220px|right|thumb|Gra w chinlone. Na fotografii widoczne podbicie piłki podeszwą. thumb| Gra w chinlone w miejscowości Loikaw (Mjanma).
Chinlone (bir. ခြင်းလုံး; znany również jako caneballCaneball, an ancient east Asian sport, helps refugees from Myanmar feel at home in Australia, abc.net.au, [dostęp: 2020-02-21]. – pl. piłka trzcinowa) – tradycyjny, narodowy sport Mjanmy (Birmy). Dyscyplina ta jest niekonkurencyjna – zazwyczaj sześć osób gra razem jako jedna drużyna. Użyta piłka jest zwykle wykonana z ręcznie tkanego rattanu, który po uderzeniu wydaje charakterystyczne brzmienie. Podobnie jak w grze w footbag („zośka”) – w chinlone grają osoby, które przekazują sobie piłkę w kręgu bez użycia rąk. Jednak zawodnicy poruszają się w kole podając sobie piłkę, z jednym zawodnikiem w środku koła. Celem gry jest powstrzymanie piłki przed uderzeniem o ziemię podczas jak najbardziej kreatywnego podawania jej w tę i z powrotem. Sport chinlone uprawiają mężczyźni, kobiety i dzieci, często razem lub zamiennie. Oprócz tego, że chinlone ma na celu jak najszybsze podawanie piłki między graczami to ma być zabawne i płynne, przy czym ma także bardziej sprawiać wrażenie widowiska lub tańca. Sport ten jest drużynowy, lecz nie ma w nim drużyn przeciwnych, ani także nie jest kładziony nacisk na wygranego lub przegranego w rywalizacji.
Historia Chinlone odgrywa znaczącą rolę w Birmie od około 1500 lat. Styl gry oparty jest na przedstawieniu, ponieważ został stworzony jako widowiskowa rozrywka dla birmańskiej rodziny królewskiejHow to Play Chinlone, entertainmentbdcl.wordpress.com, [dostęp: 2020-02-21].. Chinlone jest pod silnym wpływem tradycyjnych birmańskich sztuk walki i tańca, co jest kolejnym powodem, dla którego tak dużą wagę przywiązuje się do techniki i płynności podczas występów. By urozmaicić zawody wprowadzono do niej wiele ruchów manewrowania piłką. Oprócz oryginalnej formy chinlone istnieje jeden styl wykonania zwany tapandaing (rozgrywka solowa kobiet lub dziewcząt)What is Chinlone?, myanmarinsider.com, [dostęp: 2020-02-21].. Chociaż chinlone było powszechnie uważane przez Europejczyków za bardziej grę niż prawdziwą dyscyplinę sportową, międzynarodowe zainteresowanie tymi zawodami szybko wzrosło. Do 1911 roku zespoły chinlone występowały w niektórych częściach Europy i Azji. Europejczycy, jako widzowie chinlone, uważali, że jest to po prostu zabawna gra rdzennych mieszkańców Birmy, oraz określali ją zbyt pasywną i nie na tyle aktywną i męską by uznać ją za dyscyplinę sportu, chinlone.eu, [dostęp: 2020-02-21]..
W 1948 po odzyskaniu przez Birmę niepodległości od brytyjskiej korony chinlone odegrał jedną z kluczowych ról w ustanowieniu się birmańskiego nacjonalizmu. Mjanma zaczęła wprowadzać wychowanie fizyczne w szkołach, ucząc dzieci od najmłodszych lat tradycyjnych zajęć i sportów, takich właśnie jak chinlone, jako sposobu na edukację i poczucia dumy z własnej kultury narodowejM. Aung-Thwin,Towards a national culture: Chinlone and the construction of sport in post-colonial Myanmar, (Sport in Society: Cultures, Commerce, Media, Politics), 2012, s. 1341–1352, ISSN 17430437.. Dzięki temu nowo odkrytemu nacjonalizmowi chinlone został ostatecznie uznany za prawdziwy sport oparty na współpracy (strona zarchiwizowana), burmalibrary.com, [dostęp: 2020-02-21]..
W 1953 roku prezesowi birmańskiego związku atletycznego (Burma Athletic Association) – U Ah Yeinowi, rząd Birmy polecił spisać zbiór przepisów dotyczących chinlone. Zasady te wymusiły na grze zwiększenie konkurencyjności, a pierwsze oficjalne zawody odbyły się w Rangunie jeszcze w tym samym roku. U Ah Yein w podręczniku zasad gry w chinlone zawarł zapis, że gra ta jest wyjątkowa tylko dla Mjanmy, jako miejsca narodzin tej dyscyplinyYounghan Cho, Charles Leary, Modern Sports in Asia, s. 25, [dostęp: 2020-02-21]..
W 2013 podczas Igrzysk Azji Południowo-Wschodniej, które odbywały się w Naypyidaw (stolicy Mjanmy) chinlone pojawiło się jako dyscyplina sportowa oraz jako część pokazów podczas ceremonii zakończenia tych igrzysk (strona zarchiwizowana), 27seagames2013.com, [dostęp: 2020-02-21]..
Zasady gry Zespół sześciu graczy podbija piłkę z rattanu (o obwodzie 48–50 cm; średnicy 15–16 cm i wadze 140–165 gAsian Chinlone Federation – Law of the game Chinlone, asianchinlone.org, [dostęp: 2020-02-21].) w tę i z powrotem stopami i kolanami wykonując nią triki i poruszając się jednocześnie dookoła. Jeden z graczy stoi pośrodku koła (o średnicy 5-7 metrów), grając solo tworzy taniec złożony z różnych przeplatających się ruchów. Jest wspierany przez innych graczy, którzy jeśli to możliwe, zagrywają piłkę z powrotem do środka jednym dotknięciem. Gdy tylko piłka dotknie ziemi, runda zostaje zakończona i gra zaczyna się od początku. Piłka z rattanu podczas kopnięcia wydaje charakterystyczny dźwięk co jest elementem estetyki gry. Zawodnikom wolno dotykać piłki na kilka sposobów podbijając piłkę: 1) szpicem palców u stóp; 2) śródstopiem; 3) bokiem stopy (bokiem na zewnątrz i bokiem wewnątrz stopy); 4) piętą; 5) podeszwą lub 6) kolanemChinlone, toptrendsports.com, [dostęp: 2020-02-21].. Natomiast piłkę można podawać: 1) podbijaniem stopami piłki solo (zarówno przez graczy tworzących koło jak i gracza znajdującego się w kole); 2) podając piłkę między graczami tworzącymi koło; 3) podając piłkę od gracza tworzącego koło do gracza stojącego wewnątrz koła i vice versa. Zwykle mecz chinlone rozgrywany jest boso lub w specjalnych butach, które pozwalają graczom poczuć kopnięcie piłki i grunt po którym się poruszająCHINLONE (BURMESE CANEBALL), hotelredcanal.com, [dostęp: 2020-02-21]..
„Chinlone” oznacza w języku birmańskim „okrągły koszyk”. Gra ta jest zaliczana do rodziny gier piłkarskich (strona zarchiwizowana), chinlone.com, [dostęp: 2020-02-21].. Odmiany chinlone występują tylko w Azji i są to: – Sepak Takraw , , – Sepak Raga – Sipa – Kator – Da Cau – Cuju, Jianzi – Kemari – Jianzi – Jegichagi
Zobacz też siatkonoga sepak takraw footbag freestyle football zośka (gra)
Przypisy
Kategoria:Dyscypliny sportowe Kategoria:Rozrywka sportowa Kategoria:Sport w Mjanmie Kategoria:Kultura w Mjanmie