Mira Jaworczakowa z domu Sidorowicz, właściwie Mirosława Jaworczak (ur. 21 kwietnia 1917 w Sartanie k. Mariupola, zm. 5 października 2009 w Krakowie) – polska pisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży oraz opowiadań historycznych, autorka słuchowisk radiowych.

Życiorys Urodziła się we wsi Sartana, na wschodzie Ukrainy w rodzinie inteligenckiej. Zamieszkała w Warszawie. Uczyła się w gimnazjum im. Anieli Wereckiej w Warszawie, gdzie zdała maturę w 1935 roku. Studiowała fizykę na Uniwersytecie Warszawskim. Zadebiutowała literacko w roku 1939 publikując w „Płomyku” opowiadanie przyrodnicze pod tytułem „Jak żywa zabawka”. Po powstaniu warszawskim przeniosła się do Krakowa. Jej debiut książkowy tam powstały w 1946 roku, to powieść o tatrzańskim świstaku Marmotek z gór. W latach 1946–1972 była redaktorką w krakowskim oddziale Państwowych Zakładów Wydawnictw Szkolnych, gdzie jej mąż, Aleksander Jaworczak, był dyrektorem. Od 1948 roku członkini Związku Zawodowego Literatów Polskich. Utwory Jaworczakowej dla najmłodszych dzieci ukazywały się w ramach serii Naszej Księgarni „Poczytaj mi mamo”. Mirosława Jaworczak współpracowała z prasą dziecięcą i młodzieżową („Płomyk”, „Iskierki”, „Świerszczyk”) oraz Polskim Radiem. Do jej znanych książek należą: Jacek, Wacek i Pankracek, Oto jest Kasia i Majka z Siwego Brzegu. Dwie pierwsze były lekturami obowiązkowymi w najmłodszych klasach szkoły podstawowej. Publikowała również stosując nazwiska Sidorowiczówna i Wiśniewska.

Nagrody i odznaczenia 1955 – Medal 10 lecie Polski Ludowej (na wniosek ministra oświaty)Lista osób odznaczonych „Medalem 10-lecia Polski Ludowej” ()., 1960 – odznaka „Przyjaciel Dzieci” 1970 – Złoty Krzyż Zasługi, 1973 – odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” 1974 – nagroda Prezesa Rady Ministrów – Piotra Jaroszewicza – za twórczość dla dzieci i młodzieży, 1975 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, 1983 – Nagroda Miasta KrakowaNagroda Miasta Krakowa [w:] Encyklopedia Krakowa, s. 655, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa - Kraków 2000 za osiągnięcia w dziedzinie upowszechniania kultury.

Życie prywatne Jej rodzicami byli Konstanty Sidorowicz i Helena Sidorowicz z domu Dobrzańska (27.09.1892 – 20.05.1954). Mira Jaworczakowa była dwukrotnie zamężna. Pierwszy mąż, doktor Tadeusz Wiśniewski był botanikiem; podczas okupacji niemieckiej ziem polskich uczestniczył w tajnym nauczaniu, został aresztowany przez Gestapo i zginął rozstrzelany na Nowym Świecie z innymi zakładnikami. Drugi mąż, z którym wzięła ślub w 1949 roku, doktor Aleksander Jaworczak, był polonistą, etnografem. Autorka była turystką i miłośniczką Tatr, członkinią krakowskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego.

Zmarła w wieku 92 lat. Została pochowana na cmentarzu Rakowickim w Krakowie w sektorze sąsiadującym z Aleją Zasłużonych (kwatera XXXIV, rząd 1, miejsce 1); groby Ewy Demarczyk i Marka Grechuty są odległe o kilka metrów. obok matki i męża.

Twórczość Marmotek z gór, Czytelnik, Warszawa 1946 (wydana pod nazwiskiem Mira Wiśniewska, ilustracje Władysław Stańczykowski) Kolorowa kołderka (1951, wydana pod nazwiskiem Mira Wiśniewska) Hasło: Szkoła, Nasza Księgarnia, Warszawa 1953 (opowiadanie) Jacek, Wacek i Pankracek, Nasza Księgarnia, Warszawa 1955 (ilustracje Mieczysław Kwacz) Zielone pióro, Nasza Księgarnia, Warszawa 1956 (ilustracje Mieczysław Kwacz) Oto jest Kasia (1959) Przyjaciel na zawsze (1960; 8 opowiadań związanych z drukiem książki) Najmniejszy podróżnik (1961) Coś ci powiem, Stokrotko (1962) Po słonecznej stronie (1964; powieść o dorastającej nastolatce; wydana w kolekcji Biblioteka Młodych; tytuł nawiązuje do piosenki On the Sunny Side Of the Street Elli Fitzgerald, ulubionej piosenkarki bohaterki) Majka z Siwego Brzegu (1973) (powieść związana z Limanową) Gdy odbijamy od portu (1975; o Koperniku) Wszystkim swoje księgi kładę (1980)

Seria Poczytaj mi mamo A co się stało z derkaczem (1955), Łąkowa piosenka (1952), Niebieskie piórko (1956), Sanki (1961).

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 2009