Rejencja zachodniopruska (niem. Regierungsbezirk Westpreußen) – pruska i niemiecka jednostka administracyjna istniejąca w latach 1920–1939 jako jedna z czterech rejencji prowincji Prusy Wschodnie.

Historia Nowy okręg administracyjny powstał z terenów dawnych rejencji: kwidzyńskiej i gdańskiej położonych po wschodniej stronie Wisły i Nogatu. Do jego utworzenia doszło po przejęciu przez Polskę Pomorza w lutym 1920 i wygraniu przez Niemcy plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu, dzięki któremu jedynie kilkanaście gmin powiatu kwidzyńskiego położonych po wschodniej stronie Wisły znalazło się w Polsce.

Wcześniej tereny te znajdowały się w prowincji Prusy Zachodnie, którą zlikwidowano w 1922 roku w związku ze zmianami granic państwowych.

Rejencja (do 1922 nosząca starą nazwę kwidzyńska) obejmowała powiat grodzki Elbląg oraz powiaty ziemskie: Elbląg (Elbing), Kwidzyn (Marienwerder), Sztum (Stuhm), Susz (Rosenberg) i Malbork (Marienburg).

Pod względem etnograficznym rejencja była niemal identyczna z obszarem klasycznie rozumianego Powiśla — regionu zaludnionego w pewnej mierze przez rodzimą katolicką ludność polską (poza jej granicami pozostał jedynie jego niewielki fragment wokół Zalewa i Starego Dzierzgonia; w jej granicach znalazła się za to nienależąca do tego regionu Mierzeja Wiślana, należącą do Pomorza Gdańskiego). Polacy zamieszkiwali w szczególności powiat sztumski, w którym działały komórki Związku Polaków w NiemczechF. Mamuszka 'Sztum i ziemia' Krajowa Agencja Wydawnicza, 1985 Sztum, s. 15.

Po aneksji Pomorza Gdańskiego przez III Rzeszę w 1939 r. rejencja została rozwiązana, a jej terytorium podzielone pomiędzy reaktywowane rejencje: kwidzyńską i gdańską, w ramach Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie.

Podział administracyjny 31 sierpnia 1938

Stolica: Marienwerder/Kwidzyn

Powiat grodzki: Elbing/Elbląg

Powiaty ziemskie: Landkreis Elbing (powiat elbląski) Landkreis Marienburg (Westpr.) (powiat malborski) Landkreis Marienwerder (powiat kwidzyński) Landkreis Rosenberg in Westpreußen (powiat suski) Landkreis Stuhm (powiat sztumski)

Przypisy

Bibliografia Rejencja zachodniopruska

Z Kategoria:Historia Kwidzyna Kategoria:Prusy Wschodnie