Święta

Imieniny obchodzą: Beatrycze, Benignus, Benigny, Emnilda, Eulogiusz, Fulkran, Gilbert, Grzegorz, Humbelina, Jakub, Jordan, Jordana, Julian, Kastor, Katarzyna, Krystyna, Licyniusz, Martynian, Maura, Paweł, Polieukt, Stefan i Toligniew. Międzynarodowe – Światowy Dzień Radia (od 2012 proklamowany przez UNESCO) Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Eulogiusz z Aleksandrii (patriarcha) (według Martyrologium Rzymskiego 13 września) bł. Eustachia (Eustochium), benedyktynka św. Fulkran z Lodève (biskup) bł. Jakub z Viterbo (biskup) bł. Jordan z Saksonii (prezbiter)

Wydarzenia w Polsce

1241 – I najazd mongolski na Polskę: Mongołowie zdobyli i spalili Sandomierz. Zwycięstwo Mongołów w bitwie pod Turskiem. 1368 – W Drawsku Pomorskim zawarto układ, na mocy którego do Polski przyłączone zostały należące wcześniej do Marchii Brandenburskiej Czaplinek i Drahim oraz część ziemi wałeckiej. 1375 – Papież Grzegorz XI bullą Debitum pastoralis offici potwierdził metropolię w Haliczu, włączając do niej jako sufraganie biskupstwa w Przemyślu, Włodzimierzu i Chełmie. 1400 – Została zawarta umowa między gwardianem Mikołajem a wójtem dziedzicznym Piotrem z Klecia, radnymi miasta i mistrzami cechów, na mocy której franciszkanie za 300 grzywien groszy praskich zakupili parcelę pod budowę klasztoru i kościoła w Krośnie. 1473 – Wybuchł wielki pożar Bierutowa. 1477 – Zawarto antypolskie porozumienie między biskupem warmińskim Mikołajem Tungenem i zakonem krzyżackim, a królem Węgier Maciejem Korwinem. Król Polski Kazimierz IV Jagiellończyk nie chciał uznać decyzji kapituły warmińskiej, która obrała biskupem Tungena i popierał kandydaturę Wincentego Kiełbasy. Konflikt o obsadę biskupstwa warmińskiego doprowadził w następnym roku do wybuchu tzw. wojny popiej. 1607 – We Frankensteinie (obecnie Ząbkowice Śląskie) wykonano wyrok na ostatniej spośród 17 osób skazanych na śmierć w tzw. aferze grabarzy. 1706 – III wojna północna: zdecydowane zwycięstwo wojsk szwedzkich nad dwukrotnie liczniejszą armią sasko-rosyjską w bitwie pod Wschową. 1771 – Będąca w zaawansowanej ciąży 17-letnia Gertruda z Komorowskich Potocka, pierwsza żona Stanisława Szczęsnego Potockiego, została napadnięta i zamordowana na drodze koło Sielca Bełskiego przez nadwornych kozaków jej nieaprobującego małżeństwa teścia Franciszka Salezego Potockiego. 1813 – VI koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie pod Kaliszem. 1825 – Król Aleksander wprowadził poprawkę do konstytucji znoszącą jawność obrad Sejmu Królestwa Polskiego. 1834 – Adam Mickiewicz zakończył pracę nad Panem Tadeuszem. 1857 – Założono Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. 1863 – Powstanie styczniowe: powstańcy wyzwolili na krótko Prużanę (obecnie Białoruś), dowódcą jednego z dwóch oddziałów był Roman Rogiński. 1919 – Wojna polsko-bolszewicka: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Berezą Kartuską. 1928 – Abp Francesco Marmaggi został mianowany nuncjuszem apostolskim w Polsce. 1930 – Założono Legion Młodych. 1934 – Minister spraw zagranicznych Józef Beck wyjechał z oficjalną wizytą do Moskwy. 1938 – W Przemyślu założono Związek Szlachty Zagrodowej. 1944 – Oddział UPA dokonał masakry polskich mieszkańców wsi Łanowce na Podolu. 1945: Armia Czerwona zamknęła pierścień okrążenia wokół Wrocławia i zajęła miasta: Bytom Odrzański, Strzegom i Złotoryja. Niemcy dokonali pacyfikacji Brennej w Beskidzie Śląskim, paląc żywcem w stodole 4 mieszkańców wsi i 20 włoskich jeńców. 1978 – Premiera filmu wojennego Akcja pod Arsenałem w reżyserii Jana Łomnickiego. 1980 – PKP wycofały z użytku ostatni parowóz Pt31. 1982 – Stan wojenny: 45 osób zostało pobitych przez służbę więzienną w ośrodku dla internowanych w Wierzchowie Pomorskim. 1984 – Sejm PRL przedłużył swoją kadencję o półtora roku. 1985 – SB zatrzymała w Gdańsku 7 działaczy NSZZ „Solidarność”. Aresztowano trzech z nich: Władysława Frasyniuka, Bogdana Lisa i Adama Michnika. 1986 – Kontradmirał Piotr Kołodziejczyk został mianowany dowódcą Marynarki Wojennej. 1992 – Tadeusz Zieliński został Rzecznikiem Praw Obywatelskich. 1998 – W FSC w Lublinie zjechał z linii produkcyjnej ostatni egzemplarz samochodu dostawczego Żuk. 2009 – Sejm RP powołał komisję śledczą do zbadania okoliczności porwania i zabójstwa Krzysztofa Olewnika.

Wydarzenia na świecie

mały|Ruiny Drezna po alianckich nalotach (1945)

1141 – Gejza II został królem Węgier i Chorwacji. 1322 – W nocy z 12 na 13 lutego zawaliła się główna wieża katedry w angielskim Ely. 1342 – Växjö w Szwecji uzyskało prawa miejskie. 1419 – Założono Uniwersytet w Rostocku. 1503 – Koło włoskiego miasta Barletta stoczono turniej rycerski, w którym 13 Włochów pokonało w pojedynkach 13 Francuzów. Turniej zorganizowano po obraźliwych słowach pod adresem Włochów francuskiego księcia Charles’a de la Motte. 1511 – Albrecht Hohenzollern został wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego. 1542 – Katarzyna Howard, piąta żona króla Anglii Henryka VIII Tudora, została ścięta w Tower of London. 1565 – Hiszpański konkwistador i założyciel pierwszej hiszpańskiej kolonii na Filipinach Miguel López de Legazpi wylądował na wyspie Cebu. 1575 – Henryk III Walezy został koronowany w katedrze w Reims na króla Francji. 1633 – Galileusz przybył do Rzymu aby stanąć przed trybunałem inkwizycyjnym. 1642 – Angielski Długi Parlament przyjął ustawę pozbawiającą duchownych prawa zasiadania w parlamencie i Tajnej Radzie oraz pełnienia innych świeckich godności. 1650 – Protestancka katedra św. Mikołaja w niemieckim Greifswaldzie została poważnie uszkodzona w wyniku runięcia hełmu z jej wieży. 1660 – Karol XI został królem Szwecji. 1668 – W Lizbonie podpisano układ pokojowy kończący wojnę hiszpańsko-portugalską w którym Hiszpania uznała niepodległość Portugalii. 1689 – Wilhelm III Orański i Maria II Stuart zostali współmonarchami Anglii i Szkocji. 1690 – Wojna irlandzka: zwycięstwo wojsk protestanckich nad irlandzkimi jakobitami w bitwie pod Cavan. 1692 – W Glencoe w Szkocji żołnierze króla Anglii Wilhelma III Orańskiego dokonali rzezi (wg różnych źródeł) od 38 do ponad 70 mieszkańców. 1725 – W Teatrze Królewskim w Londynie odbyła się premiera opery Rodelinda z muzyką Georga Friedricha Händla i librettem Nicoli Francesca Hayma. 1768 – Założono Bibliotekę Angelo Mai we włoskim Bergamo. 1782 – Francja zajęła karaibską wyspę Saint Kitts. 1815 – Utworzono Królestwo Zjednoczonych Niderlandów. 1820 – Przed paryską operą został śmiertelnie zraniony nożem książę Karol Ferdynand, najmłodszy syn króla Francji Karola X Burbona. Zmarł następnego dnia. 1828 – Camden w amerykańskim stanie New Jersey uzyskało prawa miejskie. 1858 – Richard Francis Burton i John Hanning Speke jako pierwsi Europejczycy dotarli do jeziora Tanganika. 1880 – Thomas Alva Edison odkrył zjawisko emisji termoelektronowej. 1890: Ali ibn Sa’id został sułtanem Zanzibaru. Założono agencję rządową Botanical Survey of India, zajmująca się badaniami nad roślinnymi zasobami Indii. 1891 – W Londynie doszło do ostatniego z morderstw przypisywanych Kubie Rozpruwaczowi. 1895 – Bracia Auguste i Louis Lumière otrzymali patent na kinematograf. 1911: Premiera amerykańskiego filmu niemego Co zrobić z naszymi staruszkami? w reżyserii D.W. Griffitha. Założono chorwacki klub piłkarski Hajduk Split. 1912 – W portugalskim parlamencie miał miejsce pierwszy odnotowany przypadek oficjalnej chwili ciszy poświęconej zmarłemu (brazylijskiemu ministrowi spraw zagranicznych José Paranhosowi). 1914 – Założono Amerykańskie Stowarzyszenie Kompozytorów, Autorów i Wydawców. 1917 – I wojna światowa: holenderska tancerka Mata Hari została aresztowana przez władze francuskie pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Niemiec. 1918 – Ponad 1000 osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi o sile 7,3 stopnia w skali Richtera w południowochińskim mieście Shantou 1919: Philipp Scheidemann został kanclerzem Niemiec. Wojna polsko-bolszewicka: na moście w Olicie zginął pierwszy litewski ochotnik w walce z bolszewikami Antanas Juozapavičius. 1920 – Korpus francuski objął w imieniu Ligi Narodów administrację w spornym niemiecko-litewskim Okręgu Kłajpedy. 1922 – Założono Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie. 1927 – Założono kolumbijski klub piłkarski América Cali. 1929 – Dokonano oblotu niemieckiego samolotu sportowego Junkers A 50. 1930 – Założono sudański klub piłkarski Al-Hilal Omdurman. 1934 – Na Morzu Czukockim zatonął unieruchomiony i zmiażdżony przez lód radziecki parowiec „Czeluskin”. 110 osób będących na pokładzie zeszło na zamarznięte morze, skąd ewakuowano ich drogą lotniczą. 1935 – 34-letni niemiecki emigrant Bruno Hauptmann został skazany na karę śmierci za porwanie i zamordowanie 1,5-rocznego syna amerykańskiego lotnika Charlesa Lindbergha. 1936 – II wojna włosko-abisyńska: nieopodal miasta Mai Lahlà w prowincji Tigraj, będący pod rozkazami Ymru Hajle Syllasje oddział etiopskich partyzantów zamordował 85 włoskich robotników, pracujących przy remoncie drogi. Po dokonaniu mordu Etiopczycy okaleczyli ich ciała poprzez m.in. obcięcie genitaliów. 1942 – Kampania śródziemnomorska: brytyjski okręt podwodny HMS „Tempest” został zatopiony w Zatoce Tarenckiej przez włoski torpedowiec typu Spica, w wyniku czego zginęło 39 spośród 62 członków załogi. 1943: Armia Czerwona wyzwoliła Nowoczerkask. Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-620 został zatopiony u wybrzeży Portugalii przez brytyjski bombowiec Catalina, w wyniku czego zginęła cała, 47-osobowa załoga. W Wielkiej Brytanii został utworzony Polski Zespół Myśliwski. 1945: Armia Czerwona zdobyła Budapeszt. Lotnictwo alianckie zniszczyło nalotami dywanowymi Drezno, w wyniku czego zginęło około 35 tysięcy osób. 1948 – Założono niemiecki klub sportowy 1. FC Köln. 1955 – Sabri al-Asali został premierem Syrii. 1959 – Rómulo Betancourt został po raz drugi prezydentem Wenezueli. 1960 – Na algierskiej Saharze Francja przeprowadziła swój pierwszy próbny wybuch jądrowy. 1961: Podczas prac geodezyjnych w okolicy miejscowości Olancha w Kalifornii znaleziono tzw. artefakt z Coso, który odkrywcy określili jako świecę zapłonową zamkniętą w twardej glinie lub skale. Władze separatystycznej prowincji Katanga ogłosiły śmierć byłego pierwszego premiera Demokratycznej Republiki Konga Patrice’a Lumumby, zamordowanego 17 stycznia przez katangijskich żandarmów. 1962 – Międzynarodowa wyprawa dokonała pierwszego wejścia na najwyższy szczyt Indonezji i Oceanii Puncak Jaya na Nowej Gwinei (4884 m). 1969: W Monachium dokonano pierwszej w Niemczech transplantacji serca. Biorca zmarł po 27 godzinach. W powiecie Mohe na północnym wschodzie kraju zanotowano najniższą w historii Chin temperaturę (–52,3 °C). 1970 – Brytyjski zespół hardrockowy Black Sabbath wydał swój debiutancki album pt. Black Sabbath. 1972 – Zakończyły się XI Zimowe Igrzyska Olimpijskie w japońskim Sapporo. 1973 – Dolar amerykański został zdewaluowany o 10%. 1974 – Aleksandr Sołżenicyn został wydalony z ZSRR. 1975: Anker Jørgensen został po raz drugi premierem Danii. Na 11. piętrze północnej wieży World Trade Center w Nowym Jorku wybuchł groźny pożar, który objął piętra od 9. do 14. Proklamowano powstanie autonomicznego Tureckiego Federalnego Państwa Cypru. 1976 – Zginął w zamachu wojskowy przywódca Nigerii gen. Murtala Mohammed, a jego następcą został gen. Olusẹgun Ọbasanjọ. 1980 – Rozpoczęły się XIII Zimowe Igrzyska Olimpijskie w amerykańskim Lake Placid. 1981 – Australijski magnat prasowy Rupert Murdoch kupił brytyjski dziennik „The Times” i tygodnik „The Sunday Times”. 1983 – 64 osoby zginęły w pożarze w kinie Cinema Statuto w Turynie. 1984 – Konstantin Czernienko został wybrany sekretarzem generalnym KC KPZR. 1988 – Rozpoczęły się XV Zimowe Igrzyska Olimpijskie w kanadyjskim Calgary. 1991: I wojna w Zatoce Perskiej: amerykańskie bomby trafiły w schron przeciwlotniczy w Bagdadzie, zabijając 403 osoby. René Préval został premierem Haiti.