Umschlagplatz (niem. „plac przeładunkowy”) – miejsce w Lublinie związane z Holokaustem, z którego Niemcy deportowali Żydów do obozu zagłady w Bełżcu . Mieści się na terenie dawnych zakładów rzeźniczych przy ulicach Turystycznej i Zimnej.
Historia Bocznica kolejowa powstała w tym miejscu w latach 20. XX wieku i służyła do załadunku towarów z pobliskiej rzeźni. W czasie wojny z uwagi na bezpośrednią bliskość getta została wykorzystana jako plac załadunkowy dla lubelskich Żydów oraz Romów, deportowanych od marca 1942 roku do obozu zagłady w Bełżcu. W transportach wychodzących z lubelskiego Umschlagplatzu w kierunku obozów zagłady wysłano ok. 26–30 tys. Żydów, każdego dnia wywożono około 1,4 tys. osób.
thumb|Zdewastowane zabudowania zakładów „Lubmeat” Po wojnie na terenie Umschlagplatzu działały Zakłady Mięsne „Lubmeat”. Po ich likwidacji teren uległ zaniedbaniu i pokrył się śmieciami. Sprawę nagłośnił Zbigniew Dobkowski, wnuk Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, który zajął się uporządkowaniem posesji, a także podjął starania na rzecz przejęcia tego miejsca przez miasto. Część torowiska i budynków została sprzedana bowiem w ręce prywatne przez syndyka likwidującego majątek dawnych zakładów mięsnych. W 2005 u wojewody interweniował w tej sprawie Andrzej Przewoźnik, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Do około 2016 roku miejsce upamiętniała mała tabliczka umieszczona w 2002 roku, w 60. rocznicę likwidacji lubelskiego getta, przez warszawską gminę żydowską. Obok znajdował się wycięty fragment toru ze zlikwidowanej bocznicy kolejowej.
30 września 2008 roku Lublin przekazał instytucji Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” prawo do użytkowania części placu przy ulicy Zimnej, z przeznaczeniem na zagospodarowanie tego terenu jako miejsca pamięci. Upamiętnienie w formie instalacji "Nie/Pamięć Miejsca" zostało odsłonięte w marcu 2017 roku.
Zobacz też Umschlagplatz w Warszawie Pomnik Radegast w Łodzi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Historia Lublina w czasie II wojny światowej Kategoria:Dziedzictwo kulturowe Żydów w Lublinie