Maryla Rodowicz, właśc. Maria Antonina Rodowicz (ur. 8 grudnia 1945 w Zielonej Górze) – polska piosenkarka, gitarzystka, osobowość medialna i okazjonalnie aktorka. Uznawana za jedną z najpopularniejszych piosenkarek w historii polskiej muzyki rozrywkowej i największą gwiazdę polskiego show-biznesu.
W młodości lekkoatletka. Zdobywczyni brązowego medalu w biegu na 80 m przez płotki na Mistrzostwach Polski Młodzików 1959 i złotego medalu w sztafecie 4 × 100 m na Mistrzostwach Polski Młodzików 1962. W tym samym roku wzięła udział w eliminacjach do I Festiwalu Młodych Talentów w Szczecinie. Profesjonalną karierę muzyczną rozpoczęła w 1967 startem na Festiwalu Piosenki i Piosenkarzy Studenckich w Krakowie oraz zrealizowaniem nagrań w Radiowym Studiu Piosenki Polskiego Radia. Fonograficznie zadebiutowała w 1970 albumem studyjnym pt. Żyj mój świecie. Od tamtej pory wydała ponad 20 polskojęzycznych płyt oraz po jednym albumie z repertuarem w języku angielskim, czeskim, niemieckim i rosyjskim. Za sprzedaż albumów w Polsce uzyskała pięć platynowych płyt i trzy złote. Uczestniczyła w wielu festiwalach muzycznych, m.in. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu i festiwalu sopockim, a także koncertowała po Europie, Ameryce i Azji oraz Australii.
Ze względu na swój dorobek (ma w repertuarze ok. 2 tys. piosenek) i wkład w rozwój krajowej popkultury często nazywana jest „królową polskiej piosenki”. Ma w repertuarze wiele przebojów, m.in.: „Ballada wagonowa”, „Jadą wozy kolorowe”, „Małgośka”, „Futbol, futbol, futbol”, „Damą być”, „Dziś prawdziwych Cyganów już nie ma”, „Sing-Sing”, „Kolorowe jarmarki”, „Remedium”, „Wielka woda”, „Wariatka tańczy”, „Szparka sekretarka”, „Niech żyje bal”, „Rozmowa przez ocean”, „Polska Madonna”, „To już było”, „Łatwopalni” czy „Wszyscy chcą kochać”. Laureatka wielu nagród muzycznych i odznaczeń, m.in. Złotego Krzyża Zasługi, Krzyża Kawalerskiego i Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski i Złotego Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Zagrała w kilku filmach i serialach telewizyjnych, użyczyła głosu jednej z postaci filmu animowanego Prawdziwa historia Kota w Butach i serialu animowanego SpongeBob Kanciastoporty, była jurorką w programie rozrywkowym Gwiezdny cyrk i trzykrotnie w finale krajowych eliminacji do Konkursu Piosenki Eurowizji oraz trenerką w programie The Voice Senior.
Rodzina i edukacja Urodziła się 8 grudnia 1945 w Zielonej Górze.. Jest córką Wiktora Rodowicza (1907–1997) i jego żony Janiny z domu Szymkowskiej (1924–2017). Ojciec Maryli skończył dwa fakultety – entomologię i prawo, pracował na Uniwersytecie im. Stefana Batorego (zob. wysiedlenie Polaków z Kresów Wschodnich w latach 1944–1946), a po wojnie prowadził własną księgarnię w Zielonej Górze. Matka Maryli pochodziła z rodziny związanej z teatrem, była plastykiem-dekoratorem i śpiewała w chórze spółdzielczym we Włocławku. Rodzina Maryli w większości pochodzi z Wilna, a wielu jej przodków pochowanych jest na tamtejszym cmentarzu Bernardyńskim. Jej dziadkowie prowadzili aptekę „Pod Łabędziem” koło Ostrej Bramy, a babka śpiewała w chórze katedralnym w kościele Świętego Ducha w Wilnie. Ze strony ojca artystka ma pochodzenie rosyjskie i żmudzińskie, a przez babkę była spokrewniona z Czesławem Niemenem. W 1948 ojciec Maryli trafił do więzienia za wileńską działalność polityczną, a w 1956 objęła go amnestia. Maryla po aresztowaniu ojca przeprowadziła się z matką i starszym o dwa lata bratem Jerzym do Włocławka. Po rozwodzie rodziców (do którego doszło po wyjściu Rodowicza z więzienia) pozostała z matką, a opiekę nad synem powierzono ojcu, który zamieszkał w Bydgoszczy.
W dzieciństwie chodziła do przedszkola prowadzonego przez siostry zakonne. Od ósmego roku życia nie ma bliskich związków z Kościołem. Podczas bierzmowania przyjęła imię Teresa. W 1956 ukończyła podstawową szkołę muzyczną w klasie skrzypiec. Jako dziecko śpiewała i tańczyła w zespole dziecięcym we Włocławku oraz uczęszczała na zajęcia baletowe. W czasach licealnych zaczęła grać na gitarze, czego nauczył ją szkolny kolega. W 1961, będąc uczennicą dziewiątej klasy, zaczęła występować w szkolnym zespole estradowym.
Jest absolwentką I Liceum Ogólnokształcącego im. Ziemi Kujawskiej we Włocławku. W 1965 bez powodzenia zdawała na studia w Akademii Sztuk Pięknych. W 1966, opuściwszy rok akademicki w wyniku doznanej kontuzji, odrzuciła ofertę rozpoczęcia nauki w PWST w Warszawie. W tym okresie przez dwa lata pracowała jako inwentaryzatorka w PSS „Społem”. Uczyła się na Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie na specjalizacji żeglarstwo i gimnastyka lecznicza, na której przygotowała pracę dyplomową pt. „Próba oceny światopoglądu młodzieży w szkole przyzakładowej Warszawa”; studiów jednak nie ukończyła z powodu niezdania wszystkich egzaminów. W trakcie studiów dorabiała, myjąc okna na wysokości.
Kariera sportowa W młodości czynnie uprawiała lekkoatletykę – trenowała skok w dal, sprint i biegi płotkarskie, a także narciarstwo. Trenowała m.in. we Włocławskim Klubie Sportowym „Kujawiak”. W 1959 zdobyła brązowy medal w biegu na 80 metrów przez płotki na mistrzostwach Polski młodzików. Na początku lat 60. została mistrzynią Polski Północnej w biegu przez płotki podczas zawodów w Olsztynie. W 1962 zajęła pierwsze miejsce w sztafecie 4 × 100 metrów na Lekkoatletycznych Mistrzostwach Polski Młodzików w Olsztynie. W 1966 doznała kontuzji (zwichnięcie stawu barkowego), wskutek której musiała przerwać treningi oraz rozpocząć kilkumiesięczną rehabilitację.
W latach 60. została członkiem akademickiego „Yacht Klubu”, który działał w Katowicach. W dorosłym życiu rozpoczęła amatorskie treningi gry w tenisa.
Kariera zawodowa Lata 60. W 1962 r. wzięła udział w eliminacjach do I Festiwalu Młodych Talentów w Szczecinie i choć została zakwalifikowana do finału, to w nim nie wystąpiła, bo termin koncertu zbiegł się z Lekkoatletycznymi Mistrzostwami Polski Młodzików, w których uczestniczyła. W 1963 wystąpiła z piosenką „Alu, Alu” w finale 2. Festiwalu Młodych Talentów w Szczecinie, ale nie zakwalifikowała się do pierwszej „dziesiątki”. W 1965 została wokalistką w bigbitowym zespole Szejtany, który działał w studenckim klubie „Relaks”. Z formacją zdobyła pierwsze miejsce na warszawskim przeglądzie zespołów bigbeatowych w klubie „Finka”. Po dwóch latach współpracy w 1967 odeszła z zespołu.
Latem 1966 r. związała się ze studenckim kabaretem Gag, który działał pod przewodnictwem kompozytora Jerzego Andrzeja Marka i poety Adama Kreczmara. W tym samym roku wystąpiła na Przeglądzie Piosenki Studenckiej w Lublinie i zdobyła główną nagrodę na Giełdzie Piosenki w Częstochowie za wykonanie piosenki „Jak cię miły zatrzymać” (którą następnie nagrała Teresa Tutinas). Pod koniec listopada za piosenki „Jak cię miły zatrzymać” i „Pytania” – wykonane do akompaniamentu pianistki Aliny Piechowskiej – otrzymała pierwszą nagrodę na 6. Studenckim Festiwalu Piosenki w Krakowie. Dzięki występowi na festiwalu, który był transmitowany w telewizji, zyskała rozpoznawalność w Polsce. Po festiwalu w ramach nagrody wyleciała do Wielkiej Brytanii, gdzie odbyła dwutygodniową trasę koncertową z chórem Politechniki Szczecińskiej. W tym samym roku rozpoczęła współpracę m.in. z Wojciechem Młynarskim, Janem Borkowskim i Piotrem Kaczkowskim, dzięki którym zaczęła gościć na antenie Programu III Polskiego Radia. Na początku 1968 premierę miał film pt. Kulig, w którym zaśpiewała trzy piosenki Adama Sławińskiego, m.in. „Jeszcze zima” i „Zakopane”. Również w 1968 wystąpiła z – zainspirowanymi amerykańskim folkiem – utworami „Zabierz moje sukienki” i „Co ludzie powiedzą” w koncercie „Debiutów” na 6. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, poza tym dokonała pierwszych nagrań dla Radiowego Studia Piosenki Program III Polskiego Radia oraz wystąpiła na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Bratysławie i na Festiwalu „Złotego Klucza” w Karlowych Warach. Od listopada 1968 na koncertach zaczął towarzyszyć jej zespół „Maryla Rodowicz i Jej Gitarzyści”, w którym grali Grzegorz Pietrzyk i Tomasz Myśków.
W czerwcu 1969 występowała na 7. KFPP w Opolu, na którym odebrała nagrodę Przewodniczącego Towarzystwa Przyjaciół Opola za wykonanie piosenki „Mówiły mu” podczas koncertu „Maraton kabaretowy” i uczestniczyła z utworem „Za duże buty” w konkursie „Premier”. W sierpniu wystąpiła z utworem „Mówiły mu” na 9. Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie. Następnie, na zaproszenie producenta płytowego Roberta Kingstona, wyjechała do Londynu, by nagrać piosenki „Mówiły mu” i „Zakopane” w wersji anglojęzycznej (jako „Love Doesn’t Grow on Trees” i „Empty Spaces”); do nagrań jednak nie doszło, bo Kingston zerwał kontrakt po nagłej odmowie przyjazdu Rodowicz do Londynu. Artystka jeszcze w tym samym roku zagrała kilka koncertów na Festiwalu FAMA w Świnoujściu oraz wystąpiła z utworami „Żyj mój świecie”, „Za duże buty” i „Ech darogi” na 3. Międzynarodowym Festiwalu Piosenki Politycznej w Soczi, na którym zajęła piąte miejsce i zdobyła nagrodę dziennikarzy. W tym okresie, za sprawą swojego ówczesnego narzeczonego Františka Janečka, pojawiała się w czechosłowackiej prasie i telewizji oraz zaczęła grać koncerty w Czechosłowacji. W tym samym roku otrzymała statuetkę Srebrnego Gwoździa Sezonu Plebiscytu Popularności Czytelników „Kuriera Polskiego” i statuetkę „Złotej Kotwicy” w kategorii wokalistka oraz została wyróżniona tytułami: piosenkarki roku w plebiscycie rozgłośni radiowych, solistki roku w plebiscycie radiowej Listy Przebojów i najpopularniejszej piosenkarki w kraju w plebiscycie „Złote dziesiątki Musicoramy”.
Lata 70. Na początku 1970 r. wydała swój debiutancki album studyjny pt. Żyj mój świecie, za którego sprzedaż w ponad 170 tys. egzemplarzy odebrała status złotej płyty w Polsce. W czerwcu zdobyła nagrodę Telewizji Polskiej za wykonanie utworu „Jadą wozy kolorowe” na 8. KFPP w Opolu. W lipcu wystąpiła z utworem „To było w maju...” na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu oraz uczestniczyła w koncercie „Pop 70” w ramach festiwalu w Palermo. W sierpniu zajęła trzecie miejsce z utworem „Jadą wozy kolorowe” w finale 10. Międzynarodowego Festiwalu Piosenki w Sopocie. We wrześniu zagrała koncerty w Czechosłowacji, początkowo jako support zespołu The Rebels, a następnie jako artystka solowa. Nagrała też dwa single na czechosłowacki rynek muzyczny: „Podivín”/„Let it Be” i „Railway Coach Ballad”/„Kolibaj się, kolibaj”. Również w 1970 wystąpiła na międzynarodowym festiwalu piosenki w Varadero, na którym wykonała m.in. anglojęzyczną wersję „Ballady wagonowej”. W czerwcu 1971 za wykonanie piosenki „Z tobą w górach” otrzymała nagrodę główną Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej na 9. KFPP w Opolu. Dzień przed występem została porzucona przez narzeczonego, co miało źle wpłynąć na jej formę fizyczną i psychiczną. W tym samym roku wykonała utwór „Powołanie” na 5. Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Zielonej Górze. Poza tym wydała album pt. Wyznanie i zagrała swoją pierwszą trasę koncertową po ZSRR i zagrała kolejne koncerty w Czechosłowacji. W 1972 wystąpiła na 10. KFPP w Opolu i wydała album pt. Maryla Rodoviczová na rynku czechosłowackim.