Jeziorzany (do ok. 1564 PrzetocznoM.P. 1965 nr 67 poz. 382, potem do 1965 Łysobyki) – wieś sołecka (dawniej miasto) w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Jeziorzany. Leży w Pradolinie Wieprza, na wyspie utworzonej przez Wieprz

+Integralne części wsi SIMC Nazwa Rodzaj 0381829 Drewnik część wsi

Wieś jest siedzibą gminy Jeziorzany i parafii Trójcy Świętej. Według Narodowego Spisu Powszechnego (marzec 2011) wieś liczyła 761 mieszkańców.

Jeziorzany uzyskały lokację miejską w 1498, zdegradowane w 1869Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 36-37..

Historia 3 lutego 1498, na prośbę wojewody lubelskiego Mikołaja z Ostrowa, Jan I Olbracht wydał przywilej lokacyjny miasta Przetoczno. Późniejsze kłopoty finansowe założyciela sprawiły, że przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane. Powrócono do niego dopiero w latach 30. XVI wieku, kiedy te tereny przeszły w posiadanie rodziny Zbąskich herbu Nałęcz. Łukasz Zbąski w 1530 zwrócił się do Zygmunta I Starego o potwierdzenie poprzedniego przywileju. Nowy dokument ogłoszony został w 1533. Około 1564, miasto zmieniło nazwę na Łysobyki i funkcjonowało do 1869, kiedy to zostało ukazem carskim pozbawione praw miejskich. Podczas powstania listopadowego w 1831, wojska polskie pod dowództwem gen. Antoniego Jankowskiego stoczyły tutaj bitwę z Rosjanami, która przeszła do historii jako wyprawa łysobycka. W czasie I wojny światowej Łysobyki były miejscowością przygraniczną, ponieważ Wieprz wyznaczał granicę niemieckiej i austriackiej strefy okupacyjnej. Podczas bitwy pod Kockiem stacjonowała tutaj 13 Dywizja Piechoty Zmotoryzowana III Rzeszy.

W miejscowości urodził się ks. Stanisław Płodzień (1913–1962), prorektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i dziekan Wydziału Prawa Kanonicznego KUL.

27 listopada 1965 nazwa miejscowości została oficjalnie zmieniona na JeziorzanyZarządzenie nr 63 Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1965 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw niektórych miejscowości (, s. 750)..

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa lubelskiego.

Zabytki Zachowany XVI-wieczny układ ulic, z zabudową składającą się z drewnianych domów ze zdobionymi okiennicami i gankami usytuowanymi szczytami do drogi. W miejscowości znajduje się również murowany rzymskokatolicki kościół p.w. Trójcy Świętej z 1782.

Ludzie związani z Jeziorzanami

Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.

BIP gminy Jeziorzany, sołectwa [dostęp 2023-02-28]

Linki zewnętrzne

na portalu Wirtualny Sztetl thumb|center|800px|Panorama rzeki Wieprz w Jeziorzanach.

Kategoria:Dawne miasta w województwie lubelskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XV wieku Kategoria:Prywatne miasta szlacheckie I Rzeczypospolitej