Metropolia wileńska – jedna z 2 metropolii obrządku łacińskiego na Litwie.

Metropolitą wileńskim obecnie jest arcybiskup Gintaras Grušas.

Historia II Rzeczpospolita Przed ustanowieniem metropolii diecezja wileńska do 1798 wchodziła w skład metropolii gnieźnieńskiej, a od 1798 do 1925 metropolii mohylewskiej.

28 października 1925 na mocy bulli Piusa XI Vixdum Poloniae unitas i ustaleń konkordatu pomiędzy Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską diecezja wileńska została podniesiona do godności archidiecezji i stolicy metropolii.

Metropolia wileńskiej w II Rzeczypospolitej: archidiecezja wileńska diecezja łomżyńska diecezja pińska

Lata 1945-1991 Po II wojnie światowej metropolia została podzielona przez granicę polsko-radziecką. Poza granicami Polski znalazły się siedziby biskupów w Wilnie (Litewska SRR) i Pińsku (Białoruska SRR). Jednocześnie część tych diecezji pozostała po stronie polskiej.

W latach 1945–1991 skład metropolii wileńskiej na terenie Polski przedstawiał się następująco: administracja apostolska archidiecezji wileńskiej w Białymstoku administracja apostolska diecezji pińskiej w Drohiczynie diecezja łomżyńska

Prócz tego istniała administratura apostolska dla części archidiecezji wileńskiej w Litewskiej SRR.

Litwa Już w 1989 ówczesny administrator apostolski Julijonas Steponavičius został mianowany arcybiskupem ordynariuszem wileńskim. W 1991 po odzyskaniu przez Litwę niepodległości i uregulowaniu spraw związanych z granicami z sąsiadami papież Jan Paweł II dokonał reorganizacji Kościoła w tym kraju. W skład metropolii wileńskiej weszły diecezje, które dotychczas podlegały metropolii litewskiej (przemianowanej w tym samym roku na metropolię kowieńską).

Metropolia wileńska od 1991: archidiecezja wileńska diecezja koszedarska diecezja poniewieska

Metropolici wileńscy abp Jan Cieplak (14 grudnia 1925 – 17 lutego 1926) nominat, zmarł przed objęciem urzędu abp Romuald Jałbrzykowski (24 czerwca 1926 – 19 czerwca 1955) więziony przez Niemców w latach 1942-1944, od 1945 rezydował w Białymstoku vacat abp Julijonas Steponavičius (7 lutego 1989 – 18 czerwca 1991) kard. Audrys Bačkis (24 grudnia 1991 – 5 kwietnia 2013) abp Gintaras Grušas (od 5 kwietnia 2013)

Zobacz też Podział administracyjny Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce (1918–1939) Podział administracyjny Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce (1944–1989) podział administracyjny Kościoła katolickiego na Litwie metropolia kowieńska

Przypisy

Kategoria:Religia w Wilnie Kategoria:Dawne polskie metropolie Kategoria:Metropolie rzymskokatolickie na Litwie