Francesco Mancini (ur. 16 stycznia 1672 w Neapolu, zm. 22 września 1737 tamże) – włoski kompozytor i organista, przedstawiciel szkoły neapolitańskiej w muzyce.
Życiorys W roku 1688 rozpoczął naukę gry na organach w Conservatorio Santa Maria della Pietà dei Turchini. Po ukończeniu studiów pełnił tam funkcję organisty do ok. 1702 roku. W tym właśnie roku dał się poznać jako kompozytor, pisząc swoją pierwszą operę Ariovisto. Po wyjeździe Alessandra Scarlattiego w 1703 roku starał się bezskutecznie o posadę nadwornego kompozytora i dyrygenta na dworze neapolitańskimFunkcję tę objął Gaetano Veneziano, a jego asystentem został Domenico Sarro., ostatecznie w 1704 roku został zatrudniony jako pierwszy organista. Po zwycięstwie Austrii w 1707 roku w wojnie hiszpańsko-austriackiej o sukcesję w Neapolu, skomponował Te Deum. W nagrodę 5 grudnia 1707 został mianowany nadwornym kompozytorem, zastępując G. Veneziano. Jednak już listopadzie 1708 nowy austriacki wicekról, kardynał Grimani wezwał na dwór Neapolu z Rzymu A. Scarlattiego. Mancini został jego asystentem, otrzymując pełne wynagrodzenie oraz przywilej objęcia stanowiska po śmierci A. Scarlattiego. Oprócz obowiązków na dworze Mancini pełnił w latach 1720–1735 funkcję dyrektora muzycznego Conservatorio di Santa Maria di Loreto. Po śmierci A. Scarlattiego został ponownie dyrektorem w kaplicy królewskiej. W roku 1734 francuskie wojska Karola III Hiszpańskiego zajęły Neapol. Mancini udał się do Aversy, by złożyć hołd nowemu władcy. Karol pozwolił Manciniemu dalej pełnić swoje obowiązki na dworze. W 1735 roku Mancini dostał udaru, który go częściowo sparaliżował. Wkrótce po tym wydarzeniu władze konserwatorium zwolniły go z obowiązków i zatrudniły na jego stanowisko Giovanniego Fischiettiego. Mancini piastował swoje stanowisko na dworze do końca życia, jednak większość jego obowiązków przejął jego asystent Domenico Sarro.
Opery Ariovisto (Neapol, 1702) Lucio Silla (Neapol, 1703) La costanza nell’honore (Neapol, 1704) Gli amanti generosi (Neapol, 1705) La serva favorita (Neapol, 1705) Alessandro il Grande in Sidone (Neapol, 1706) Turno Aricino (Neapol, 1708) Engelberta o sia La forza dell’innocenza (Neapol, 1709; wspólnie z Antonio Orefice) Hydaspe [Idaspe] fedele (Londyn, 1710) Mario fuggitivo (Neapol, 1710) Selim re d’Ormuz (Neapol, 1712) Artaserse re di Persia (Neapol, 1713) Il Gran Mogol (Neapol, 1713) Il Vincislao (Neapol, 1714) Alessandro Severo (Rzym, 1718) La fortezza al cimento (Neapol, 1721) Il Trajano (Neapol, 1723) Orontea (Neapol, 1729) Alessandro nelle Indie (Neapol, 1732) Don Aspremo (Neapol, 1733) Demofoonte (Neapol, 1735; Akt I D. Sarro, Akt II F. Mancini, Akt III L. Leo)
Oratoria Dolorose canzioni (Neapol, 1698) La notte glorioso (Neapol, 1701) L’Arco del Testamento in Gerico (Neapol, 1702) Il genere umano in catene (Siena, 1708) Santa Elia profeta (Neapol, ok. 1733)
Uwagi
Bibliografia Manfred Bukofzer, Muzyka w epoce baroku, PWN, Warszawa 1970. Józef Chomiński, Krystyna Wilkowska-Chomińska, Historia Muzyki, cz. I, PWM, Kraków 1989. Danuta Szlagowska, Muzyka baroku, Akademia Muzyczna w Gdańsku, Gdańsk 1998.
Kategoria:Artyści związani z Neapolem Kategoria:Ludzie urodzeni w Neapolu Kategoria:Urodzeni w 1672 Kategoria:Włoscy kompozytorzy baroku Kategoria:Włoscy organiści Kategoria:Zmarli w 1737