thumb|Pieczęć okrągła Bronisza ze Służewa przywieszona przy dokumencie z lat 1301-1308|300px Bronisz ze SłużewaForma Bronisz Służewski używana w Polskim Słowniku Biograficznym: J. Karczewska, Bronisz Służewski, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XXXIX, Warszawa–Kraków 1999, s. 159-160, jest formą odosobnioną nie używaną nawet przez autorkę w innych jej pracach. Zob. J. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań–Wrocław 2003. (zm. prawdopodobnie między 22 kwietnia 1316 a 1 kwietnia 1317) — brat stryjeczny kasztelana kruszwickiego Chebdy ze Służewa i kasztelana michałowskiego Imisława ze Służewa oraz być może wojewody inowrocławskiego Jarosława z Łojewa, pochodził z rycerskiego rodu Pomianów. Mianowany kasztelanem kruszwickim przed 20 sierpnia 1293, pełnił ten urząd zapewne do 1297. Następnie, między 6 września a 20 grudnia 1297, postąpił na palację brzeską, który to urząd przestał sprawować albo już przed 1306, albo dopiero przed 17 grudnia 1306. Pod koniec życia, w 1315 mianowany został na urząd starosty brzeskiego.
Jest uważany za najwybitniejszego przedstawiciela tego rodu w końcowych latach rozbicia dzielnicowego (przełom XIII i XIV wieku). Był jednym z pierwszych przedstawicieli rodu Pomianów o niemałej pozycji w tamtym okresie. Bliski współpracownik Władysława I Łokietka, na którego dokumentach bardzo często świadczył (zwłaszcza w latach 1297-1299), czynny szczególnie na terenach Kujaw, ziemi łęczyckiej i Pomorza Gdańskiego.
Biogram Pochodzenie, najbliższa rodzina thumb|Mapa Wielkopolski w czasach piastowskich pochodząca z 1881. Na mapie zlokalizowane m.in. Brześć, Byszewo, Inowrocław, Ląd, Łęczyca, Łęg, Radziejów, Służewo i Strzelno|300px Bronisz pochodził z należącej do rodu Pomianów rodziny posiadającej dobra służewskie, gdzie również i on sam głównie mieszkałJ. Bieniak, Społeczeństwo Kujaw w średniowieczu, [w:] J. Bieniak, Polskie rycerstwo średniowieczne: wybór pism, Kraków 2002, s. 183 (przyp. 63).. Nie wiadomo, kim byli i jakie miana nosili jego rodzice. Jego ojciec był przypuszczalnie synem Chebdy (wzmiankowanego w dokumencie księcia Konrada I mazowieckiego z 19 października 1235), będącego właścicielem lasów nad Tążyną i WisłąJ. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań–Wrocław 2003, s. 20-21 (tabl. 1), 276, 277 (tabl. 43). Dokument Konrada, księcia mazowieckiego: Zbiór ogólny przywilejów i spominków mazowieckich, wyd. J.K. Kochanowski, Warszawa 1919, nr 358.. Nieznany z imienia ojciec Bronisza miał najprawdopodobniej dwóch braci. Pierwszym był, również nieznany z imienia, ojciec Chebdy ze Służewa i Imisława ze SłużewaJ. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań–Wrocław 2003, s. 14, 20-21 (tabl. 1). — kasztelanów (odpowiednio — kruszwickiego i michałowskiego) z nadania bratanków Władysława Łokietka, książąt inowrocławskich — Leszka i Przemysła ZiemomysłowicówJ. Bieniak, Przynależność administracyjno-polityczna kasztelanii nadgoplańskich w latach 1267-1327, „Zeszyty Naukowe UMK. Historia” 1966, z. 2, s. 74.. Zaś drugi stryj Bronisza to zmarły przed 27 sierpnia 1302 Andrzej za Służewa, być może ojciec Jarosława z ŁojewaJ. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań–Wrocław 2003, s. 14, 20-21 (tabl. 1), 31, 32 (tabl. 3). Możliwe jednak, że Jarosław z Łojewa nie należał do rodu Pomianów, a do rodu Łabędziów. Por. S. Szybkowski, O monografii kujawskich Pomianów (rec. J. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań-Wrocław 2003), „Roczniki Historyczne”, LXXIII, 2007, s. 233., wojewody inowrocławskiego z nadania Ziemomysła inowrocławskiego. W przeciwieństwie do swoich bliskich krewnych Bronisz był jednym z pierwszych Pomianów, który, pomimo że pochodził z gniazda rodowego położonego w inowrocławskiej (północno-zachodniej) części Kujaw, to właściwie całą swoją karierę publiczną piastował urzędy związane z ich brzeską (południowo-wschodnią) częścią. Przyczyny takiego stanu rzeczy upatrywać można w istnieniu także w dzielnicy brzeskiej posiadłości należących do rodu PomianówJ. Bieniak, Społeczeństwo Kujaw w średniowieczu, [w:] J. Bieniak, Polskie rycerstwo średniowieczne: wybór pism, s. 183-184.. W posiadaniu Bronisza ze Służewa poza częściami klucza służewskiego była także część położonego w okolicach Chodcza klucza lutoborskiego oraz wsie: Wonorze (przekazana pomiędzy 1301 a 1308 klasztorowi Norbertanek w Strzelnie) i Żołędowo położone na obszarze ówczesnej kasztelanii wyszogrodzkiejJ. Karczewska, Bronisz Służewski, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XXXIX, Warszawa–Kraków 1999, s. 160.
Działalność publiczna do roku 1300 Bronisz ze Służewa jest uważany za najwybitniejszego przedstawiciela rodu Pomianów w końcowych latach rozbicia dzielnicowego (przełom XIII i XIV wieku)J. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań–Wrocław 2003, s. 14.. Był jednym z pierwszych — obok kasztelana brzeskiego Przecława Bachorzy z Osięcin — przedstawicieli rodu o niemałej pozycji w tamtym okresieJ. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań–Wrocław 2003, s. 286.. Bronisz — bliski współpracownik Władysława I ŁokietkaJ. Bieniak, Wielkopolska, Kujawy, ziemia łęczycka i sieradzka wobec problemu zjednoczenia państwowego w latach 1300-1306, Toruń 1969, s. 65. — po raz pierwszy wystąpił w źródłach 20 sierpnia 1293, i to od razu jako kasztelan kruszwicki, świadkując na dokumencie tego władcy (wówczas księcia brzeskiego i sieradzkiego), dotyczącym zamiany wsi pomiędzy księciem a Cystersami z klasztoru w Lądzie. Kolejnym znanym faktem z życia Bronisza był spór między nim a klasztorem Cystersów w Byszewie o leżący w okolicach Wyszogrodu obszar leśny (Tryszczyński Dwór), rozsądzony ostatecznie przez książąt kujawskich — braci Leszka i Przemysła Ziemomysłowiców dnia 9 czerwca 1296 na niekorzyść kasztelana. Zapewne aż do końcowych miesięcy 1297 pozostał kasztelanem kruszwickim (chociaż wystąpienia tych urzędników zanikają w tym właśnie okresie), ponieważ jest raczej niemożliwe, by zanim postąpił na palację brzeską, pełnił w międzyczasie jakiś inny urządJedynym potencjalnie możliwym urzędem byłaby kasztelania brzeska, jednak w owych latach jest na niej przez cały czas poświadczony inny przedstawiciel Pomianów — Przecław Bachorza z Osięcin. Zob. J. Bieniak, Przynależność administracyjno-polityczna kasztelanii nadgoplańskich w latach 1267-1327, „Zeszyty Naukowe UMK. Historia” 1966, z. 2, s. 71 (przyp. 84).. Ponownie w otoczeniu Władysława I Łokietka Bronisz, już jako wojewoda brzeski, pojawił się świadkując na dokumencie dla kościoła poznańskiego 20 grudnia 1297. Przez następne dwa lata był jednym z trzech najczęściej świadkujących na dokumentach Władysława urzędników brzeskichJ. Bieniak, Wielkopolska, Kujawy, ziemia łęczycka i sieradzka wobec problemu zjednoczenia państwowego w latach 1300-1306, Toruń 1969, s. 232.. Rok następny, 1298, był czasem, kiedy Bronisz podróżował wraz z księciem Władysławem — poświadczona jest jego obecność w Poznaniu i w czerwcu tegoż roku w Kruszwicy. Pod koniec tego miesiąca wojewoda brzeski najpierw przebywał w Gdańsku, gdzie poświadczał na dokumencie książęcym kończącym spór pomiędzy wojewodą tczewskim a klasztorem Cystersów w Oliwie, a już dwa tygodnie później (11 lipca 1298) był w Świeciu, gdzie potwierdzał wraz z prepozytem płockim Janem wydany przez Władysława Łokietka w Gdańsku wyrokJ. Karczewska, Ród Pomianów na Kujawach w średniowieczu, Poznań–Wrocław 2003, s. 15: stwierdza, że wyrok wydał dopiero Bronisz w Świeciu.. W październiku obecność Bronisza ponownie jest poświadczona na obszarze Kujaw i ziemi łęczyckiej, gdzie dowodnie przebywał również w roku następnym, świadkując trzykrotnie na dokumentach o charakterze gospodarczym księcia brzeskiego.
Lata 1300-1316/1317