Katedra w Linköping (szw. Linköpings domkyrka) – kościół katedralny w Linköpingu położony jest w centrum miasta przy ulicy noszącej wezwanie jego patrona, św. Piotra (szw. S:t Persgatan), naprzeciwko dawnego pałacu biskupów a obecnie zamku w Linköping (szw. Linköpings slott).
Katedra należy najważniejszych budynków w Szwecji okresu pełnego i późnego średniowiecza. W jego architekturze widoczne są zwłaszcza wpływy angielskie i niemieckie. Transept i jego filary pochodzą z najwcześniejszego okresu budowy (I połowa XIII wieku), korpus nawowy z XIV, a prezbiterium – z końca XV wieku. Części te razem tworzą bardzo spójną całość. Katedra oraz kościół klasztorny w Vadstenie były największymi przedsięwzięciami budowlanymi w Östergötland w późnym średniowieczu. W jej wnętrzu znajduje się rzadka, bogata, średniowieczna dekoracja rzeźbiarska, mająca wartość artystyczną i historyczną, podobnie jak liczne nagrobki, pomniki nagrobne i broń pogrzebowa. Wartość artystyczną i regionalną mają również ambona i prospekt organowy, należące do czołowych dzieł rzeźbiarza Niclasa Österboma z Norrköping.
Świątynia należy do Kościoła Szwecji. Jest siedzibą luterańskich biskupów diecezji Linköping.
Katedra ma status zabytku sakralnego według rozdz. 4 Kulturminneslagen (pol. Prawo o pamiątkach kultury) ponieważ została wzniesiona do końca 1939 roku (3 §).
Historia mały|240px|Przypuszczalny wygląd katedry romańskiej (rekonstrukcja) XI–XV w. Katedra w Linköping przez ponad 800 lat swej historii wrosła mocno w pejzaż architektoniczny miasta. Jej historia rozpoczyna się na początku XI wieku, kiedy to na jej obecnym miejscu istniała prawdopodobnie drewniana kaplica cmentarna. Na ślady budowli natrafiono podczas prac wykopaliskowych w 1916, kiedy to wydobyto kamienie nagrobne z epoki wikingów. Budowa kościoła kamiennego przypuszczalnie rozpoczęła się około 1120 roku, ponieważ w dokumencie pochodzącym z tego właśnie roku a przechowywanym we Florencji w Bibliotece Medyceuszy wymieniona jest z nazwy po raz pierwszy diecezja w Linköping – jako nr 2 po diecezji w Skarze, która była starsza. Inny dokument z tego samego okresu, związany z Lund, wymienia po raz pierwszy z imienia Gislo, jako biskupa Linköping. To pierwsze, historycznie pewne imię, związane z Linköping i katedrą. Linköping był już więc obecny na mapie ówczesnego podziału administracyjnego kościoła. Ówczesny kościół był romańską trzynawową bazyliką o długości równej mniej więcej jednej trzeciej dzisiejszej budowli, zlokalizowaną pośrodku obecnej katedry. Dowodzą tego wykopaliska archeologiczne przeprowadzone w latach 1915-1916 i 1960; wzorcem był tu być może najstarszy, kamienny kościół przy klasztorze Vreta, lub stara, kamienna katedra w Roskilde. W 1153 w Linköping miało miejsce spektakularne wydarzenie – zwołano tam lokalne konsylium kościelne poświęcone sprawom kościelnym: konieczności budowy kościołów we wszystkich parafiach, konieczności zawierania małżeństw w formie ślubu kościelnego i obowiązkowi płacenia przez Szwedów należnych Rzymowi podatków. W zgromadzeniu uczestniczył wysłannik papieski, Anglik Nicolas Breakspear, który wkrótce sam został wybrany papieżem i przyjął imię Hadriana IV.
W 1219 roku na króla Szwecji został wybrany Jan Sverkersson i koronowany w Linköping (jako Jan I Sverkersson). W tym czasie (od 1220) namiestnikiem był Birger jarl, którego brat Bengt Magnusson miał wkrótce zostać biskupem w Linköping.
Około roku 1232 biskup Bengt wydał zgodę na budowę katedry, uważając prawdopodobnie dotychczasowy kościół za zbyt mały. W 1232 obu braciom udało się wyjednać list papieski, żeby przyspieszyć budowę świątyni. Papież Grzegorz IX wystawił bullę, w której zaapelował do duchowieństwa i wszystkich parafii w diecezji Linköping o wsparcie budowy katedry:
Istniejącą budowlę przedłużono w kierunku wschodnim, poprzez wybudowanie prezbiterium i transeptu. Elementy te, wzniesione w stylu późnoromańskim, zachowane są w dzisiejszej budowli. Ornamentyka kapiteli wskazuje na związki z katedrą w Magdeburgu. Z tego samego okresu pochodzi też stół ołtarzowy. To ta przebudowa jest wspomniana w liście papieskim z roku 1232. W latach następnych przedłużono transept, który miał być gotowy na koronację syna Birgera jarla Waldemara Birgerssona na króla Szwecji w 1251.
Jednocześnie rozpoczęto przebudowę kościoła w stylu angielskiego długiego domu; zdążono prawdopodobnie wybudować trzecią parę filarów od zachodu. Budowniczymi byli m.in. mistrzowie budowlani z Trondheim, znający tajniki architektury angielskiej. Stary kościół stał cały czas jako odrębna budowla. W II. poł. XIII w. kontynuowano budowę nowego kościoła, przy czym wzorem architektonicznym stały się tu halowe kościoły niemieckie. Wtedy też prawdopodobnie zaczęto powoli rozbierać stary, kamienny kościół.
W latach 1308–1360, za czasów biskupa Karola, nastąpiła dalsza rozbudowa katedry. Około 1310 roku wybudowano zakrystię przy południowym ramieniu transeptu; została ona zburzona w 1747 roku. Nawy przedłużono w kierunku zachodnim o dwa kolejne przęsła i zbudowano fasadę zachodnią, w której widać wpływ rozwiązań architektonicznych zaczerpniętych z katedry w Kolonii. Fasada zachodnia miała też być prawdopodobnie flankowana dwiema wieżami, ale powstały trudności przy kładzeniu fundamentów i z dwuwieżowego rozwiązania zrezygnowano. Fasada zachodnia pozostała tym samym bezwieżowa. Wybudowano w niej trzy portale i wielką rozetę. Katedra w Linköping wówczas uzyskała długość, jaką ma dzisiaj. Przypuszczalnie ustawiono wtedy na środkowym filarze portalu zachodniego wapienną rzeźbę św. Piotra, patrona świątyni. Pozostałością po tej XIV-wiecznej, późnogotyckiej świątyni są dziś przede wszystkim bogato zdobione ślepe arkady w zachodniej części świątyni. thumb|left|240px|Gotyckie kaplice w prezbiterium katedry Na początku XVI wieku trzy kaplice w stylu późnogotyckim, z dużymi oknami i sklepieniem gwiaździstym. Około 1420 prace przerwano z powodu powstania Engelbrekta Engelbrektssona. Niewykończone mury przekryto prowizorycznym dwuspadowym dachem.
Za czasów biskupa Henrika Tidemanssona (1467–1500) ukończono budowę prezbiterium, przekrywając je sklepieniem gwiaździstym. Dokonali tego mistrzowie budowlani sprowadzeni przez biskupa z Kolonii. Budowę prowadzono pod nadzorem kolońskiego mistrza, Gierlacha. Pozostawił on po sobie inskrypcję pamiątkową w Kaplicy Mariackiej:
Ostatnim mistrzem budowlanym pracującym przy budowie katedry był sprowadzony w roku 1487 Adam von Düren, który przebudował m.in. katedrę w Lund i zamek królewski w Kopenhadze. Za czasów biskupa Hansa Braska (1464-1538) wymieniono pierwotny dach ołowiany na miedziany. Wielowiekowa budowa katedry dobiegła końca.
Katedra stała się poprzez różnorodne wpływy architektoniczne (angielskie, niemieckie, rodzime) swoistym podręcznikiem architektury średniowiecznej, a na jej murach zachowanych jest ok. 6000 znaków murarskich pozostawionych przez murarzy, kamieniarzy i cieśli zaangażowanych w jej budowę na przestrzeni wieków. Do katedry ściągały tłumy pielgrzymów a diecezja w Linköping należała do najbogatszych w Szwecji.
XVI–XIX w. mały|240px|Katedra ok. 1700 r. na rycinie Dahlbergha Kres świetności katedry nastąpił z nastaniem reformacji i przyjęciem przez Szwecję protestantyzmu w 1523. W katedrze zniszczono wówczas wiele ołtarzy i obrazów.
Na wiosnę 1546 roku nawiedziły miasto i katedrę dwa groźne pożary, w wyniku których zniszczeniu uległy tynki, malowidła oraz witraże w oknach. Kiedy działania wojenne w 1567 w ramach I wojny północnej doszły do granic Linköping, jego mieszkańcy podpalili miasto i uciekli na wschód. Dach katedry spłonął, część sklepień runęła, a wyposażenie przepadło. Kiedy król Jan III Waza wkroczył do miasta, zezwolił na naprawę dachu. W 1582 podarował on katedrze ołtarz, dzieło holenderskiego mistrza Martena Jacobszoona Heemskerka van Veena, wiszący obecnie na ścianie południowej. Remont katedry był w zasadzie ukończony w 1596 roku, jedynie miedziany dach zastąpiono poszyciem z gontu.
W 1623 roku zbudowano po południowej stronie świątyni wolno stojącą dzwonnicę. Została ona rozebrana, w latach 1747–1758.
W II połowie XVII wieku znany rysownik Erik Dahlbergh rozpoczął swoje podróże po Szwecji, w czasie których sporządzał ryciny miast i pojedynczych budowli, w tym katedry w Linköping.
W latach 1747–1758 dobudowano od zachodu wieżę według projektu Carla Hårlemana. Statuę św. Piotra przeniesiono i posadowiono na pilastrze obok portalu północnego. Wyburzono dotychczasową zakrystię, a pozyskany budulec wykorzystano przy wznoszeniu wieży. Do sfinansowania budowy wieży wykorzystano środki pozyskane z loterii pieniężnej. W końcu XVIII wieku położono nowy dach, który dotrwał do 1965 roku.
Około 1800 roku wykonano w katedrze niezbędne prace remontowo-konserwacyjne, jedne według rygorystycznych zasad sztuki konserwatorskiej, inne powierzchownie. W 1812 roku wnętrze katedry przeszło radykalne zmiany. Duża część wyposażenia z XVI i XVII wieku została zniszczona lub sprzedana, przebudowano od nowa część cmentarną w kościele, układając bezładnie płyty nagrobne. Kamienne elementy w oknach zostały wymienione na żeliwne, zniszczono witraże. Ołtarz Maartena van Heemskercka usunięto i zastąpiono w 1832 roku gipsowymi figurami Johana Niclasa Byströma. Akcja ta nosiła nazwę „storstädningen” (pol. „wielkie sprzątanie”).
Mury świątyni i pokrywające fasadę dekoracje, naprawiane z użyciem nieodpowiednich materiałów, zaczęły tymczasem niszczeć. Wówczas architekt i historyk sztuki, Carl Georg Brunius, zaproponował zakrojone na szeroką skalę prace restauracyjne. Wykazał przy tym niezwykły jak na owe czasy wzgląd na wyjątkowość architektury budowli. Z jego rekomendacji zlecono wykonanie prac restauracyjnych braciom Augustowi i Johanowi Robertowi Nyströmom z Hållingstorp. W latach 1849–1869 wykonali oni obszerną pracę, włącznie z remontem wszystkich portali. Poszycie dachu zmieniono na łupkowe.
Wieża katedralna otrzymała swój dzisiejszy wygląd dzięki przebudowie dokonanej w latach 1877-1886 przez architekta Helgo Zettervalla. W 1888 roku katedra otrzymała oświetlenie gazowe, wymienione w latach 1932–1933 na elektryczne.
XX w. mały|240px|Wnętrze katedry (2003) W latach 1959–1961 restaurowano katedrę, zainstalowano nowy system grzewczy, oczyszczono ściany i filary, poddano częściowej renowacji posadzkę. Prace nadzorował architekt Kurt von Schmalensee z Norrköping. W latach 1965–1967 przeprowadzono szerszą renowację, po ukończeniu której dach katedry i wieżyczki prezbiterium odzyskały swój oryginalny XVII-wieczny wygląd. Dach świątyni pokryto na nowo blachą miedzianą. I te prace nadzorował Kurt von Schmalensee. W 1985 roku w tympanonie głównego, zachodniego portalu umieszczono kamienną mozaikę przedstawiającą Chrystusa Pana wszechświata, dzieło rzeźbiarza Bengta Olofa Kälde.
XXI w. Na początku XXI wieku przeprowadzono ponownie zakrojone na szeroką skalę prace restauracyjne, które pochłonęły ok. 60 mln koron. Pod powierzchnią przykościelnego parku zbudowano szereg podziemnych pomieszczeń (magazyn, salę dla chóru, kuchnie, warsztat i inne). Z prac wykonanych wewnątrz katedry wymienić można: przeniesienie ambony o dwa filary na zachód, ustawienie krzeseł na chórze, przemieszczenia wielu płyt nagrobnych. Wprowadzono również komputerowy system sterowania światłem, dźwiękiem oraz dzwonieniem dzwonów.
Architektura Katedra w Linköping jest kościołem trójnawowym, halowym, wzniesionym na planie wydłużonego prostokąta, sześcioprzęsłowym, z późnoromańskim transeptem i zachodnią wieżą. Późnogotyckie prezbiterium, zakończone poligonalnie z obejściem ma trzy kaplice, rozmieszczone promieniście; środkowa z nich jest flankowana dwiema wieżyczkami. Konstrukcja katedry wspiera się z zewnątrz na przyporach, ślepych arkadach i pilastrach.
Podstawowym budulcem jest wapień z Vrety oraz cegła w zaprawie wapiennej w partii zachodniej. Sklepienie w prezbiterium jest gwiaździste a w nawach – krzyżowe.