thumb thumb
Pierścieniak uprawny (Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill) – gatunek grzyba z rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Niektóre synonimy naukowe:
Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także jako łysiczka uprawna i łysiczka trocinowaWładysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ..
Morfologia Kapelusz Średnicy 6–15, a nawet 20 cm, początkowo stożkowato-wypukły, potem wypukły, na koniec rozpostarty. Brzeg ostry, długo podwinięty. Powierzchnia gładka, naga, matowa, ciemno winno-brązowa, potem jaśnieje i staje się ochrowobrązowa, na koniec kremowa, czasami jednak od samego początku jest kremowożółta z winno-czerwinymi włókienkami. Jest sucha i śliska, w stanie wilgotnym tylko nieco lepkaJ. Breitenbach, F. Kraenzlin, Fungi of Switzerland 4 – Agarics. t. 2, 1995.. Blaszki Gęste, początkowo jasnoszare, potem szaroliliowe do fioletowoczarnych, z jaśniejszym ostrzem. Trzon Wysokość 7–15 cm, grubość 1,5–3 cm, cylindryczny, czasami z rozszerzoną podstawą, biały, z wiekiem żółknący. Pierścień biały, gruby, czasami jego resztki pozostają na brzegu kapelusza i na trzonie. Powierzchnia pokryta długimi włókienkami, ale bez łusek. U podstawy z ryzomorfami. Wysyp zarodników Czarnofioletowy. Zarodniki o rozmiarach 10–14 × 6,5–8 µm. Gatunki podobne Pierścieniak okazały (Stropharia hornemannii), u którego występują na trzonie łuski, a pierścień (o ile pozostał) nie pęka, a cały owocnik jest jaśniejszy. Prawdopodobnie trujący.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i na Nowej Zelandii. W Polsce jest gatunkiem synantropijnym i ekspansywnie zwiększającym swój zasięg. Prawdopodobnie na naturalnych siedliskach nie jest rzadki. Liczne jego stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Jest w nim zaliczony do grzybów chronionych i zagrożonych.
Na naturalnych siedliskach jest spotykany w parkach, ogródkach działkowych, ogrodach botanicznych, na polach, rzadziej w lesie. Pojawia się w miesiącach maj – wrzesień. Rośnie na ziemi, na przegniłej słomie lub odpadach ogrodowych.
Znaczenie Saprotrof. Grzyb jadalny, jednak niedostatecznie podgrzany może powodować zaburzenia trawienne. Wprowadzony do uprawy (w Polsce w 1970 r.). Smakiem przypomina surowe ziemniaki.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate