Parafia pw. św. Wawrzyńca w Dolistowie – rzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu Knyszyn.
archidiecezji białostockiej, metropolii białostockiej.
Historia parafii Dolistowo Stare jest też najstarszą osadą ludzką wspominaną pod nazwą „Targowisko” leżącą nad rzeką Biebrzą, w najdawniejszym pisanym źródle określającym granice Mazowsza i Litwy z roku 1358. Do tradycji św. Brunona z Kwerfurtu w Dolistowie Starym należy nie spotykane w tym regionie wezwanie kościoła – św. Wawrzyńca Biskupa, wyraźnie odsyłające do benedyktyńskiej misji chrystianizacyjnej. Niewątpliwie w 1358 r. mazowieckie Targowisko posiadało obiekt sakralny przyciągający puszczańską ludność.
Za czasów króla Kazimierza Jagiellończyka (zmarł w 1492) istniał już kościół w Dolistowie. Parafia w Dolistowie została erygowana 6 lutego 1500 r. Pierwszym proboszczem był ks. kanonik Stanisław Dąbrówka i wtedy to drewniana kaplica pw. św. Stanisława BM została przemieniona na kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca diakona i męczennikaHistoria parafii św. Wawrzyńca w Dolistowie.
Inne źródła wymieniają, że pierwszym proboszczem dolistowskim był ks. Jakub, który zmarł w roku 1506.
Obok kościoła w roku 1803 zbudowana została dzwonnica z kamieni. Plebanię murowaną pobudowano w roku 1930.
Miejsca kultu Kościół parafialny
Obecny kościół z kamienia polnego został zbudowany w latach 1789–1791. Fundatorami tego kościoła byli: hetmanowa Izabella Branicka i proboszcz ks. Krzysztof Kapica. Świątynia została zbudowana według projektu Jana Bogumiła Zsczerniga, porucznika i architekta będącego na usługach Izabelli Branickiej. Konsekracji kościoła dokonał bp Piotr Toczyłowski 23 października 1791 r. W latach 70. XX wieku został przeprowadzony gruntowny remont wnętrza.
W ołtarzu głównym kościoła wielką czcią jest otoczony Krucyfiks pochodzący z XVIII wieku. Pod krzyżem znajduje się obraz Matki Bożej Pocieszenia z namalowany w stylu rokoko (XVIII w). W bocznym ołtarzu znajduje się barokowy obraz Matki Bożej Różańcowej (także z XVIII w).
Kościoły filialne i kaplice kaplica pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Dolistowie Nowym– przy drodze do Goniądza kaplica pw. św. Jerzego na cmentarzu grzebalnym w Dolistowie Nowym kaplica pw. Matki Bożej Miłosierdzia we Wroceniu kaplica pw. Miłosierdzia Bożego w Mikicinie kaplica pw. św. Stanisława Kostki w Zabielu kaplica pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Moniuszkach – kapliczka przydrożna (na granicy parafii) tzw. „Latarnia”
Cmentarz parafialny Na terenie parafii znajduje się cmentarz grzebalny założony w XVI wieku, powiększony w roku 1963, w odległości 2 km od kościoła o powierzchni 4 ha.
Zasięg parafii Do miejscowości należą wierni z miejscowości:
Proboszczowie ks. Edward Szapel (1923–1939) ks. Jan Przybiński (1939–1946) ks. Antoni Bachurzewski (1946–1961) ks. Michał Dalinkiewicz (1961–1974) ks. Marian Malicki (1975–1989) ks. Władysław Kulikowski (1989–1992) ks. kan. Jan Popławski (1992–2005) ks. mgr teol. Stanisław Łukaszewicz (2005–2010) ks. kan. Jerzy Sidorowicz (2010–2012, zm. 18 lutego 2012) ks. Adam Sokołowski (2012–2022) ks. Adam Szczesiul (2022–2023) ks. Krzysztof Maliszewski (2023–2024) ks. Tomasz Niewiński (od 2024)
Przypisy
Bibliografia
Arkadiusz Studniarek, Przemysław Borowik JAŚWIŁY Z DZIEJÓW OBSZARU GMINY W XIX i XX WIEKU. Białystok – Jaświły 2011. .
Kategoria:Religia w gminie Jaświły Kategoria:Parafie archidiecezji białostockiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Wawrzyńca Kategoria:Dolistowo Stare