Święta
Imieniny obchodzą: Blandyn, Blandyna, Dalimiar, Dalmir, Dominik, Elżbieta (data sprzed reformy Martyrologium Rzymskiego, obecnie przeniesione na 23 września), Filotea, Filoteusz, Florian, Gerald, Gwidon, Magnus, Marek, Sławomir, Sylwan, Teotym i Trofima Salwador – Pierwsze Wołanie o Niepodległość Wielka Brytania – Dzień Guya Fawkesa, święto fajerwerków. Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: bł. Bernard Lichtenberg św. Gerald z Béziers (biskup) św. Gwidon Maria Conforti (biskup)
Wydarzenia w Polsce 1370 – Zmarł bez legalnego męskiego potomka Kazimierz III Wielki, ostatni król Polski z dynastii Piastów. 17 listopada na tron wstąpił jego siostrzeniec Ludwik Węgierski. 1401 – W Bieczu pomiędzy wysłannikami hrabiego Cilii Hermana a panami rady królewskiej doszło do odnowienia i potwierdzenia poprzedniego układu małżeńskiego Anny Cylejskiej z królem Polski Władysławem II Jagiełłą. 1525 – Został opracowany dokument regulujący zasady obsługi Dzwonu Zygmunt, zgodnie z którym miał on dzwonić 120 razy w roku w stałych terminach liturgicznych oraz dodatkowo z powodów ważnych wydarzeń państwowych lub w rodzinie królewskiej. 1577 – Król Stefan Batory zawarł układ pokojowy z Imperium Osmańskim. 1645 – Król Władysław IV Waza poślubił „per procura” swoją drugą żonę Ludwikę Marię Gonzagę. 1734 – Została zawiązana Konfederacja dzikowska. 1794 – Insurekcja kościuszkowska: kapitulacja Warszawy. 1830 – Fryderyk Chopin opuścił na zawsze Polskę. 1871 – Utworzono Ochotniczą Straż Pożarną w Częstochowie. 1893 – W Krakowie odbył się pogrzeb Jana Matejki. 1901 – Zainaugurowała działalność Filharmonia Warszawska. 1910 – W Warszawie ukazało się pierwsze wydanie żydowskiego dziennika w języku jidysz „Der Moment”. 1914 – I wojna światowa: wojska rosyjskie rozpoczęły drugie oblężenie Twierdzy Przemyśl. 1916 – Został ogłoszony tzw. Akt 5 listopada, który zapowiadał utworzenie Królestwa Polskiego pod kontrolą państw centralnych. 1918 – Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego i Národní Výbor pro Slezsko porozumiały się w kwestii ustalenia tymczasowej granicy polsko-czechosłowackiej na Śląsku Cieszyńskim. 1919 – Założono AZS Poznań. 1922 – Odbyły się wybory do Sejmu RP (wybory do Senatu przeprowadzono 12 listopada). 1923 – PPS i Komisja Centralna Związków Zawodowych ogłosiły strajk powszechny. 1938 – Premiera komedii muzycznej Zapomniana melodia w reżyserii Jana Fethke i Konrada Toma. 1941 – Niemcy rozstrzelali około 400 niezdolnych do pracy Żydów z getta w Przemyślanach pod Lwowem. 1942 – W Trembowli (obecnie Ukraina) Niemcy zamordowali 109 Żydów, a 1091 wywieźli do obozu zagłady w Bełżcu. 1948 – Rozpoczął się proces działaczy PPS-Wolność, Równość, Niepodległość. 1966 – Pilot Stanisław Józefczak ustanowił na SZD-9 Bocian polski szybowcowy rekord absolutnej wysokości lotu (12 560 m). 1974 – Premiera polsko-radzieckiego dramatu psychologicznego Zapamiętaj imię swoje w reżyserii Siergieja Kołosowa. 1976 – W Filharmonii Narodowej w Warszawie odbyła się premiera poematu symfonicznego Kościelec 1909 Wojciecha Kilara. 1984 – Otwarto Zachodnią Obwodnicę Kielc. 1985 – W Wojewódzkim Ośrodku Kardiochirurgii w Zabrzu zespół pod kierunkiem Zbigniewa Religi dokonał pierwszej w Polsce udanej transplantacji serca. 1987 – Janina i Zbigniew Porczyńscy przekazali kolekcję blisko 400 obrazów na rzecz archidiecezji warszawskiej. 1995 – Odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli: Aleksander Kwaśniewski i urzędujący prezydent Lech Wałęsa. 2007 – Prezydent RP Lech Kaczyński mianował pośmiertnie 11 generałów i jednego admirała na wyższe stopnie oraz 77 pułkowników i jednego komandora na stopień generała brygady (kontradmirała). Wszyscy mianowani to ofiary zbrodni katyńskiej z 1940 roku. 2010: Otwarto Centrum Nauki „Kopernik” w Warszawie. W Pruszkowie rozpoczęły się 1. Mistrzostwa Europy w Kolarstwie Torowym.
Wydarzenia na świecie mały|Biskupi debatujący z papieżem podczas soboru w Konstancji (1415)
1138 – Lý Anh Tông został w wieku 2 lat koronowany na cesarza Wietnamu. 1219 – V wyprawa krzyżowa: krzyżowcy zdobyli Damiettę. 1414 – Rozpoczął się sobór w Konstancji kończący Wielką Schizmę Zachodnią. 1530 – W Niderlandach w tzw. powodzi św. Feliksa zginęło około 100 tys. osób. 1556 – W II bitwie pod Panipatem, 80 km na północ od Delhi, armia Wielkich Mogołów pokonała wojska hinduskie pod wodzą generała Hemu, co umożliwiło Akbarowi dojście do władzy w Indiach. 1582 – Oddział kozacki pod dowództwem Jermaka Timofiejewicza, wysłany przez Iwana Groźnego za Ural, pokonał w bitwie na Przylądku Czuwaskim siły Chanatu Syberyjskiego, co otwarło Carstwu Moskiewskiemu drogę do podboju Syberii. 1605 – Udaremniono tzw. spisek prochowy, którego celem było wysadzenie budynku angielskiego parlamentu podczas obecności króla Jakuba I Stuarta. 1609 – Książę Wirtembergii Jan Fryderyk ożenił się z Barbarą Zofią Hohenzollern. 1634 – Powołano Göta hovrätt z siedzibą w Jönköping, jeden z 6 szwedzkich sądów apelacyjnych. 1688 – W Anglii wybuchła tzw. chwalebna rewolucja. 1704 – Rozpoczęto budowę Gmachu Admiralicji w Petersburgu. 1712 – Król Hiszpanii Filip V Burbon zrzekł się w imieniu swoim i swoich potomków praw do korony francuskiej. 1757 – Wojna siedmioletnia: król Prus Fryderyk II pobił armię francuską w bitwie pod Rossbach. 1780 – Wojownicy indiańscy z plemienia Miami pod wodzą Małego Żółwia zaatakowali obozowisko francuskiego awanturnika Augustine’a de La Balme nad rzeką Eel w Indianie, zabijając około 30 osób. 1805 – III koalicja antyfrancuska: taktyczne zwycięstwo wojsk francuskich nad austriacko-rosyjskimi w bitwie pod Amstetten. 1808 – Wojna na Półwyspie Iberyjskim: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad francuskimi w bitwie pod Valmasedą. 1811 – W Salwadorze wybuchło antyhiszpańskie powstanie. 1831 – Skazano na śmierć przywódcę powstania amerykańskich niewolników Nata Turnera. 1836 – José Bernardino de Portugal e Castro został premierem Portugalii. 1838 – Nikaragua wystąpiła ze Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej. 1849 – W Nowym Ermitażu w Petersburgu umieszczono ważącą 20 ton tzw. Carycę Waz. 1852 – Założono Amerykańskie Stowarzyszenie Inżynierów Cywilnych (ASCE). 1854 – Wojna krymska: zwycięstwo wojsk brytyjsko-francuskich nad rosyjskimi w bitwie pod Inkermanem. 1855 – Zawarto konkordat między Cesarstwem Austriackim a Stolicą Apostolską. 1860 – Włoska wojna wyzwoleńcza: rozpoczęło się oblężenie Gaety. 1862: Wojna secesyjna: prezydent Abraham Lincoln usunął gen. George’a McClellana ze stanowiska dowódcy Armii Unii. Wojny z Indianami: w Minnesocie ponad 300 Siuksów zostało osądzonych i skazanych na powieszenie za napady i mordowanie osadników. 1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Johnsonville. 1872: Francuski astronom Prosper Henry odkrył planetoidę (127) Johanna. Ubiegający się o reelekcję Ulysses Grant wygrał wybory prezydenckie w USA. 1877 – Francuski astronom Paul Henry odkrył planetoidę (177) Irma. 1883 – Powstanie Mahdiego w Sudanie: zwycięstwo powstańców nad wojskami egipskimi w bitwie pod El-Obeid. 1890 – Teodoros Dilijanis został po raz drugi premierem Grecji. 1895 – George B. Selden opatentował pierwszy amerykański samochód. 1899: Gheorghe Manu został premierem Rumunii. Zakończyła się Belgijska Wyprawa Antarktyczna na statku „Belgica” z udziałem m.in. Henryka Arctowskiego i Antoniego Bolesława Dobrowolskiego. 1901 – Niemieccy astronomowie August Kopff i Max Wolf odkryli planetoidę (692) Hippodamia. 1906 – Maria Skłodowska-Curie wygłosiła swój pierwszy wykład na Sorbonie. 1911 – Wojna włosko-turecka: Włochy zajęły Trypolis i Cyrenajkę. 1912: I wojna bałkańska: zwycięstwo wojsk serbskich nad tureckimi w bitwie pod Prilepem. Thomas Woodrow Wilson wygrał wybory prezydenckie w USA. Zwodowano austro-węgierski niszczyciel SMS „Tátra”. 1913 – Został odsunięty od władzy król Bawarii Otton I, a jego miejsce zajął Ludwik III. 1914 – I wojna światowa: Wielka Brytania zajęła Cypr i razem z Francją wypowiedziała wojnę Imperium Osmańskiemu. Zwycięstwo wojsk niemieckich nad brytyjskimi w bitwie pod Tangą w Niemieckiej Afryce Wschodniej. 1915 – Założono sekcję piłkarską klubu CR Vasco da Gama. 1917 – Tichon został wybrany na patriarchę Moskwy i całej Rusi. 1920 – Założono Komunistyczną Partię Estonii. 1921: Otto Braun został po raz drugi premierem Prus. Carlos Maia Pinto został premierem Portugalii. 1923 – W Lozannie rozpoczął się proces rosyjskiego oficera pochodzenia szwajcarskiego Maurice’a Conradiego, który 10 maja tego roku zastrzelił sowieckiego dyplomatę Wacława Worowskiego. 1925 – W podmoskiewskim lesie został rozstrzelany agent brytyjskiego wywiadu Sidney Reilly. 1929 – Niemiecki lekarz Werner Forßmann poinformował w czasopiśmie medycznym o przeprowadzonym na sobie pierwszym zabiegu cewnikowania serca. 1930 – Odbyła się 3. ceremonia wręczenia Oscarów. 1932 – W Groznym uruchomiono komunikację tramwajową. 1935: Amerykańska firma Parker Brothers wprowadziło na rynek grę planszową Monopoly. Milan Hodža został premierem Czechosłowacji. 1937 – Pierre Dupong został premierem Luksemburga. 1938 – Otwarto autostradę Berlin-Monachium. 1940: Bitwa o Atlantyk: niemiecki krążownik ciężki „Admiral Scheer” zaatakował konwój HX-84, zatapiając krążownik pomocniczy HMS „Jervis Bay” i 5 innych statków. Brytyjczycy przekazali polskiej Marynarce Wojennej niszczyciel ORP „Piorun” (poprzednio HMS „Nerissa”). Franklin Delano Roosevelt wygrał po raz trzeci wybory prezydenckie w USA. 1941 – Admirał Isoroku Yamamoto wydał rozkaz operacyjny nr 1 dla Połączonej Floty, formułujący strategię działań przeciwko Hawajom, Malajom, Filipinom i Indiom Holenderskim. 1942: II wojna światowa w Afryce: na Madagaskarze skapitulowały przed aliantami wojska Francji Vichy. Bitwa o Atlantyk: w Cieśninie Duńskiej został zatopiony bombami głębinowymi przez amerykańską łódź latającą Consolidated PBY Catalina niemiecki okręt podwodny U-408 wraz z całą, 45-osobową załogą. 1943: Niemiecki bombowiec zrzucił wieczorem 5 bomb na Watykan. Rexhep Mitrovica został premierem Albanii. W Tokio doszło do Zgromadzenia Narodów Wschodniej Azji, na które przybyli delegaci wszystkich narodów „stowarzyszonych” z Japonią. 1945 – Kolumbia przystąpiła do ONZ. 1949 – Kanclerz Konrad Adenauer zdecydował o przeznaczeniu Pałacu Schaumburg w Bonn na swoją rezydencję służbową. 1952 – Na Kamczatce wystąpiło, najpotężniejsze w historii Rosji, trzęsienie ziemi o magnitudzie 9,0, które wywołało falę tsunami. 1953 – Na Dnieprze w Kijowie otwarto Most Patona. 1955 – Wznowiła działalność odbudowana po zniszczeniach wojennych Opera Wiedeńska. 1956: Kryzys sueski: wojska brytyjskie i francuskie zaatakowały i w ciągu dwóch dni wyparły Egipcjan ze strefy Kanału Sueskiego (operacja „Teleskop”). Papież Pius XII ogłosił encyklikę Datis Nuperrime potępiającą radziecką interwencję na Węgrzech. 1961 – 110 osób (w tym 106 uczniów) zginęło w pożarze szkoły w wiosce Elbarusowo w Czuwaskiej ASRR. 1961 – 21 górników zginęło w wyniku eksplozji metanu w kopalni węgla kamiennego w osadzie Ny-Ålesund na Spitsbergenie. 1967: 49 osób zginęło, a 78 zostało rannych w wyniku wykolejenia pociągu ekspresowego jadącego z Hastings w południowo-wschodnim Londynie. Premiera 1. odcinka czechosłowackiego serialu animowanego Rozbójnik Rumcajs. 1968: Richard Nixon wygrał wybory prezydenckie w USA. Shirley Chisholm została wybrana do Izby Reprezentantów i jako pierwsza czarnoskóra kobieta w historii zasiadła w Kongresie USA. Robotnik z Dniepropietrowska Wasyl Makuch dokonał w Kijowie samospalenia w proteście przeciwko przynależności Ukrainy do ZSRR. 1974 – W Grodnie uruchomiono komunikację trolejbusową. 1977 – Późniejszy prezydent USA George W. Bush ożenił się z Laurą Welch. 1979 – Ajatollah Ruhollah Chomejni ogłosił, że Stany Zjednoczone są „Wielkim Szatanem”.