m.in. z powodu związanej z sytuacją panującą w zespole niemożnością realizowania najważniejszego dla niego celu jakim jest tworzenie nowej muzyki. Dodał także, że zamierza się skoncentrować na swojej twórczości w Lunatic Soul i projektach pobocznych.

Lunatic Soul

Solowy projekt Mariusza Dudy, który powstał w 2008 roku „z potrzeby eksploracji innych terytoriów muzycznych”. Pod szyldem Lunatic Soul ukazało się dotychczas siedem albumów. Wraz z rozwojem projektu wydawnictwa Lunatic Soul zaczęły tworzyć cykl, który sam artysta nazwał „The Circle of Life and Death”. Cały cykl ma się składać z ośmiu płyt.

Kariera solowa 2020-2021: Lockdown Trilogy Lockdown spaces W czerwcu 2020 roku, w trakcie trwania pandemii COVID-19, ukazała się pierwsza płyta wydana przez Mariusza Dudę pod własnym nazwiskiem i zatytułowana Lockdown spaces. Płyta zawiera muzykę elektroniczną opartą na syntezatorach i samplach i jest niemalże w całości instrumentalna. Na całej płycie nie ma dźwięków gitary akustycznej czy basowej, a sam album ukazał się bez jakiejkolwiek zapowiedzi ze strony artysty.

Album został nominowany do nagrody polskiej Fryderyk za rok 2021 w kategorii "Elektronika".

Claustrophobic Universe W kwietniu 2021 roku Mariusz Duda ogłosił, że postanowił wykorzystać pandemiczne czasy na stworzenie nowej, muzycznej trylogii i jednocześnie ogłosił premierę nowego albumu.

Materiał na Claustrophobic Universe powstał między styczniem a marcem 2021 roku. Album ukazał się 23 kwietnia tego samego roku. Tytuł albumu nawiązuje do życia w zamknięciu, które społeczeństwa prowadziły od momentu wybuchu pandemii COVID 19. Sam pomysł na trylogię związany jest z faktem, że artysta chciał za pomocą dźwięków opisać zamknięte przestrzenie. Claustrophobic Universe to podobnie jak Lockdown spaces, płyta przepełniona elektroniką. Album nawiązuje do klasyki tego gatunku oferując odniesienia do twórczości Vangelisa, Klausa Schulze'a czy Tangerine Dream, ale zawiera także utwory nacechowane nowoczesnym podejściem do elektroniki w formie krótko ciętych sampli wokalnych lub glitchowanej perkusji. Do utworu Knock Lock powstał animowany teledysk.

Interior Drawings W grudniu 2021 ukazała trzecia i ostatnia część pandemicznej trylogii. Podobnie jak poprzednie dwa albumy, Interior Drawings to płyta zawierająca minimalistyczną, instrumentalną elektronikę wzbogacaną jedynie przez sample i fragmentaryczne użycie głosu. Z całej trylogii jest to album najbardziej melodyjny, a konceptualnie oferuje odbiorcy inną tematyką niż ta zaprezentowane na poprzednich albumach trylogii. Lockdown Spaces poruszał temat zamknięcia spowodowany czynnikami zewnętrznymi. Claustrophobic Universe opowiadał o chęci ucieczki przed chaosem otaczającej rzeczywistości. Natomiast Interior Drawings to opowieść o tym jak wygląda proces przepływu myśli i co dzieje się w głowie osoby, która postanawia stworzyć jakiś projekt. Symboliczne sample „rysowania”, które pojawiają się w trakcie słuchania albumu, mogą być wszystkim: pisaniem powieści, malowaniem obrazu, reżyserią filmu, tworzeniem projektu architektonicznego, wymyślaniem albumu z muzyką, czy jakimkolwiek innym procesem twórczym zaczynającym się od przysłowiowej „czystej kartki”. Jako drugi album w solowej twórczości Mariusza Duda, płyta została nominowany do nagrody Fryderyk w kategorii "Elektronika".

2022: Let's Meet Outside Płyta ukazała się w maju 2022. Mini-album nie należy do pandemicznej trylogii, ale podsumowuje dwuletnie eksperymenty z muzyką elektroniczną. Założeniem wszystkich płyt wchodzących w skład trylogii było wykorzystanie na albumach jedynie instrumentów elektronicznych i wokalu. Na Let's Meet Outside pojawia się jednak także gitara basowa oraz elektryczna.

Płyty z pandemicznej trylogii w momencie premiery były dostępne tylko w formatach cyfrowych lub na kasetach. Wraz z wydaniem Let's Meet Outside, wszystkie cztery płyty ukazały się również na CD. Wydawcą tych czterech albumów była brytyjska wytwórnia Kscope.

2023: AFR AI D W listopadzie 2023 roku ukazał się czwarty album Mariusza Dudy sygnowany jego nazwiskiem. Ponad 40-minutowy koncept album jest zainspirowany tematem lęku przed sztuczną inteligencją, choć nie tylko.

Na albumie dominuje elektronika, której zdecydowanie bliżej jest do rocka, a na płycie pojawiają się także gitarowe solówki. Mariusz Duda sam zagrał na wszystkich instrumentach z wyjątkiem gitary elektrycznej, na której gościnnie udzielił się Mateusz Owczarek z Lion Shepherd. Album promowały cztery single: Embracing The Unknown, Bots' Party, I Love To Chat With You oraz Good Morning Fearmongering. Do utworów Bots' Party i I Love To Chat With You powstały teledyski. Płyta została nominowany do nagrody Fryderyk 2024 w kategorii "Elektronika".

Styl artystyczny Riverside Zespół Riverside jest powszechnie kategoryzowany jako przedstawiciel rocka lub metalu progresywnego. Formacja grała wspólne koncerty oraz trasy z zespołami będącymi przedstawicielami tego gatunku, takimi jak Opeth, Anathema czy Dream Theater, ale Duda polemizuje z taką kategoryzacją twórczości zespołu.

Lunatic Soul Lunatic Soul to w pełni autorski i solowy projekt Mariusza Dudy. Podkreśla to także nazwa, której ilość liter odpowiada ilości liter w imieniu i nazwisku muzyka. Cechą charakterystyczną muzyki Lunatic Soul jest brak użycia gitary w utworach. Pod względem stylu solowy projekt Dudy wymyka się standardowym kategoryzacjom. Recenzenci określają utwory Lunatic Soul jako „bardzo orientalne, transowe, eklektyczne, wręcz ponadgatunkowe wariacje na temat ogółu muzyki rockowej, elektronicznej i folkowej”. Zwracają też uwagę na artystyczną wizję Dudy, której stałym elementem jest „poszukiwanie niestandardowych brzmień, aranżacyjnych smaczków i detali a ponadto eksperymentowanie z dźwiękiem w obszarze szeroko rozumianej muzyki elektronicznej, ambientu, czy trip hopu.

Mariusz Duda Płyty sygnowane nazwiskiem muzyka różnią się od propozycji wydawniczych macierzystego zespołu Riverside i solowego projektu Lunatic Soul. Oparta w przeważającej części na minimalistycznej elektronice muzyka, która jest okraszona niewielką ilością partii wokalnych, mocno odbiega od utrzymanych w piosenkowej konwencji rockowo-folkowych płyt oferowanych przez pozostałe formacje. Pomimo znacznie większej popularności nagrań zarówno Riverside, jak i Lunatic Soul, sam kompozytor podkreśla, że jego „trzeci muzyczny świat” jest dla niego równie ważny.

Dyskografia

Przypisy )

Bibliografia

Kategoria:Polscy gitarzyści rockowi Kategoria:Polscy keyboardziści rockowi Kategoria:Polscy basiści rockowi Kategoria:Polscy perkusiści rockowi Kategoria:Polscy basiści metalowi Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej Kategoria:Polscy wokaliści rockowi Kategoria:Polscy wokaliści metalowi Kategoria:Polscy tekściarze Kategoria:Polscy gitarzyści akustyczni Kategoria:Polscy multiinstrumentaliści Kategoria:Muzycy Riverside Kategoria:Ludzie urodzeni w Węgorzewie Kategoria:Urodzeni w 1975