thumb 112 eskadra myśliwska – pododdział lotnictwa myśliwskiego Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.
Eskadra powstała w 1919 na bazie francuskiej 580 eskadry salmsonów. W 1920 otrzymała nazwę 18 eskadra wywiadowcza. W 1921, po scaleniu z 19 eskadrą myśliwską powstała nowa 18 eskadra myśliwska. W 1925 przemianowana została na 122 eskadrę myśliwską, a trzy lata później na 112 eskadrę myśliwską.
W kampanii wrześniowej 1939 eskadra walczyła w składzie Brygady Pościgowej
Godło eskadry: dwa białe poziome prostokąty na tle czerwonego kwadratu z białą obwódką, „Walczący Kogut” w kolorze czarnym na tle równobocznego, jasnoniebieskiego trójkąta z obwódką srebrną.
Rodowód 112 eskadry 18 eskadra myśliwska W 1919 w skład Armii Polskiej we Francji włączona została francuska 580 eskadra Salmsonów. W czerwcu tego roku eskadra przybyła do Polski na lotnisko w Piotrkowie i weszła w skład Grupy Lotniczej armii gen. Hallera, późniejszej V Grupy. Pod koniec września 1919 francuski personel latający zastąpiony został przez polskich lotników. Pododdział uzbrojony był w samoloty Salmson 2A2.
W związku z przygotowywaną akcją zajęcia Pomorza, eskadra weszła w skład IV Grupy Lotniczej. Z chwilą opanowania Ziemi Pomorskiej, miała ona stacjonować na lotnisku toruńskim. Przegrupowała się tam z początkiem lutego 1920. Już w kwietniu została przesunięta na lotnisko Zahacie skąd działała na korzyść dowódcy Frontu Litewsko-Białoruskiego. Piloci latali aż pod Psków i Witebsk. W maju eskadrę wzmocnili piloci reorganizowanych 1. i 11 eskadry wywiadowczej. W lipcu jednostka została przemianowana na 18 eskadrę wywiadowczą. W tym czasie eskadra operowała w składzie IV dywizjonu lotniczego działając na korzyść 1 Armii. Ofensywa sowiecka zmuszała jednostkę do częstych zmian lądowisk. Były to między innymi Mołodeczno, Duniłowicze, Królewszczyzna, Parafianów i Dokszyce. W Lidzie 18 eskadra dysponowała tylko jednym samolotem. Dowództwo podjęło decyzję wycofania jednostki do Bydgoszczy, a następnie do Torunia w celu reorganizacji. Tutaj 18 eskadra wraz z 4 eskadrą utworzyły lotniczy dywizjon rezerwowy. Zdecydowano 18 eskadrę wyposażyć w samoloty myśliwskie. Dla realizacji tej decyzji przeniesiono ją do Warszawy, a potem do Grudziądza. Tu, jeszcze przed otrzymaniem samolotów, zastał ją rozejm i eskadra działalności bojowej już nie kontynuowała.
Na mocy rozkazu z 18 stycznia 1921 roku 18 eskadra wywiadowcza połączona została z 19 eskadrą myśliwską. W wyniku scalenia powstała nowa 18 eskadra myśliwska w Dęblinie.
19 eskadra myśliwska W maju 1919 wraz z Błękitną Armią przybyła na lotnisko mokotowskie w Warszawie francuska 162 eskadra myśliwska. Jej wyposażenie stanowiły samoloty Spad. W okresie zimowym 1919/1920 eskadra prowadziła intensywne szkolenie polskich pilotów w akrobacji i walkach powietrznych. W kwietniu 1920 odleciała na lotnisko Zołdzin i działała w składzie Frontu Litewsko–Bialoruskiego. W tym czasie posiadała 3 pilotów, a na jej uzbrojeniu było 6 samolotów Spad S.VII. W tym czasie zmieniono jej nazwę na 19 eskadrę myśliwską. Z lotniska Zołdzin startowali: por. pil. Antoni Mroczkowski, ppor. pil. Stefan Pawlikowski i pchor. pil. Władysław Turowski. Tylko w maju wykonali oni 52 zadania bojowe. 6 maja por. Mroczkowski uzyskał dla eskadry pierwsze zwycięstwo powietrzne. W kilka dni później w Maczy ppor. Pawlikowski zestrzelił balon obserwacyjny. Kolejny balon, tym razem nad stacją kolejową Pryjemino, zestrzeliła para: ppor. Pawlikowski i pchor. Władysław Turowski. W starciu z sowieckimi myśliwcami ich samoloty bardzo ucierpiały. 14 maja wcielono do 19 eskadry czwartego pilota – pchor. pil. Eugeniusza Guttmejera. W trakcie wykonywania osłony własnych samolotów zwiadowczych, dochodziło do starć powietrznych. W trakcie jednej z takich walk samolot ppor. Pawlikowskiego został zmuszony do awaryjnego lądowania. Przyczyną były przestrzelone zbiorniki benzyny. 28 maja ppor. Pawlikowski i pchor. Eugeniusz Guttmejer odnieśli kolejne zwycięstwa powietrzne. W innej walce zestrzelony został samolot pchor. Władysława Turowskiego, a sam pilot doznał ciężkich obrażeń. W walkach odwrotowych 19 eskadra wykonywała zadania szturmowe. W tym czasie operowała z lądowisk Żołdzin, Mińsk Litewski i Baranowicze
Pod koniec lipca eskadrę wycofano do Warszawy. Tam miała otrzymać angielskie samoloty Sopwith „Delfin” i stanowić obronę powietrzną stolicy. Ponieważ samoloty sowieckie nie atakowały Warszawy, eskadra ponownie przeszła do działań szturmowych. Z początkiem sierpnia do jednostki przybyli porucznicy: Stanisław Bogusz i Stanisław Gołębiowski, a podchorążowie: Guttmejer i Turowski mianowani zostali podporucznikami. W czasie sierpniowych walk ppor. Guttmejer został zestrzelony, ulegając przy tym poparzeniom i kontuzji. Do końca września eskadra przebywała w Warszawie. W tym czasie została przezbrojona w samoloty Spad S.XIII. Do eskadry dołączyli: podporucznicy Zbigniew Bieniawski i Wiktor Ryl oraz plut. Edward Walerjańczyk. Przystępując po raz kolejny do działań bojowych, eskadra stacjonowała kolejno na lotniskach Prużana, Brześć, Słonim oraz Baranowicze. Swój szlak bojowy w wojnie polsko-bolszewickiej zakończyła lotem grupowym nad Mińsk Litewski. W styczniu 1921 personel eskadry wcielono do nowej 18 eskadry myśliwskiej.
Nowa 18 eskadra myśliwska W maju 1921 rozpoczęto organizację 1 pułku lotniczego w Warszawie. Zreorganizowana 18 eskadra myśliwska weszła w skład III dywizjonu myśliwskiego tegoż pułku. Z uwagi na szczupłość miejsca w Warszawie, do połowy 1922 eskadra czasowo nadal stacjonowała w Dęblinie. Na wyposażeniu eskadry znajdowały się wówczas samoloty francuskie Spad VII. Od 1922 eskadra wymieniła sukcesywnie samoloty Spad VII na Spad S.XIII. Pod koniec 1923, w ramach unifikacji sprzętu w pułkach, przydzielono jej samoloty Ansaldo A.1 Balilla. Nadal jednak eskadra posiadała braki w stosunku do stanu etatowego. W 1925 18 eskadra myśliwska przemianowana została na 122 eskadrę myśliwską
122 eskadra myśliwska 122 eskadra myśliwska tworzyła wraz ze 121 eskadrą III dywizjon myśliwski 1 pułku lotniczego. W czasie letnich manewrów na Wołyniu, klucz eskadry wszedł w skład tzw. „eskadry manewrowej”. Używane przez eskadrę samoloty „Balilla” nie cieszyły się dobrą opinią, ponieważ bardzo często dochodziło na nich do wypadków. Od jesieni 1926 rozpoczęto wycofywanie z eskadry „Balilli” i przezbrajanie w samoloty Blériot-SPAD S.61C1. W 1927, podczas letnich ćwiczeń, eskadra operowała z lotniska Ostrowiec Świętokrzyski. Z końcem 1927 rozpoczęła się wymiana Spadów S.61C1 na Spady S.51C1, które były co prawda nieco wolniejsze, ale miały dużo lepszą wytrzymałość konstrukcyjną. Dzięki temu, na nowym myśliwcu można było bez większych ograniczeń trenować akrobacje. W oparciu o rozkaz MSWojsk. L.dz. 412/tjn.Org. z 2 sierpnia 1928, dowódca 1 pułku lotniczego swoim rozkazem dziennym nr 185/28 przemianował 122 eskadrę myśliwską na 112 eskadrę myśliwską.
112 eskadra myśliwska w okresie pokoju thumb|Inspektor francuskiego lotnictwa gen. Émile Hergault z wizytą w Warszawie – powitanie na lotnisku mokotowskim thumb|Wizyta brata króla Rumunii księcia Mikołaja – przegląd 1 plot na Okęciu Zmiana numeru eskadry była podyktowana koniecznością usystematyzowania nazw eskadr myśliwskich i nie wnosiła nic nowego w zakresie organizacji, wyposażenia i szkolenia. W 1929 dowódca pułku wyznaczył pilotów do udziału w międzynarodowych zawodach lotniczych. Ze 112 eskadry byli to: por. pil. Stanisław Grzybowski – Międzynarodowe Zawody Lotnicze Pilotów Myśliwskich w Bukareszcie, por. pil. Franciszek Żwirko – Międzynarodowy Rajd Awionetek w Paryżu. W pułkowych zawodach lotniczych w konkurencji „pięciobój pilotów myśliwskich” chor. pil. Bolesław Szurlej zajął II miejsce.
Pod koniec roku stan etatowy samolotów w eskadrze powiększył się do 10 maszyn. Z powodu dużej liczby wypadków lotniczych, szef Departamentu Aeronautyki M.S.Wojsk. rozkazem L. 1531/29 z listopada 1929 nakazał bezwzględne stosowanie spadochronów. W styczniu 1930 piloci eskadry przeszli kurs spadochronowy zakończony skokiem ze spadochronem. W czerwcu szkołę ognia lotniczego piloci odbyli na poligonie Grudziądz–Grupa. W 1931 na szkołę ognia piloci ponownie polecieli do Grudziądza, a w maju klucz eskadry uczestniczy w ćwiczeniach obrony przeciwlotniczej na terenie Białej Podlaskiej. W połowie roku eskadra otrzymała kilka maszyn Wibault 70 o konstrukcji metalowej. Jesienią na wyposażenie 112 eskadry myśliwskiej weszły samoloty PWS-10. Personel eskadry uczestniczył także w uroczystych przeglądach 1 pułku lotniczego z okazji odwiedzin: gen. Émile Hergaulta – generalnego inspektora sił lotniczych Francji, ekipy oficerów rumuńskich z płk. Constantinem Georgescu na czele, księcia Mikołaja rumuńskiego. Ponadto klucz eskadry na Spadach wziął udział w defiladzie powietrznej z okazji rocznicy odzyskania niepodległości. W 1932 piloci eskadry odbyli szkołę ognia w Grudziądzu. Na ćwiczeniach letnich w rejonie Brześcia ćwiczono z oddziałami 11 Grupy Artylerii.
W pierwszym kwartale 1933 eskadra wymieniła posiadane Spady (PWS-10) i Wilbault na samoloty PZL P-7. Szkołę ognia i ćwiczenia letnie odbył personel eskadry na poligonie Toruń-Podgórz, a międzydywizyjne ćwiczenia taktyczne w rejonie Nowogródka. W międzynarodowym meetingu pilotów myśliwskich w Bukareszcie uczestniczyli piloci eskadry: kpt. Kazimierz Kuzian, por. Adam Kowalczyk i por. Stanisław Pietraszkiewicz. W 1934 funkcję oficerów technicznych dywizjonów i eskadr objęli oficerowie-fachowcy, posiadający przygotowanie zawodowe. W maju 1935 por. Józef Filipowicz, por. Adam Kowalczyk, por. Stanisław Pietraszkiewicz i kpr. Antoni Siudak uczestniczyli w uroczystościach pogrzebowych Marszałka Józefa Piłsudskiego. Na przełomie czerwca i lipca piloci odbyli szkołę ognia w Grudziądzu, a potem polecieli na ćwiczenia lotnicze i koncentrację na lotnisko Okęcie. We wrześniu uczestniczyli w manewrach jednostek piechoty i kawalerii na terenie Lubelszczyzny. Eskadra otrzymała następujące numery samolotów: od 50 do 59. Jesienią eskadra zaczęła otrzymywać sukcesywnie samoloty PZL P-11a. W lipcu 1936 eskadra odleciała do Lidy na ćwiczenia z wojskami lądowymi. Rozkazem dziennym nr 63/36 z 18 VII 1936 dowódca pułku zabronił lotów nad miastami. Nad Warszawą wzbronione zostały loty dzienne i nocne z wyjątkiem określonych ćwiczeń. W lipcu do eskadry KOP odkomenderowano kpr. pil. Lecha. W sierpniu odbyła się koncentracja jednostek lotnictwa wojskowego zgrupowanych w warszawskim węźle lotnisk w Zaborowie. Eskadra ćwiczyła na poligonie Trauguttowo, a następnie w rejonie Lwów-Złoczów. Pod koniec roku jednostka otrzymała pierwsze samoloty PZL P.11c. Na tych samolotach udała się do Szwecji delegacja polskiego lotnictwa. W jej składzie był także dowódca 112 eskadry myśliwskiej kpt. pil. Stanisław Pietraszkiewicz.