Śluza Okole – śluza na Kanale Bydgoskim w Bydgoszczy.

Stanowi jedną z budowli hydrotechnicznych Kanału Bydgoskiego, zarządzaną przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu, Zarząd Zlewni Noteci w Bydgoszczy. Jest to śluza nr 3 drogi wodnej Wisła-Odra, która jest elementem międzynarodowej drogi wodnej E-70.

Lokalizacja Śluza znajduje się przy ul. Młyńskiej na osiedlu Okole w Bydgoszczy.

Historia Śluza została oddana do użytku w 1915 r. podczas przebudowy Kanału Bydgoskiego. Oddano wówczas do użytku nowy dwukilometrowy odcinek kanału, podczas gdy odcinek stary o długości 3,5 km (z pięcioma śluzami) wyłączono z użytku przekształcając go w park.

Z powodu posadowienia na trudnym gruncie (iły poznańskie) śluza ulegała uszkodzeniom w latach 1914 i 1917. W 1921 r. zarysował się bardzo silnie mur głowy dolnej – tak, iż woda, napełniająca komorę nie przeciekała, ale wprost wylewała się. Uszkodzenie to zniwelowano wiosną 1922 r.Winid Walenty: Kanał Bydgoski: Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Popierania Nauki, 1928, s. 69.

W 2005 r. śluzę Okole wraz z budynkami towarzyszącymi wpisano do rejestru zabytków województwa kujawsko-pomorskiegoMonografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ..

16 kwietnia 2013 ze względu na niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej śluza została wyłączona z użytkowania„Bydgoszcz odcięta od wodnego świata, choć miasto od lat zwraca się ku rzece!” [dostęp 2013-04-24].. Po zakończeniu prac zabezpieczających, w dniu 18 czerwca 2013 śluza została otwartaKomunikat RZGW Poznań [dostęp 2013-06-22].. Zasadniczy remont, którego czas trwania szacowano na rok, miał rozpocząć się w końcu 2015Zabytkowa śluza na Okolu w końcu do remontu! Koszt: 17 mln zł., a następnie w II połowie 2016. Ostatecznie remont rozpoczęto 22 września 2017 z terminem zakończenia w końcu października 2018Remont śluzy znanej z serialu przełożony na 2018 r.Śluza Okole doczekała się remontu. Kanał będzie jak nowy., który przesuwano kolejno na kwiecień, czerwiec i wreszcie III kwartał 2019Z tym, że w ramach prób technicznych uruchomiono śluzę 21, 22 i 24 czerwca 2019.. Do opóźnienia przyczynił się ujawniony w czasie remontu zły stan kolejnych fragmentów konstrukcji, w wyniku czego demontaż mechanizmów wymagał wykonania dodatkowych prac, zmian w projekcie i stosowania innych technologii od przewidywanych pierwotniePrzedłuża się remont śluzy Okole. Zdążą na „Ster na Bydgoszcz”?. Koszt inwestycji, określany pierwotnie na 11,7 mln złKręcili na niej kultowy serial. Teraz przejdzie remont., w efekcie wzrósł do 15 mln zł. Zakres robót obejmował remont komory ze ścianami, koroną i dnem oraz górnej i dolnej głowy, a także zbiorników oszczędnościowych (usunięcie z dna skorodowanej warstwy betonu, wykonanie warstwy naprawczej ze szczelinami elastycznymi dylatacji, reprofilacja i impregnacja), galerii obiegowych i kanału ulgowego (zastąpienie koryta upustu ulgowego przez koryto rurociągu, którym nadmiar wody będzie odpływał bezpośrednio do awanportu dolnego)Byliśmy w środku śluzy Okole. Robi wrażenie.. Zarówno dolne wrota wsporne, jak i górne uchylne zostały zdemontowane, oczyszczone i zakonserwowane farbą antykorozyjnąZobacz odwodnioną śluzę Okole z lotu ptaka.. Prace objęły również zabytkowe budynki maszynowni, sterowni oraz budynek obsługi śluzy. Oczyszczone zostały również obydwa awanporty (górny i dolny). Poprzedni remont, o niewielkim zakresie robót, przeprowadzono w 1995. W toku prac zadbano o zachowanie oryginalnej cegły o niestandardowych wymiarachStuletnia śluza do remontu za 15 mln zł. Zobacz jak teraz wygląda..

Charakterystyka Jest to śluza betonowa II klasy z okładziną ceglaną. W skład obiektu wchodzą: śluza żeglugowa i dwa zbiorniki oszczędnościowe.

Parametry obiektu spełniają wymogi II klasy wg klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych. Śluza posiada zamknięcia: górne w postaci stalowych, nitowanych wrót klapowych, oraz dolne wrota wsporne, stalowe dwuskrzydłowe. Napęd jest elektryczny i awaryjny ręczny. Praktyczny czas śluzowania wynosi 20 minut. Napełnianie śluzy odbywa się poprzez galerie biegnące wzdłuż budowli, obustronnie w ścianach bocznych. Dwa zbiorniki oszczędnościowe są wykorzystywane w celu zmniejszenia ilości wody potrzebnej do śluzowania i dodatkowo umożliwiają jej wielokrotne użycie. Śluza posiada dodatkowe urządzenia do przepuszczania wody.

Na zamknięciach śluzy znajdują się dwa przejścia technologiczne o szerokości 1,0 m i długości 9,6 m. Kładka na głowie górnej w czasie śluzowana chowa się pod wodę, natomiast kładka na głowie dolnej razem ze skrzydłami wrót rozchyla się na boki.

Poziomy Śluza umożliwia podniesienie jednostek o 7,58 m, od poziomu 35,88 do 43,46 m n.p.m.

Ciekawostka W 1968 r. śluza „Okole” stała się scenerią jednego (bądź dwóch)Zbigniew Kowalewski „Lustro pana von Brenckenhoffa”, Express Bydgoski 22 lipca 2011 . z odcinków serialu Czterej pancerni i piesSzymon Spandowski „Czterej pancerni w regionie”, Express Bydgoski, Czwartek, 28 Kwietnia 2011.. Nagrywano w niej scenę, w której Gustlik strzałem z pancerfausta wysadza śluzę w Ritzen (odcinek 15. „Wysoka fala”).. Fakt ten upamiętnia stojąca w pobliżu wieżyczka czołgu o numerze bocznym 102Nieporządek obok czołgu przy śluzie Okole. A miasto organizuje tam wycieczkęBydgoski ratusz robi porządki obok wieżyczki czołgu na Czyżkówku. Nareszcie!.

Zobacz też Mosty w Bydgoszczy

Przypisy

Bibliografia Badtke Marek: Kanał Bydgoski: Bydgoszcz, 2006. Bartowski Krzysztof: W 231. rocznicę Kanału Bydgoskiego (1774-2005). [w:] Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 10. Bydgoszcz 2005. Winid Walenty: Kanał Bydgoski: Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Popierania Nauki, 1928. Woźniak-Hlebionek Agnieszka. Kanał Bydgoski, Brda i Noteć w pruskich planach inwestycyjnych w latach 1773–1915. [w:] Kronika Bydgoska XXIII (2001). Bydgoszcz 2002. Program Rewitalizacji i Rozwoju Bydgoskiego Węzła Wodnego na stronie Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Bydgoszczy

Linki zewnętrzne Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy (Wody Polskie)

Strona główna „Wody Polskie” Stron Archiwalna Wody Polskie Program Rewitalizacji i Rozwoju Bydgoskiego Węzła Wodnego na stronie Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Bydgoszczy Zdjęcie z budowy śluzy ok. 1912 Galeria zdjęć współczesnych z 2017 i 2021

Kategoria:Budowle hydrotechniczne w Bydgoszczy Kategoria:Śluzy Kanału Bydgoskiego Kategoria:Zabytki nieruchome w Bydgoszczy