Ósmy dzień tygodnia () – polsko-niemiecki dramat obyczajowy z 1958 roku w reżyserii Aleksandra Forda, zrealizowany na podstawie opowiadania Marka Hłaski pod tym samym tytułem.

Fabuła W Warszawie Agnieszka, studentka filozofii mieszka z rodzicami, bratem alkoholikiem i sublokatorem Zawadzkim. Zakochana jest w Piotrze, młodym architekcie mieszkającym w zrujnowanym działaniami wojennymi budynku. Gdy ów budynek ulega zniszczeniu, Piotr ubiega się o nowe mieszkanie, licząc, że zamieszka w nim wraz z Agnieszką. Kochankowie są bowiem przekonani, że ich miłość jest przeklęta, gdyż nigdy nie mogą być na osobności w nieprzyjaznym mieście. Wydział kwaterunkowy wciąż odracza wnioski Piotra, czym bardziej frustruje jego i Agnieszkę. Chroniąc się przed deszczem zostają przypadkowo zamknięci na noc w domu towarowym. Kolorowa, nowoczesna wystawa artykułów dla młodych małżeństw kontrastuje z szarą rzeczywistością i wzbudza zachwyt podpitych kochanków. Rankiem Agnieszce udaje się uciec, lecz Piotr zostaje aresztowany pod zarzutem kradzieży. Składa obszerne wyjaśnienia na posterunku MO, gdzie sympatyzujący z nim milicjant puszcza go wolno. Za jego radą Piotr wciąż walczy o mieszkanie kwaterunkowe, ale Agnieszka poddaje się. Spędza noc z przypadkowym żonatym mężczyzną, z którym się upija, a potem on ją gwałci. Następnego dnia rozradowany Piotr informuje o przyznaniu dwuosobowego mieszkania. Agnieszka odpycha od siebie Piotra, który rozczarowany rzuca klucz od mieszkania i odchodzi. Agnieszka zdaje sobie sprawę, co zrobiła i gdy jej wracający brat wręcza rzucony klucz, biegnie za Piotrem.

Obsada aktorska Sonja Ziemann – Agnieszka Walicka Zbigniew Cybulski – Piotr Terlecki Tadeusz Łomnicki – Grzegorz Walicki Barbara Połomska – Ela Bum Krüger – ojciec Agnieszki Stanisław Milski – ojciec Agnieszki (głos) Ilse Steppat – matka Agnieszki Emil Karewicz – Zawadzki Jan Świderski – dziennikarz Zbigniew Wójcik – malarz Roman Hubczenko – urzędnik wydziału kwaterunkowego Alina Borkowska – tańcząca rock & rolla Kazimierz Dejunowicz – taksówkarz Władysław Dewoyno – porucznik MO Wiktor Grotowicz – mężczyzna z knajpy Leon Niemczyk – Ciapuś Włodzimierz Skoczylas – Pimpuś Lech Ordon – Duduś

Emisje Decyzją władz PRL film został uznany za „niesłuszny ideologicznie”, wstrzymany przez cenzurę od emitowania w polskich kinach oraz wycofany z festiwalu w Cannes. W PRL film stał się tzw. półkownikiem i swoją premierę miał dopiero w sierpniu 1983 w kinach studyjnych i dyskusyjnych klubach filmowych.

Mieczysław Rakowski w swych dziennikach przytoczył plotkę, jakoby Władysław Gomułka, kiedy oglądał film „niemal spluwał” i powiedział do Artura Starewicza: „Sprawdzę, jak twórcy tego filmu mieszkają. Dokwateruję im rodzinę, która nie ma gdzie mieszkać”.

Prawa do dystrybucji dzieła w Stanach Zjednoczonych sprzedał za 25 tys. dolarów producent Artur Brauner, zaś negocjacje ze strony nabywcy prowadził Gene Gutowski.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Polskie dramaty obyczajowe Kategoria:Polskie dramaty psychologiczne Kategoria:Polskie filmy czarno-białe Kategoria:Polskie filmy z 1958 roku Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Marka Hłaski Kategoria:Filmy kręcone w Kazimierzu Dolnym Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie Kategoria:Filmy kręcone we Wrocławiu Kategoria:Filmy w reżyserii Aleksandra Forda Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Warszawie Kategoria:Utwory objęte zapisem cenzury w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej