Wilhelm Leopold Friedrich Külz (ur. 18 lutego 1875 w Bornie, zm. 10 kwietnia 1948 w Berlinie) – niemiecki polityk, nadburmistrz Żytawy (1912–1918) i Drezna (1931–1933), od 1945 do 1948 przewodniczący Liberalno-Demokratycznej Partii Niemiec.
Życiorys Syn Ottona (1839–1921), pastora, i Anny z domu PaschasiusEkkehart Krippendorf: Külz, Wilhelm, [w:] Neue Deutsche Biographie (NDB). T. 13. Berlin 1982, s. 210.. Po zdaniu matury w szkole Sankt Augustin w Grimma studiował prawo na Uniwersytecie w Lipsku i Tybindze. W czasie studiów należał do związku "Sängerschaft Arion". Od 1901 pracował jako urzędnik w Żytawie, a od 1903 pełnił obowiązki wiceburmistrza Meerane. W latach 1904–1912 był burmistrzem (od 1909: nadburmistrzem) Bückeburg. Sprawował mandat posła do Landtagu Schaumburg-Lippe, był jego przewodniczącym.
W 1907 został mianowany komisarzem Rzeszy ds. samorządu w Niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej. Przez rok przebywał w Afryce, gdzie opracował ustrój samorządowy dla niemieckiej kolonii. W 1912 mianowany nadburmistrzem Żytawy. Walczył w czasie I wojny światowej (1914–1918).
W Republice Weimarskiej sprawował od 1923 urząd wiceburmistrza (II burmistrza) Drezna, odpowiadając za miejskie finanse. W 1918 został członkiem Niemieckiej Partii Demokratycznej (wcześniej działał w Partii Narodowo-Liberalnej) – sprawował funkcję prezesa DDP w Saksonii (1920–1933). W 1919 posłował do Zgromadzenia Narodowego w Weimarze, a w latach 1922–1932 do Reichstagu. thumb|left|150px|Znaczek z podobizną Wilhelma Külza W styczniu 1926 objął funkcję ministra spraw wewnętrznych w II gabinecie Hansa Luthera (do grudnia 1926). W 1931 z powodzeniem kandydował na urząd nadburmistrza Drezna jako wspólny kandydat sił republikańskich. W marcu 1933 pozbawiony urzędu przez komisarza Rzeszy Manfreda von Killingera za sprzeciw wobec wywieszeniu flagi ze swastyką na urzędzie miejskim. Od 1935 pracował w Berlinie jako adwokat.
thumb|200px|Tablica pamiątkowa na cześć Wilhelma Külza na ścianach ratusza w Żytawie W lipcu 1945 zakładał w Berlinie Partię Liberalno-Demokratyczną (LDP), która nawiązywała do dorobku DDP. Po odejściu Waldemara Kocha został jej przewodniczącym (do śmierci). 17 marca 1947 wraz z Theodorem Heussem wybrany współprzewodniczącym ogólnoniemieckiej Demokratycznej Partii Niemiec (Demokratische Partei Deutschlands, DPD).
Wraz z Otto Nuschkem (CDU) i Wilhelmem Pieckem (SED) przewodniczył Niemieckiej Radzie Ludowej, która miała za zadanie opracować konstytucję Niemiec.
Jest patronem związanej z FDP Fundacji (niem. Wilhelm-Külz-Stiftung) działającej w Saksonii.
Publikacje Deutsch-Südafrika im 25. Jahre deutscher Schutzherrschaft, Süsserott Berlin 1909. Die Gemeindepolitik der Deutschen Demokratischen Partei, Demokratischer Verlag, Berlin o. J. (1920). Deutsche Wiedergeburt. Parteileitung d. Liberal-Demokratischen Partei Deutschlands, Berlin o. J. (1947). Aus Reden und Aufsätzen, wyd. Manfred Bogisch, Wydawnictwo "Der Morgen", Berlin 1984. Ein Liberaler zwischen Ost und West: Aufzeichnungen 1947–1948, wyd. Hergard Robel, Oldenburg München 1989, .
Przypisy
Bibliografia
Kto jest kim w NRD
Literatura Armin Behrendt, Wilhelm Külz: Aus dem Leben eines Suchenden, Buchverlag Der Morgen, Berlin 1968. Karl-Heinz Grundmann, Zwischen Verständigungsbereitschaft, Anpassung und Widerstand: Die Liberal-Demokratische Partei Deutschlands in Berlin und der Sowjetischen Besatzungszone 1945–1949, FDP-Bundestagsfraktion, Bonn 1978 Thomas Kübler, Wilhelm Külz als Kommunalpolitiker. In: Jahrbuch zur Liberalismus-Forschung, Band 18, 2006, s. 101–110. Wolfgang Mischnick, Erinnerungen an Wilhelm Külz, Wilhelm-Külz-Stiftung, Dresden 1995 Gerhard Papke, Die Nachkriegspolitik von Wilhelm Külz, Wilhelm-Külz-Stiftung, Dresden 1998
Linki zewnętrzne
Kategoria:Deputowani Izby Ludowej Kategoria:Ludzie związani z Dreznem Kategoria:Niemieccy posłowie do landtagów Kategoria:Niemieccy samorządowcy Kategoria:Politycy DDP Kategoria:Politycy LDPD Kategoria:Posłowie do Reichstagu Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Urodzeni w 1875 Kategoria:Zmarli w 1948 Kategoria:Ludzie urodzeni w Borna (Saksonia)