Jan Czeredys (syn Jana i Marianny, ur. 15 października 1912 w Turowie, zm. 28 grudnia 1948 w Warszawie) – major Wojska Polskiego.
Życiorys Okres przedwojenny i wojny W 1932 ukończył Państwową Szkołę Budownictwa w Warszawie. W kampanii wrześniowej 1939 bronił twierdzy Modlin. W okresie okupacji niemieckiej działał w konspiracji w rejonie prawobrzeżnej Warszawy. W lipcu 1944 przedostał się do Lublina, wstąpił do wojska, pracował w Departamencie Kwaterunkowo-Budowalnym Ministerstwa Obrony Narodowej, jako szef sekcji eksploatacyjnej, w stopniu mjr.
Aresztowanie, proces, stracenie thumb|240px|Grób mjr Jana Czeredysa w Panteonie – Mauzoleum Wyklętych-Niezłomnych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Aresztowany 13 lutego 1948 razem z Jerzym Brońskim, Stefanem Długołęckim i Feliksem Stroińskim i oskarżony o współudział w stworzeniu „monopolu prywatnych firm na dostawy do wojska”. Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie skazał go 3 listopada 1948, wraz ze współpodsądnymi w tzw. sprawie kwatermistrzowskiej (S.3292/48), na podst. art. 3 pkt 3 Dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa, na karę śmierci. Stracony 28 grudnia 1948 w więzieniu mokotowskim. Jego zwłoki zostały potajemnie pogrzebane na tzw. Łączce na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Rehabilitacja Wyrokiem WO 205/95 z dnia 31 maja 1996 Izba Wojskowa Sądu Najwyższego uchyliła orzeczenie wydane w 1948 r. – Jan Czeredysz został uniewinniony (wraz z pozostałymi skazanymi i straconymi).
Identyfikacja 28 lutego 2014 Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie i Instytut Pamięci Narodowej ogłosiły, że zidentyfikowano szczątki Jana Czeredysa wśród ofiar pomordowanych przez organa bezpieczeństwa publicznego w latach 1945–1956, pochowanych w Kwaterze na Łączce przy murze cmentarnym Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie. Identyfikację szczątków odnalezionych na kwaterze "Ł" przeprowadzono w ramach Projektu Poszukiwań Miejsc Pochówku i Identyfikacji Ofiar Totalitaryzmów Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów.
Upamiętnienie 11 sierpnia 2013 odsłonięto tablicę pamięci mjr. Jana Czeredysa, która została umieszczona na placu 15 Sierpnia w Kobyłce koło Bazyliki Mniejszej pod wezwaniem Św. Trójcy w Kobyłce.
Przypisy
Bibliografia
; zob. też
AIPN, Teczki więźniów 1948, Czeredys Jan „Wokanda”. 1990, nr 11 (listy), nr 19 (listy)
Kategoria:Obrońcy Modlina (1939) Kategoria:Oficerowie ludowego Wojska Polskiego – ofiary represji politycznych w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Pochowani w Panteonie Mauzoleum Wyklętych-Niezłomnych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Więźniowie polityczni – straceni w więzieniu mokotowskim 1945–1956 Kategoria:Zmarli w 1948