Hydroliza soli – reakcja chemiczna zachodząca zaraz po dysocjacji elektrolitycznej soli w trakcie rozpuszczania ich w wodzie. Reakcja ta powoduje, że roztwory wielu soli nie mają obojętnego pH, lecz są bardziej lub mniej kwasowe lub zasadowe.
Jony powstające w wyniku dysocjacji soli, są z punktu widzenia teorii Lewisa kwasami (kationy) lub zasadami (aniony), mogą więc one reagować z wodą tak, jakby były kwasami i zasadami w tradycyjnym rozumieniu (zgodnie z teorią Arrheniusa). To właśnie ta reakcja jest zwana hydrolizą elektrolityczną soli. Przebiega podobnie do reakcji innych słabych elektrolitów, a więc w przybliżeniu zgodnie z prawem rozcieńczeń Ostwalda.
Warto pamiętać, że w przypadku soli mocnego kwasu i mocnej zasady hydroliza nie zachodzi. Nie zachodzi także w przypadku soli, które są nierozpuszczalne w wodzie.
Sól mocnego kwasu i słabej zasady W przypadku soli mocnego kwasu i słabej zasady, jak np. chlorku amonowego (), kation wchodząc w reakcję z wodą spełnia funkcję kwasu, odtwarzając w roztworze słabą zasadę, amoniak, (czyli ) oraz wytwarzając jony hydroniowe :
Stała równowagi tej reakcji jest w praktyce równa stałej dysocjacji kwasowej jonu amonowego:
gdyż udział produktów autodysocjacji wody jest w tym przypadku pomijalny. W związku z tym zgodnie z prawem Ostwalda można zapisać:
gdzie:
– stopień hydrolizy, – iloczyn jonowy wody, – stałe dysocjacji kwasowej i zasadowej, – stała równowagi hydrolizy i dla sprzężonej pary kwas-zasada, gdzie p jest operatorem: pX = -log10(X).
Sól słabego kwasu i mocnej zasady Dla soli słabego kwasu i mocnej zasady (np. octanu sodu, ), anion octanowy wchodzi w reakcję z cząsteczką wody z wytworzeniem cząsteczki kwasu octowego i anionu wodorotlenowego:
Stała równowagi hydrolizy jest w praktyce równa stałej dysocjacji zasadowej jonu octanowego:
Co po pominięciu produktów autodysocjacji wody i zastosowaniu prawa Ostwalda daje:
gdzie:
Sól słabej zasady i słabego kwasu Jeżeli dana sól jest solą jednocześnie słabej zasady i słabego kwasu, wówczas podane powyżej równania komplikują się, gdyż powstające kationy i aniony są jednocześnie słabymi kwasami i zasadami Lewisa i prawo rozcieńczeń Ostwalda przestaje być dla nich spełnione.
Zobacz też hydroliza moc kwasu moc zasady
Kategoria:Elektrochemia Soli