thumb|Prezydent RP Ignacy Mościcki z chrześniakiem, synem zastępcy szefa Gabinetu Wojskowego Prezydenta RP. Stoją: ppłk Wojciech Fyda i kapelan przyboczny, ks. prałat Mikołaj Bojanek. thumb|Prezydent RP Ignacy Mościcki z żoną Michaliną w Spale przyjmują dary wielkanocne od mieszkańców; za Prezydentem kapelan ks. Mikołaj Bojanek. Mikołaj Bojanek (ur. 1 listopada 1865 w Latowiczu, zm. 27 stycznia 1935 w Warszawie) – polski ksiądz, kanonik kapituły łowickiej, kapelan Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, dziekan Wojska Polskiego.

Życiorys Wykształcenie Syn Mikołaja i Elżbiety z Mazurków. Wychowywał się w rodzinie powstańców z 1863, a kształcił w Warszawie – początkowo w gimnazjum, a później w seminarium duchownym, które ukończył jako prymus.

Został karnie wydalony z piątej klasy gimnazjum za to, że w obecności kuratora Apuchtina okazał swoje uczucia patriotyczne. 26 stycznia 1890 otrzymał z rąk biskupa Kazimierza Ruszkiewicza święcenia kapłańskie.

Posługa kapłańska Po otrzymaniu święceń został wikariuszem w Kutnie. W Kutnie oprócz pracy duszpasterskiej współpracował przy druku ulotek patriotycznych. Rodziny, które także zajmowały się ulotkami były szykanowane i musiały opuścić Kutno, a ks. Bojanek znalazł się pod ścisłym nadzorem policyjnym. Po dwóch latach powrócił do Warszawy jako wikariusz w parafii św. Aleksandra. Wykonując obowiązki kapłańskie, równolegle współpracował z niepodległościowymi organizacjami narodowymi. Pomimo represji nie odstąpił od działalności niepodległościowej. Publicznie odmówił czytania z ambony manifestu carskiego w języku rosyjskim, za co został przeniesiony na probostwo do parafii w Kurzeszynie.

Okres I wojny światowej W czasie I wojny światowej dzięki staraniom ks. Bojanka w Grodzisku Mazowieckim powstał pierwszy w Polsce Komitet Pomocy Ofiarom Wojny.

Ks. Bojanek zorganizował także straż obywatelską, szpital, aprowizację oraz doraźną pomoc dla rannych i chorych. Z własnych oszczędności składał ofiary na Legion Puławski, narażając własne życie bronił i opiekował się mieszkańcami Grodziska, bez różnicy wyznania, pochodzenia i przekonań. Wystąpił w obronie Żydów, za co dotkliwie go pobito, a plebanię okradziono i zniszczono.

W końcu 1915 ks. Bojanek poświęcił się działaniom związanym ze stacjonującymi w okolicach Grodziska oddziałami legionowymi – wyjaśniał znaczenie czynu legionowego, łamał nieufność, werbował ochotników, brał udział w decyzjach dowództwa. Wraz z legionistami stawiał w Grodzisku krzyż – pomnik powstańcom 1863, za co otrzymał list dziękczynny powiatowego urzędu zaciągu do Wojska Polskiego, w którym czytamy:

Ks. Bojanek był represjonowany przez żandarmerię carską za swoją działalność niepodległościową.

W latach 1895–1904 przebywał na probostwach w Pustelniku, Babsku, Kuflewie i Cegłowie, gdzie był administratorem. Od 28 lutego 1902 ponownie w Kuflewie, gdzie dalej pracował, a szczególnie zajmował się tymi, których Rosjanie celowo deprawowali i wykorzystywali do współpracy z ochraną. Przeciwstawiał się z rusyfikacji oraz agitacji międzynarodówki.

15 września 1904 został przeniesiony do Warszawy, gdzie objął obowiązki rektora Seminarium Duchownego. Następnie skierowany na probostwo w Rawie Mazowieckiej, skąd po roku trafił na plebanię w Grodzisku, gdzie został dziekanem i kanonikiem kapituły łowickiej. Był także kanonikiem honorowym warszawskim i sędzią konsystorskim.

Organizował towarzystwa dobroczynne, towarzystwo opieki nad sierotami i został stałym kuratorem szpitala. Zakładał tajne szkoły polskie i przy okazji nauki religii uczył historii Polski.

Oprócz działalności duszpasterskiej i pracy społecznej, przejawiał on zainteresowania naukowe, co zaowocowało napisaniem broszury O kapelanach Wojsk Polskich. Spotkało się to z szykanowaniami ze strony władz rosyjskich.

Powołanie na funkcję kapelana prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej thumb|Grób ks. Mikołaja Bojanka W 1926 za zgodą Stolicy Apostolskiej został zwolniony z urzędu dziekana i proboszcza w Grodzisku i mianowany kapelanem przybocznym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmował duchową opieką całe otoczenie prezydenta.

9 lipca 1928 na podstawie zarządzenia Prezydenta RP został przeniesiony z pospolitego ruszenia do rezerwy duchowieństwa wojskowego z równoczesnym mianowaniem kapelanem rezerwy ze starszeństwem z 1 kwietnia 1928 i 1. lokatąDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 24 lipca 1928 r. s. 201..

21 grudnia 1928 na podstawie zarządzenia Prezydenta RP został skreślony z listy starszeństwa oficerów rezerwowych w duchowieństwie wojskowym wyznania rzymskokatolickiego, w stopniu kapelana ze starszeństwem z 1 kwietnia 1928 i 1. lokatą oraz wpisany na tę samą listę w stopniu dziekana ze starszeństwem z 1 kwietnia 1928 i 1. lokatąDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 29 stycznia 1929 r. s. 6..

Minister Spraw Wojskowych powołał go do służby czynnej z dniem 1 grudnia 1928 na stanowisko kapelana przybocznego w Gabinecie Wojskowym Prezydenta RPDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 29 stycznia 1929 r. s. 28. Księdzu Mikołajowi Bojankowi przysługiwał wówczas tytuł „dziekan rezerwy powołany do służby czynnej”.Rocznik oficerski 1932 s. 405, 417..

Z dniem 1 czerwca 1931 został przemianowany na zawodowego duchownego wojskowego w stopniu dziekana ze starszeństwem z 1 kwietnia 1928 i 1. lokatąDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 5 z 3 sierpnia 1931 r. s. 224., a z dniem 30 kwietnia 1934 został przeniesiony w stan spoczynkuDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 7 czerwca 1934 r. s. 182..

Zmarł w Warszawie 27 stycznia 1935, po 44 latach kapłaństwa. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim (pod murem ul. Tatarskiej, grób 256).

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (9 listopada 1932) „za zasługi na polu pracy duszpasterskiej w wojsku”. Złoty Krzyż Zasługi (16 marca 1928)M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu pracy narodowej i obywatelskiej”. Medal Niepodległości (4 listopada 1933) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Pamiątkowy Za wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Osiągnięcia i wyróżnienia Wydał monografię historyczną Kościół i parafia w Grodzisku, w której kilka rozdziałów stanowiło pamiętnik własny autora. Zbierał również materiały do historii kapituły łowickiej, których nie zdążył opublikować.

Jego imię nosi jedna z ulic w centrum Grodziska Mazowieckiego Ulica Mikołaja Bojanka w Grodzisku Mazowieckim w Targeo.

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Mikołaj Bojanek – publikacje w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie Kategoria:Duchowni Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego Kategoria:Dziekani łowickiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Dziekani Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej Kategoria:Kanonicy łowickiej kapituły kolegiackiej Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Gabinetu Wojskowego Prezydenta II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – ofiary represji politycznych w Królestwie Kongresowym Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli w 1935