Święta

Imieniny obchodzą: Antoni, Bachus, Bakchus, Drogosław, Drogosława, Euzebiusz, Ireneusz, Jan, Maksymin, Maksymina, Maria, Maryn, Maryniusz, Mścigniew, Mścigniewa, Saturnin, Sylwia, Teodor, Walerian, Weronika, Wiktor, Wirginia i Wolimir Esperantyści – Dzień Ludwika Zamenhofa Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Bakchus (męczennik) bł. Jan Karol Steeb (protestancki kapłan i prezbiter z Tybingi) św. Maria od Krzyża di Rosa (zakonnica) bł. Maria Wiktoria Fornari Strata św. Paweł Słupnik z Latros św. Walerian (biskup i męczennik) Bł. János Brenner

Wydarzenia w Polsce

1433 – Wojna polsko-krzyżacka (1431–1435): zawarto rozejm w Łęczycy. 1701 – Przyszły elektor Palatynatu Reńskiego Karol III Filip Wittelsbach poślubił w Krakowie swą drugą żonę Teresę Lubomirską. 1730 – W Bydgoszczy doszło do sporu połączonego z bijatyką pomiędzy miejscowymi bernardynami a duchowieństwem kościoła farnego i rodziną zmarłego o prawo zorganizowania uroczystego pogrzebu burmistrza Adama Froszka. 1767 – Spłonęło południowe skrzydło Zamku Królewskiego w Warszawie. 1797 – Wybuchł pożar na zamku w Kętrzynie. 1818 – Założono Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego. 1828 – Kilkunastu wojskowych ze Szkoły Podchorążych w Warszawie zawiązało tzw. Sprzysiężenie Wysockiego. 1867 – W drewnianym kościele św. Kazimierza w Sorokpolu został ochrzczony Józef Piłsudski. 1900 – Otwarto gmach „Zachęty” w Warszawie. 1907 – W Olsztynie wyjechał na trasę pierwszy tramwaj. 1914 – I wojna światowa: Austriacy po czterodniowej bitwie o Krosno wyparli Rosjan z miasta. 1918 – W związku z napiętą sytuacją w Wielkopolsce rząd zerwał stosunki dyplomatyczne z Niemcami. Jednocześnie podjęto decyzję o konieczności wyboru przedstawicieli polskich z terenu zaboru pruskiego do Sejmu Ustawodawczego. 1931 – Ukazało się pierwsze wydanie miesięcznika „Kuźnia Młodych”. 1933 – 8 osób zginęło w wyniku zderzenia dwóch pociągów w Poznaniu. 1936 – Uruchomiono pierwszą w kraju linię kolei elektrycznej na trasie Warszawa-Otwock i Warszawa-Pruszków. 1937: Uruchomiono elektryczną linię kolejową Warszawa-Mińsk Mazowiecki. Założono klub sportowy Calisia Kalisz. 1939: Powołano Bank Emisyjny w Polsce – instytucję emitującą pieniądze w Generalnym Gubernatorstwie. Został zlikwidowany Uniwersytet Wileński. 1940 – Niemcy utworzyli getto żydowskie w Tomaszowie Mazowieckim. 1942 – Oddział partyzancki Gwardii Ludowej im. Ziemi Kieleckiej przeprowadził akcję w kopalni pirytu w Rudkach koło Nowej Słupi. 1945 – Komandor Adam Mohuczy został p.o. dowódcy Marynarki Wojennej. 1948: Z połączenia „koncesjonowanej” PPS i PPR powstała PZPR. W Warszawie zaprezentowano samochód ciężarowy Star 20. 1951 – W gmachu ZNP w Warszawie odbył się pierwszy publiczny pokaz telewizyjny. 1952 – Dokonano oblotu szybowca SZD-12 Mucha 100. 1956 – Program I Polskiego Radia wyemitował premierowy odcinek powieści radiowej Matysiakowie. 1957: W Gorzowie Wielkopolskim odsłonięto pomnik Adama Mickiewicza. Podniesiono banderę na niszczycielu ORP „Grom”. 1970 – Grudzień 1970: grupa robotników podpaliła budynek Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku. 1973 – W Warszawie otwarto odbudowane po II wojnie światowej Państwowe Muzeum Etnograficzne. 1981 – Stan wojenny: ZOMO rozpoczęły pacyfikację KWK „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu-Zdroju. Padły pierwsze strzały do górników. 1993 – Dokonano oblotu motoszybowca J-6 Fregata. 1997 – Pomnik Bohaterów Warszawy został umieszczony na nowym cokole i w nowym miejscu przy Trasie W-Z. 1991: W Katowicach odsłonięto pomnik poległych górników KWK „Wujek”. Polskie Radio rozpoczęło nadawanie w języku białoruskim. 2000 – Powołano Inspekcję Handlową. 2001 – Papież Jan Paweł II otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. 2006 – PKN Orlen kupił litewską rafinerię ropy naftowej Mažeikių Nafta. 2007 – Zakończono modernizację kolei linowej na Kasprowy Wierch.

Wydarzenia na świecie thumb|Zdjęcie Janusa na tle Saturna, wykonane przez sondę kosmiczną Cassini-Huygens

  533 – Wojska bizantyńskie pokonały Wandalów w bitwie pod Trikamarum.   687 – Sergiusz I został wybrany na papieża. 1025 – Konstantyn VIII został cesarzem bizantyńskim. 1072 – Malikszah I został sułtanem Wielkich Seldżuków. 1256 – Mongołowie pod wodzą Hulagu-chana zdobyli należącą do Asasynów górską twierdzę Alamut w dzisiejszym Iranie. 1263 – Po śmierci króla Norwegii Haakona IV Starego pełną władzę przejął współrządzący z nim do tej pory syn Magnus VI Prawodawca. 1387 – W Niemczech wybuchła tzw. wojna miast między Związkiem Miast Szwabskich a książętami bawarskimi. 1467 – Hospodar mołdawski Stefan III Wielki pokonał w bitwie pod Baią węgierskich najeźdźców pod wodzą króla Macieja Korwina. 1612 – Niemiecki astronom Simon Marius sporządził pierwszy, bazujący na obserwacjach teleskopowych, opis Galaktyki Andromedy. 1640 – Jan IV Szczęśliwy został koronowany na króla Portugalii. 1683 – Kara İbrahim Pasza został wielkim wezyrem tureckim, zastępując usuniętego Kara Mustafę. 1702 – W Japonii, zgodnie z kodeksem bushidō, poniosło śmierć 47 rōninów. 1723 – Założono klasztor i szkołę pijarów w czeskiej Bílej Vodzie. 1745 – Wojna o sukcesję austriacką: zwycięstwo wojsk pruskich nad sasko-austriackimi w bitwie pod Kesselsdorfem. 1749 – Założono Rostów nad Donem w Rosji. 1783 – Odkryto kometę jednopojawieniową C/1783 X1. 1791 – Weszła w życie Karta Praw Stanów Zjednoczonych Ameryki. 1807 – W Paryżu odbyła się premiera opery Westalka Gaspare Spontiniego. 1809 – Napoleon Bonaparte rozwiódł się z Józefiną. 1840 – W jednej z kaplic paryskiego Kościoła Inwalidów pochowano sprowadzone z Wyspy Świętej Heleny szczątki Napoleona Bonapartego. 1846 – Otwarto linię kolejową Berlin-Hamburg. 1852 – Brytyjski astronom John Russell Hind odkrył planetoidę (23) Thalia. 1860 – W Monachium wykonano po raz pierwszy hymn Bawarii. 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w I bitwie pod Fredericksburgiem. 1864 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Nashville. 1879 – II wojna brytyjsko-afgańska: rozpoczęła się bitwa pod Kabulem. 1891 – W Springfield w amerykańskim stanie Massachusetts James Naismith zorganizował pierwszy mecz wymyślonej przez siebie koszykówki. 1893: Francesco Crispi został po raz drugi premierem Włoch. Francja zaanektowała Timbuktu, główne miasto regionu Azawad w północnym Mali. 1895: I wojna włosko-abisyńska: wojska etiopskie rozpoczęły oblężenie Mekelie. Uruchomiono komunikację tramwajową we francuskim Vichy. Zwycięstwo powstańców kubańskich nad wojskami hiszpańskimi w bitwie nad rzeką Mal Tiempo. 1899 – II wojna burska: zwycięstwo wojsk burskich nad brytyjskimi w bitwie pod Colenso. 1906 – W Rangunie (Birma) wyjechały na trasę pierwsze tramwaje elektryczne. 1908 – 15 osób zginęło w zderzeniu pociągu osobowego z towarowym w tunelu pod Voutezac w centralnej Francji. 1912 – W Kopenhadze odbyła się premiera rosyjskiego filmu animowanego Konik polny i mrówka w reżyserii Władysława Starewicza. 1914: I wojna światowa: zwycięstwo wojsk serbskich nad austro-węgierskimi w bitwie nad Kolubarą. W wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego na japońskiej wyspie Kiusiu zginęło 687 górników. 1920 – Austria została członkiem Ligi Narodów. 1925 – Reza Szah Pahlawi został szachem Iranu. 1930 – W Berlinie rozpoczęły się rokowania polsko-litewskie w sprawie ruchu granicznego. 1931 – Lin Sen został prezydentem Republiki Chińskiej. 1937 – Hiszpańska wojna domowa: rozpoczęła się bitwa o Teruel. 1938 – Weszła do służby ulepszona wersja niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. 1939 – Premiera filmu Przeminęło z wiatrem w reżyserii Victora Fleminga. 1940: Marszałek Polski Edward Śmigły-Rydz zbiegł z miejsca internowania w rumuńskim Dragoslavele i udał się na Węgry. Na rozkaz Adolfa Hitlera prochy Napoleona II Bonapartego przewieziono z Wiednia do Kościoła Inwalidów w Paryżu jako „dar Wielkiej Rzeszy Niemieckiej dla narodu francuskiego”. U wybrzeży Tunezji zatonął po wejściu na minę francuski okręt podwodny „Narval”. 1941: Bitwa o Atlantyk: u południowego wybrzeża Portugalii australijski niszczyciel HMAS „Nestor” zatopił bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny U-127, w wyniku czego zginęła cała, 51-osobowa załoga. Na plaży koło Lipawy na Łotwie Niemcy i ich łotewscy kolaboranci rozpoczęli trzydniową masakrę, w trakcie której zamordowali 2731 Żydów i 23 komunistów 1942: Bitwa o Atlantyk: u wybrzeży Islandii amerykański kuter straży przybrzeżnej USCGC „Ingham” zatopił bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny U-626, w wyniku czego zginęła cała, 47-osobowa załoga. W Berlinie powstał kolaboracyjny Armeński Komitet Narodowy. 1943 – Premiera amerykańskiego filmu biograficznego Curie-Skłodowska w reżyserii Mervyna LeRoya. 1944: Nad kanałem La Manche zaginął samolot, którym leciał do Paryża amerykański muzyk Glenn Miller. Wojna na Pacyfiku: Amerykanie dokonali inwazji na wyspę Mindoro na Filipinach; japoński statek „Ōryoku Maru” został zatopiony przez amerykańskie lotnictwo w Zatoce Subic u wybrzeży Luzonu, co spowodowało śmierć około 300 amerykańskich jeńców wojennych. 1945 – Oddziały kurdyjskie pod wodzą Mustafy Barzaniego zajęły Mahabad w północno-zachodnim Iranie, który stał się stolicą proklamowanej miesiąc później Republiki Kurdystanu. 1947 – Utworzono Protektorat Saary pod kontrolą francuską. 1955 – Austria została przyjęta do ONZ. 1957 – Liczba mieszkańców Monachium osiągnęła milion. 1958 – Giovanni Battista Montini (późniejszy papież Paweł VI) został mianowany kardynałem. 1960 – Król Belgów Baldwin I Koburg ożenił się z Fabiolą de Mora. 1961: Major Anatolij Golicyn opuścił rezydenturę Pierwszego Zarządu Głównego Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego w Helsinkach i poprosił wraz z żoną i córką o azyl w placówce CIA. Niemiecki zbrodniarz nazistowski Adolf Eichmann został skazany przez izraelski sąd na karę śmierci. 1963: Premiera filmu Ameryka, Ameryka w reżyserii Elii Kazana. Yen Chia-kan został premierem Tajwanu. 1965 – Co najmniej 10 tys. osób zginęło w Pakistanie Wschodnim (dzisiejszym Bangladeszu) w wyniku uderzenia tajfunu. 1966 – Odkryto Janusa, jeden z księżyców Saturna. 1967 – 46 osób zginęło w Point Pleasant w amerykańskim stanie Wirginia Zachodnia w wyniku zawalenia mostu Silver Bridge nad rzeką Ohio. 1968 – Została założona międzynarodowa organizacja Asia Rugby, zrzeszająca krajowe związki sportowe w rugby union z Azji. 1970 – 308 osób zginęło w katastrofie południowokoreańskiego promu pasażerskiego „Namyoung-Ho” w Cieśninie Koreańskiej. 1972 – W Niemczech Zachodnich powstał drugi rząd Willy’ego Brandta. 1973 – Wystartował kanał włoskiej telewizji publicznej Rai 3. 1976 – Samoa zostało członkiem ONZ. 1981 – Iracka szyicka organizacja „Zew Islamu” przeprowadziła samobójczy zamach bombowy na ambasadę Iraku w Bejrucie, w wyniku czego zginęło 61 osób (w tym ambasador), a co najmniej 100 zostało rannych. 1983: Na Cyprze zniesiono karę śmierci za zabójstwo. Przyjęto nową konstytucję Salwadoru. 1985 – Urodził się 10-milionowy obywatel Białorusi. 1988 – Premiera australijskiej komedii filmowej Młody Einstein w reżyserii Yahoo Seriousa. 1993 – Mario Frick został premierem Liechtensteinu. 1994 – Palau zostało członkiem ONZ. 1995: Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał orzeczenie w tzw. sprawie Bosmana. Premiery filmów: Gorączka w reżyserii Michaela Manna i Jumanji w reżyserii Joe Johnstona. 1997 – 85 osób zginęło, a jedna została ranna w katastrofie należącego do Tajikistan Airlines samolotu Tu-154B-1, lecącego z Duszanbe do Szardży w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. 1998 – Isma’il Hamdani został premierem Algierii. 1999 – W Japonii odlano największą na świecie sztabę złota o masie 200 kg. 2000 – Definitywnie zamknięto elektrownię jądrową w Czarnobylu.