Uakari amazoński (Cacajao hosomi) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny saki (Pitheciinae) w obrębie rodziny sakowatych (Pitheciidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 2008 roku międzynarodowy zespół zoologów (Brytyjczyk Jean P. Boubli, Brazylijczycy Maria Nazareth Ferreira da Silva, Manuella V. Amado, Francisco Boavista Pontual, Izeni P. Farias i Czech Tomáš Hrbek) nadając mu nazwę Cacajao hosomi. Miejsce typowe to góry Imeri, w Serra do Xamatá (), w stanie Amazonas, w Brazylii. Holotyp to skóra, czaszka, częściowy szkielet pozaczaszkowy i tkanka wątroby zakonserwowana w etanolu dorosłej samicy (MN 68613) ze zbiorów Muzeum Narodowego Brazylii w Rio de Janeiro; okaz typowy odkryto podążając za Janomamami podczas ich polowań w okolicy rzeki Aracá, zebrany 30 listopada 2003 roku przez Boubliego.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.
Etymologia Cacajao: „uakari”, od tupi cacajao lokalnej nazwa uakari czarnogłowego w niektórych częściach Brazylii i Wenezueli. hosomi: nazwa hosomï oznaczająca w języku ludu Janomami uakari.
Zasięg występowania Uakari amazoński występuje w północno-zachodniej w Amazonii w południowej Wenezueli i północno-zachodniej Brazylii, między górnym biegiem rzeki Orinoco a górnym biegiem rzeki Negro.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 42–49 cm, długość ogona 14–22 cm; masa ciała samic 3,1–4,5 kg.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU ( ‘narażony’).
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Sakowate Kategoria:Ssaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 2008 roku