thumb|Portret cesarzowej Józefiny thumb|Amor i Psyche (ok. 1798) François Gérard (ur. 12 marca 1770 w Rzymie, zm. 11 stycznia 1837 w Paryżu) – francuski malarz, rysownik i grafik okresu neoklasycyzmu.
Życie Jego ojcem był Francuz, a matką Włoszka Cleria Matteï. Urodził się w Rzymie, dzieciństwo spędził we Włoszech. Jego rodzina wróciła do Francji w 1782 roku. Tam, dzięki koneksjom ojca, 12-letni François został przyjęty do Pension du Roi, prestiżowej pensji kształcącej młodych artystów. Spędził w niej półtora roku, po czym przeniósł się na dwa lata do studia prowadzonego przez rzeźbiarza Augustina Pajou (1730–1809). Jego kolejnymi nauczycielami byli Nicolas Guy Brenet (1728–1792) oraz od 1786 roku Jacques-Louis David, który wywarł na niego największy wpływ.
Uznanie przyniósł mu wystawiony w Salonie Paryskim w 1795 roku portret miniaturzysty Jeana-Baptiste’a Isabeya z córką. Szybko zyskał sławę jako wzięty portrecista. Nazywano go „królem malarzy i malarzem królów”W. Łysiak, Malarstwo białego człowieka, t. 7, Warszawa 2011, s. 244.. W 1803 został odznaczony Legią Honorową IV klasy, w 1819 otrzymał tytuł barona. Prowadził dużą pracownię malarską. Do jego uczniów należeli m.in. Antoni Brodowski (1784–1832), James Pradier (1790–1852), Jacques-Luc Barbier-Walbonne (1769–1860), Charles de Steuben (1788–1856).
Twórczość Malował głównie portrety. Pozostawił ich ok. 300. Portretował wiele osób związanych z europejskimi domami panujących, mimo zmieniającej się sytuacji politycznej. Jako portrecista pozostawał pod wyraźnym wpływem malarstwa angielskiego, głównie Thomasa Lawrence’a. Jego portrety (całopostaciowe lub popiersia, często na tle architektury lub pejzażu) odznaczają się idealizowaną formą, wystudiowaną pozą i stonowanym kolorytem. Wykonał liczne portrety osobistości polskich m.in. Katarzyny Starzeńskiej, Marii Walewskiej, Konstancji Ossolińskiej, Zofii Zamoyskiej, Ludwika Michała Paca.
Oprócz portretów sporadycznie tworzył także obrazy o tematyce historycznej i mitologicznej.
Wybrane dzieła Modelka – przed 1790, 61,2 × 50,2 cm, National Gallery of Art, Waszyngton Miniaturzysta Jean-Baptiste Isabey z córeczką – 1795, 194,5 × 130 cm, Luwr, Paryż Amor i Psyche – 1798, Luwr, Paryż Portret pani Regnault de Saint-Jean-d’Angély – 1799, 102,5 × 74 cm, Luwr, Paryż Portret Józefiny, żony cesarza Napoleona – 1801, 178 × 174 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg Osjan przywołuje duchy na brzegu Lory – po 1801, 26,5 × 26,5 cm, Kunsthalle w Hamburgu Madame Récamier – 1802, 225 × 148 cm, Musée Carnavalet Rzeźbiarz Antonio Canova – ok. 1802, 65 × 54 cm, Luwr, Paryż Portret Stanisława Mniszka – 1803, 65,5 × 55 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Portret Katarzyny Starzeńskiej – 1803–1804, 215 × 130,5 cm, Lwowska Galeria Sztuki Cesarz Napoleon w stroju koronacyjnym – 1805, 227 × 145 cm, Luwr, Paryż Portret Marii Julii Bonaparte z córkami Zenaidą i Charlottą – 1808–1809, 200 × 143,5 cm, Narodowa Galeria Irlandii, Dublin Markiza Visconti- 1810, 224 × 144 cm, Luwr, Paryż Bitwa pod Austerlitz – 1810, 510 × 958 cm, Pałac wersalski Korynna na przylądku Miseno – ok. 1820, 226 × 277 cm, Musée des Beaux-Arts, Lyon Dafnis i Cloe – 1824–1825, 204 × 228 cm, Luwr, Paryż Ilos i nimfa – 1825, 173 × 203 cm, Musée Baron Gérard, Bayeax Święta Teresa z Avili – 1827, 172 × 96 cm, Infirmerie Marie-Thérese, Paryż Koronacja Karola X – ok. 1827, 514 × 972 cm, Musée des Beaux-Arts, Chartres
Przypisy
Bibliografia
Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, . Waldemar Łysiak, Malarstwo białego człowieka, wyd. 2, t. 7, Warszawa: Nobilis, 2011, . Andrzej Dulewicz, Encyklopedia sztuki francuskiej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; WAiF 1997, .
Linki zewnętrzne Biografia (ang.) François Gérard w muzeach świata
Galeria Rodzina artysty
Portrety sławnych Polek
Kategoria:Członkowie Izby Deputowanych (restauracja Burbonów) Kategoria:Francuscy malarze klasycyzmu Kategoria:Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Urodzeni w 1770 Kategoria:Zmarli w 1837 Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzymie