Kasym-Żomart Kemeluły Tokajew (, , trb. Kasym-Żomart Kiemielewicz Tokajew; ur. 17 maja 1953 w Ałma-Acie) – kazachski dyplomata i polityk, minister spraw zagranicznych w latach 1994–1999 i 2002–2007, premier Kazachstanu w latach 1999–2002, przewodniczący Senatu w latach 2007–2011 i 2013–2019, prezydent Kazachstanu od 20 marca 2019Tokayev sworn in as Kazakh president, pledges continuity, Reuters, 2019-03-20..
Życiorys
Początki kariery politycznej W 1970 roku rozpoczął studia w Moskiewskim Państwowym Instytucie Stosunków Międzynarodowych. W latach 1975–1979 pracował w ambasadzie Związku Radzieckiego w Singapurze. W latach 1979–1985 pracował dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych ZSRR. W latach 1985–1991 pracował jako sekretarz i doradca w placówce dyplomatycznej w Pekinie.
Po uzyskaniu przez Kazachstan niepodległości 16 grudnia 1991, Tokajew stał się jednym z czołowych polityków kraju. W październiku 1994 roku został powołany w skład rządu Äkeżana Każygeldina jako minister spraw zagranicznych i funkcję tę pełnił do 1 października 1999, kiedy zastąpił Nurłana Bałgymbajewa na stanowisku premiera rządu. 28 stycznia 2002 Kasym-Żomart Tokajew podał swój rząd do dymisji. W nowym rządzie Imangalego Tasmagambetowa objął ponownie funkcję ministra spraw zagranicznych. 11 stycznia 2007 podczas gruntownej rekonstrukcji składu ekipy rządzącej przeprowadzonej przez prezydenta Nursułtana Nazarbajewa, Tokajew został odwołany z funkcji ministra i mianowany przewodniczącym Senatu Parlamentu Kazachstanu. Stanowisko to trzymał do 15 kwietnia 2011, kiedy zastąpił go Kajrat Mämi.
W latach 2008–2009 był wiceprzewodniczącym Zgromadzenia Parlamentarnego Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Od 12 marca 2011 do 16 października 2013 pełnił funkcję Dyrektora Generalnego ONZ w Genewie. Piastowanie tej funkcji wywindowało jego pozycję na arenie międzynarodowej i stanowiło dobre tło dla prowadzonej przez Kazachstan polityki międzynarodowej.
16 października 2013 ponownie został zaprzysiężony na stanowisku przewodniczącego Senatu Parlamentu Kazachstanu zastępując Kajrata Mamiego, który został powołany na szefa Sądu Najwyższego. Tokajew był typowany jako potencjalny następca prezydenta Nursułtana NazarbajewaKazakhstan: Senate Reshuffle Sparks Succession Talk.. Jako przewodniczący Senatu Tokajew pozostał swego rodzaju globalnym ambasadorem Kazachstanu, nie tylko reprezentując go na forach organizacji międzynarodowych (m.in. wizyta w Nowym Jorku 4 marca 2015 i spotkanie z sekretarzem generalnym ONZ Ban Ki-moonem dot. organizowanego w Astanie Kongresu Liderów Religii Światowych i TradycyjnychKazakh Senate Chairman Visits New York, Invites UN Secretary-General to Astana Int’l Religious Congress.), lecz także wspierając kandydaturę Kazachstanu do Rady Bezpieczeństwa ONZ w kadencji 2017–2018UN Secretary-General invited to take part in religious forum in Astana this summer..
Prezydentura 19 marca 2019 prezydent Nursułtan Nazarbajew w orędziu telewizyjnym ogłosił, że rezygnuje ze sprawowania swojego urzędu po niemal 28 latach u władzy (z mocą obowiązującą od następnego dnia). 20 marca 2019 Kasym-Żomart Tokajew przejął obowiązki prezydenta, a zaprzysiężenie odbyło się podczas wspólnego posiedzenia obu izb kazachskiego parlamentu. Tokajew na początku miał pełnić urząd do końca obecnej kadencji prezydenckiej, wygasającej w kwietniu 2020 roku. Jednak 9 kwietnia 2019 ogłosił, że wybory prezydenckie odbędą się 9 czerwca 2019. 10 czerwca 2019 ogłoszono, że w przeprowadzonych dzień wcześniej wyborach uzyskał 70,96% głosów.
Od 5 stycznia 2022 jest również przewodniczącym Rady Bezpieczeństwa Kazachstanu.
W styczniu 2022 roku na zachodzie kraju wybuchły masowe protesty spowodowane podwyżkami cen gazu. Na skutek apelu Tokajewa w Kazachstanie interweniowały siły Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. W wyniku brutalnego tłumienia protestów śmierć poniosło 225 osób. W trakcie tych wydarzeń Tokajew zdołał pozbawić reszty wpływów, wciąż obecnego w polityce Nazarbajewa. W następnych latach dokonał zmian w konstytucji, a w 2026 roku z jego inicjatywy uchwalono nową ustawę zasadniczą, znacząco wzmacniającą jego pozycję i przygotowującą system na ewentualną sukcesję czego efektem było przywrócenie po 30 latach urzędu Wiceprezydenta Kazachstanu i mianowanie na ten urząd .
Rodzina i życie prywatne Jego ojcem był (1923–1986) – znany dziennikarz, weteran II wojny światowej, uważany za twórcę gatunku kazachskiej literatury przygodowo-kryminalnej. Kasym-Żomart Tokajew napisał o swoim ojcu książkę Słowo o ojcuRodzina prezydencka: Kasym-Żomart Tokajew. Jak budował karierę i czym interesuje się nowa głowa Kazachstanu.Co wiadomo jest o rodzinie prezydenta Tokajewa.7 ciekawych faktów o nowym prezydencie Kazachstanu..
Ordery i odznaczenia
Kazachskie Order „Złoty Orzeł”, z urzędu (2019) Order „Ojczyzna” (2014) Order Nazarbajewa (2004) Order „Szlachetność” (1996)Указ Президента Республики Казахстан от 9.12.1996 за № 3266. Medal „Astana” Medal „10 lat Niepodległości Republiki Kazachstanu” Medal „25 lat Niepodległości Republiki Kazachstanu” Medal „10 lat Parlamentu Republiki Kazachstanu” Medal „10 lat Astany” Medal „20 lat Astany” (2018)
Zagraniczne Order Przyjaźni (Rosja, 2004) Order Księcia Jarosława Mądrego III klasy (Ukraina, 2008) Order Flagi Serbskiej I klasy (Serbia, 2016) Order Honoru (Rosja, 2017) Order Bitaraplyk (Turkmenistan, 2021) Order Dusliyk (Rosja - Tatarstan, 2022) Order Aleksandra Newskiego, odmówił przyjęcia (Rosja, 2022) Order „Manas”, odmówił przyjęcia (Kirgistan, 2022) Order Republiki (Turcja, 2025) Order Odrodzenia I klasy (Jordania, 2025) Krzyż Wielki z Wielkim Łańcuchem Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy, 2025) Order Oliy Darajali Doʻstlik ordeni (Uzbekistan, 2025) Order Nishan-e-Pakistan (Pakistan, 2026) Order Republiki Serbii I klasy na Łańcuchu (Serbia, 2026)
Niepaństwowe Order Wspólnoty (Wspólnota Niepodległych Państw, 2007) Dyplom Wspólnoty Niepodległych Państw (2011)
Przypisy
Bibliografia Biografia na stronie Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE
Kategoria:Prezydenci Kazachstanu Kategoria:Absolwenci Moskiewskiego Państwowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych Kategoria:Ambasadorowie Kazachstanu Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Przyjaźni (Federacja Rosyjska) Kategoria:Kazachscy ministrowie spraw zagranicznych Kategoria:Kazachscy senatorowie Kategoria:Ludzie związani z Astaną Kategoria:Odznaczeni jordańskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni Medalem „Astana” Kategoria:Odznaczeni Medalem „10 lat Astany” Kategoria:Odznaczeni Medalem „10 lat Niepodległości Republiki Kazachstanu” Kategoria:Odznaczeni Orderem Honoru (Federacja Rosyjska) Kategoria:Odznaczeni Orderem Księcia Jarosława Mądrego Kategoria:Odznaczeni Orderem Nazarbajewa Kategoria:Odznaczeni Orderem Ojczyzny (Kazachstan) Kategoria:Odznaczeni Orderem Republiki Serbii Kategoria:Odznaczeni Orderem „Szlachetność” Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Orła Kategoria:Odznaczeni pakistańskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni tureckimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni turkmeńskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni uzbeckimi odznaczeniami Kategoria:Politycy Nur Otan Kategoria:Premierzy Kazachstanu Kategoria:Ludzie urodzeni w Ałmaty Kategoria:Urodzeni w 1953