Plac Wolności w Zabrzu – plac w śródmieściu Zabrza. Wyłączony z ruchu kołowego, połączony z ulicą Wolności, stanowiącej reprezentacyjny deptak miejski. Zabudowa zwarta z kamienicami z przełomu XIX i XX w.
Historia Plany trójmiejskiego śródmieścia Pierwsze plany stworzenia reprezentacyjnego placu w śródmieściu Zabrza sięgają lat 20. XX w. i związane są z koncepcją budowy centrum dla Trójmiasta Gliwice-Zabrze-Bytom. W 1927 r. rozpisano pierwszy konkurs na projekt trójmiejskiego „city”Zabrzańskie Place – Plac Wolności, Zabrze moje miasto, s. 2.. Konkurs rozstrzygnięto 31 stycznia 1928 roku. Nadesłanych zostało 49 prac, przede wszystkim śląskich architektów. Zdaniem komisji konkursowej żaden z nich nie spełniał pokładanych oczekiwań, dlatego zamiast nagrody głównej przyznano jedynie trzy równorzędne wyróżnienia.
W 1928 r. ogłoszono kolejny konkurs, do którego zostały zgłoszone prace znanych niemieckich architektów, m.in. Paula Bonatza, Hansa Poelziga, Maksa Berga czy Dominikusa BöhmaZabrzańskie Place – Plac Wolności, Zabrze moje miasto, s. 3.Zabrzańskie „city”, czyli serce przedwojennego Tripolis, Dziennik Zachodni.. Ze względów finansowych nie doszło jednak do realizacji żadnego z konkursowych projektów.
Jeden z niezrealizowanych planów przebudowy placu Wolności, autorstwa Moritza Wolfa i Alberta Krawietza, stał się inspiracją dla projektu zabudowy mieszkaniowej placu Słowiańskiego w Zabrzu w zachodniej części miasta.
Przebudowa Przebudowa placu miała miejsce w latach 1933–1936. Zrealizowano projekt Karla Breuera, który był odchudzoną wersją projektu Hansa Poelziga z 1928 r. Prace rozpoczęły się 7 lipca 1933 r. od rozbiórki budynków gospodarczych. Za stalowy szkielet parteru budynku przy pl. Wolności 2 była odpowiedzialna Huta Donnersmarcka. Wiechowe na budowie tego budynku świętowano 19 października 1933 r. Tego samego dnia rozpoczęto prace ziemne przy budowie obiektu przy pl. Wolności 4, gdzie wiechę powieszono 8 czerwca 1934 r. Kilka dni wcześniej, 4 czerwca 1934 r., rozpoczęto rozbiórkę domów przy ul. Dworcowej.
W 1935 roku rozstrzygnięto konkurs dla górnośląskich architektów na projekt pierzei wschodniej placu. Nagrodzono pracę inżyniera Karla Mayera z Gliwic. Koszt budowy szacowano na ćwierć miliona marek.
Po II wojnie światowej W 1997 roku na placu stanęła rzeźba Spotkanie z własnym ja autorstwa urodzonego w Zabrzu Heinza Tobolli. Pomysł stworzenia rzeźby zrodził się z chęci wyrażenia przez artystę więzi z miastem pochodzenia.
Podczas remontu placu w sierpniu 2003 odkryto zabytkową studnię, z lustrem wody na głębokości 18 m. Była najprawdopodobniej ujęciem wody dla hotelu istniejącego przed przebudową placu z lat 30. XX wieku. W 2005 roku zakończono remont studni, w ramach którego została ona oczyszczona i ocembrowana, a także uzyskała podświetlenie i szklane przykrycie.
11 marca 2024 roku, w 93. rocznicę urodzin Janoscha, dokonano uroczystego odsłonięcia ustawionej na placu figury postaci z jego bajek, Tygryska (wraz z ). Niedługo później rzeźbę uzupełniła figura towarzyszącej postaci Misia.
Galeria
Przypisy
Wolności, Plac