mały|Strona z jednego z kartulariuszy klasztoru Sobrado, będącego kopią dokumentów datowanych na VIII-XIII wiek
Kartulariusz (łac. cartularium), także kartularz, kopiariusz, kopiał, kopiarz – zbiór dokumentów i odpisów edyktów, dotyczących majątków ziemskich przeważnie klasztornych.
Termin ten używany był w średniowieczu i początkowo oznaczał bibliotekęSłownik wyrazów obcych PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 344, .. W Polsce kartulariusz znany był już w XIII wieku. Określano tak również księgę, zawierającą kopie dokumentów od różnych wystawców dla jednego odbiorcy. Takie księgi były prowadzone w klasztorach. W innych kancelariach i urzędach podobną rolę pełniły regesty.
Jako zbiór dokumentacji kartularz stanowił rodzaj ówczesnej księgi kancelaryjnej z odpisami dokumentów urzędowych, przede wszystkim określających stan majątkowy, lecz także np. świadczących o nadanych prawach, przywilejach itp.
Pod koniec XIX wieku funkcję kartulariusza przejęły kopiały, księgi korespondencyjne, które zawierały kopie pism, odbijanych na szapirografach.
Przypisy
Bibliografia Svend Dahl: Dzieje książki. Wrocław: Ossolineum, 1965
Kategoria:Biblioteki Kategoria:Dokumenty archiwalne Kategoria:Prawo w średniowieczu